Văn phòng Chính phủ đã thông báo những chuyển biến tích cực về tình hình kinh tế, xã hội 9 tháng đầu năm 2015. Cụ thể, tăng trưởng GDP quý sau cao hơn quý trước, quý 3 đạt tăng trưởng 6,81% và tổng 9 tháng đạt mức 6,5%. Trong đó, công nghiệp tăng 9,57%, nông nghiệp ước tăng 2,08%, dịch vụ ước tăng 6,17%. Ước tính cả năm GDP tăng trên 6,5%, vượt kế hoạch đề ra (6,2%)  và là mức tăng cao nhất trong 8 năm qua. Lạm phát được kiểm soát ở mức thấp. Chỉ số giá tiêu dùng CPI tháng 9/2015 giảm 0,21% so với tháng trước, tăng 0,4% so với tháng 12/2014, là mức tăng thấp nhất trong 10 năm gần đây.

Không có biểu hiện giảm phát

Đánh giá về chỉ số CPI tháng 9 lần đầu tiên bị âm 10 năm qua, Bộ Trưởng Nguyễn Văn Nên cho rằng, CPI giảm chủ yếu do giá xăng, dầu, giá gas trong nước tiếp tục giảm mạnh.

“Chỉ số giá tiêu dùng 9 tháng đầu năm tăng thấp, tuy nhiên, không có biểu hiện giảm phát mà còn có lợi cho nền kinh tế cũng như doanh nghiệp và người tiêu dùng”- Ông Nên nói, dẫn chứng sức tiêu dùng trong nước, sức mua và tổng cầu đã tăng khá mạnh, đơn cử: tổng mức bán lẻ hàng hoá 9 tháng đầu năm tăng 9,8% (nếu loại trừ yếu tố giá thì sẽ tăng 9,1% so với mức tăng 7,3% cùng kỳ năm 2014).

Báo cáo của Chính phủ cho hay, tăng trưởng kinh tế 9 tháng qua đã cao hơn cùng kỳ nhiều năm trước: tốc độ tăng GDP 9 tháng đầu năm đạt 6,5%, là mức tăng cao nhất so với cùng kỳ 4 năm trước (cùng kỳ các năm 2011: 6,03%; 2012: 5,1%; 2013: 5,14%; 2014: 5,53%).

Phiên họp báo Chính Phủ tháng 9

Bên cạnh đó, khu vực sản xuất công nghiệp đã có sự phục hồi mạnh mẽ, tăng trưởng 9,57% và thực sự trở thành động lực chủ yếu cho sự tăng trưởng chung của nền kinh tế. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trong 9 tháng qua đã tăng 9,8%, cao hơn cùng kỳ nhiều năm trước.

Dù tăng trưởng khả quan hơn nhưng nền kinh tế vẫn đang đối diện một số khó khăn, thách thức như: giá dầu thô, hàng hóa thế giới giảm mạnh, thị trường tài chính thế giới diễn biến phức tạp… có ảnh hưởng nhất định đến nền kinh tế Việt Nam. Ảnh hưởng rõ nhất là giá dầu giảm sâu tới 40% khiến cho số thu ngân sách nhà nước từ dầu thô và hoạt động xuất nhập khẩu sụt giảm đáng kể.

Các cơ quan báo chí cũng đặt câu hỏi về việc điều chỉnh tăng tỷ giá sẽ đẩy lãi suất huy động tăng, dẫn tới lãi vay tăng lại đi ngược với chủ trương tiếp tục giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp?  

Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên phân tích, thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế có nhiều biến động nên Ngân hàng nhà nước (NHNN) đã tăng tỷ giá 1% và nới rộng biên độ tỷ giá từ /-1% lên /-3%. Đây là việc làm cần thiết, kịp thời, phù hợp, hạn chế tác động bất lợi từ bên ngoài.

Tuy nhiên, “do lạm phát đang ở mức thấp, để ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy sản xuất kinh doanh, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất. Thực tế mặt bằng lãi suất vẫn đang ổn định sau khi điều chỉnh tỉ giá và so với cuối năm 2014 đã giảm khoảng 0,2-0,5%/năm”- Ông Nên giải thích.

Dự án BOT giao thông “đội” vốn

Một nội dung đáng quan tâm là có sự không thống nhất khi ban hành kết luận thanh tra một số dự án BOT giao thông giữa Bộ KH&ĐT và Bộ GTVT. Trong đó, có sự “vênh” số liệu tổng mức đầu tư các dự án tới hàng nghìn tỷ đồng.

Theo Người phát ngôn của Chính phủ, Thanh tra Bộ KH&ĐT đang tiến hành thanh tra 17 dự án đầu tư theo hình thức Hợp đồng BOT, BT tại Bộ GTVT. Kết quả thanh tra đối với từng Dự án cụ thể được đoàn Thanh tra lập và công bố theo quy định. Khi kết thúc Kế hoạch thanh tra, Bộ KH&ĐT sẽ tổng hợp chung kết quả thanh tra 17 dự án, dự kiến sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 01/2016.

Bộ Trường-Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên

Ngày 8/9/2015, Bộ GTVT có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, báo cáo giải trình và tiếp thu một số nội dung trong kết luận thanh tra. Tuy nhiên, Bộ này đã giải trình cách tính tổng mức đầu tư để làm rõ hơn chênh lệch trong kết luận thanh tra.

Đơn cử, tổng mức đầu tư là căn cứ ban đầu để dự tính thời gian hoàn vốn phục vụ đàm phán, lựa chọn nhà đầu tư. Thời gian thu phí chính thức được quyết định theo giá trị quyết toán công trình nên phần kinh phí chênh lệch giữa tổng mức đầu tư và chi phí thực tế đầu tư không phải là thất thoát, lãng phí hoặc khai khống tổng mức đầu tư để kéo dài thời gian thu phí.

Khi Bộ KH&ĐT báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả thanh tra 17 dự án, Văn phòng Chính phủ sẽ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Vấn đề dự án 8B Lê Trực xây dựng vượt chiều cao cũng được đặt ra tại cuộc họp báo. Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên, Chính phủ đã nhận được báo cáo kiểm tra sơ bộ của UBND TP Hà Nội về xây dựng công trình này. Hiện Thủ tướng chưa xem xét vụ việc và chưa nhận được báo cáo của Bộ Quốc phòng về việc cho phép xây dựng công trình, ảnh hưởng an ninh quốc gia… Nhưng qua thông tin báo chí, ông Nên cho hay Chính phủ sẽ cho thanh tra dự án trước khi có ý kiến với quan điểm sẽ xử lý nghiêm sai phạm theo quy định.

Thu Hằng