Theo UBND huyện Yên Sơn, năm 2016, tỷ lệ hộ nghèo của huyện là 26,3% thì đến cuối năm 2019 giảm còn 9%. Để có được kết quả này, huyện xác định tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu.

Liên kết sản xuất

Nắm được điều đó, huyện đẩy mạnh phát triển nông lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, hình thành những vùng sản xuất tập trung, là một trong những bước đi phù hợp với điều kiện hiện có của người dân, từ đó giúp tạo thêm việc làm và thu nhập, đồng thời xây dựng thương hiệu nông sản cho địa phương.

Huyện đã đẩy mạnh quy hoạch và phân chia thành 4 vùng sản xuất tập trung dựa vào lợi thế tự nhiên. Vùng thượng huyện phát triển các sản phẩm chủ lực cây ăn quả, mía nguyên liệu, dong riềng, nuôi cá lồng; vùng ATK phát triển gỗ rừng trồng, chăn nuôi đại gia súc và nuôi ong lấy mật; vùng hạ huyện phát triển các sản phẩm chủ lực gồm chè, gỗ, đại gia súc, gia cầm nuôi tập trung, phát triển thủy sản và rau màu; vùng trung tâm huyện phát triển các cây trồng chè, mía nguyên liệu, cây ăn quả, rừng, lợn, gia cầm, nuôi thủy sản và ong lấy mật.

Huyện cũng ưu tiên các nguồn vốn để người dân, HTX, tổ hợp tác chung tay cùng địa phương phát triển kinh tế, tiêu biểu như mô hình chăn nuôi trâu do HTX nông nghiệp công nghệ cao Tiến Thành (Hàng Khai).

Ngoài nguồn vốn đóng góp của các thành viên, HTX đã nhận được sự hỗ trợ tích cực của huyện trong vấn đề vay vốn, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu… Hiện, HTX đang có 240 con trâu, 60 con bò được nuôi theo mô hình công nghệ cao với sự liên kết của doanh nghiệp. Tham gia mô hình chăn nuôi của HTX, không ít hộ là thành viên HTX đã thoát nghèo, trở thành những hộ khá giả trong xã.

Việc HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất đã từng bước giúp người dân làm quen, thích ứng với mô hình sản xuất hiện đại, đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Hiện nay, HTX là đơn vị cung cấp hàng nghìn con trâu giống cho người dân trong và ngoài huyện để họ có thể từng bước phát triển kinh tế, giảm nghèo theo hướng bền vững.

Hay mô hình sản xuất của HTX nông lâm nghiệp Tiến Huy tại xã Tiến Bộ đã hướng dẫn thành viên và người dân sản xuất rừng bền vững (FSC). Hiện nay, 30 thành viên trong HTX đều là những người đạt chứng chỉ FSC. Không chỉ liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ gỗ, HTX còn xây dựng xưởng sơ chế gỗ để nâng cao thu nhập cho thành viên.

Đến nay, HTX đã hướng dẫn 600 hộ dân thuộc 1 thôn trong xã sản xuất rừng FSC, tổng diện tích là 1.451,8ha. Với thu nhập trung bình 100 triệu đồng/ha, trồng rừng đang là hướng phát triển kinh tế và vươn lên làm giàu của người dân xã Tiến Bộ. Nhiều hộ dân đã chuyển diện tích sắn kém hiệu quả sang trồng rừng.

Chị Sèn Thị Mẩy (thôn Đèo Trám) trước năm 2018 là hộ cận nghèo, nhiều năm liền, gia đình chị sống trong ngôi nhà tạm. Chị Mẩy nói: “Nhà mình có gần 20 ha đất đồi, bây giờ trồng rừng hết rồi. Trong đó có khoảng 10 ha đã cho khai thác từ 4 năm trở lại đây”. Mỗi lần khai thác, gia đình chị thu về trên 200 triệu đồng. Có tiền từ khai thác rừng, gia đình chị Mẩy xây được ngôi nhà mới trị giá gần 1 tỷ đồng và không phải đi làm thuê nữa.

Chuyển biến trong đời sống

Cuộc sống đổi thay của người dân một số xã trong huyện cho thấy dù ở nơi điều kiện khó khăn đến đâu nhưng nếu chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp cùng với sự quyết tâm xây dựng cuộc sống ấm no, chắc chắn sẽ có chuyển biến.

Để phát triển cây, con phù hợp với từng vùng, huyện Yên Sơn đã đánh giá thế mạnh của từng nơi trước khi triển khai đề án phát triển kinh tế, để làm sao mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho người tham gia.

Đến nay, huyện đã hình thành được những vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn như như vùng trồng mía diện tích 1.700 ha, vùng nguyên liệu chè gần 3.000 ha, vùng cây ăn quả rộng 2.000 ha và đưa đàn trâu của huyện lên 19.000 con.

Tiêu biểu là mô hình trồng chè ở các xã Mỹ Bằng, Mỹ Lâm, Phú Lâm, Trung Yên có sản lượng chè tăng 40-50%/năm, giá chè bán ra thị trường cũng cao hơn khoảng 250-300 nghìn đồng/kg. Có kết quả này là nhờ huyện đã chú trọng hỗ trợ người dân phát triển sản xuất tập trung, hình thành HTX để phát triển chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Chính vì vậy mà không ít diện tích chè trên địa bàn đã được trồng theo quy trình VietGAP hay an toàn sinh học.

Anh Nguyễn Mạnh Thắng-Giám đốc HTX chè Ngân Sơn-Trung Long cho biết, chỉ có trồng chè sạch mới giúp thương hiệu chè Tuyên Quang vươn xa, cạnh tranh được với sản phẩm chè Thái Nguyên. Khi đó, người trồng chè mới sống được bằng ngành nghề mình gắn bó bao đời nay.

Như Yến