Tính đến ngày 18/12/2019 mới có 18 cổ phiếu ngân hàng đang niêm yết trên cả 3 sàn giao dịch trong tổng số 31 ngân hàng thương mại cổ phần đang hoạt động hiện nay. Như vậy, vẫn còn khá nhiều ngân hàng chưa đưa cổ phiếu lên giao dịch trên thị trường chứng khoán (TTCK) tập trung.

Đặc biệt, trong năm 2019 có hàng chục ngân hàng đặt ra mục tiêu niêm yết trên sàn chứng khoán, thậm chí khá nhiều trong số này khẳng định chắc chắn sẽ “lên sàn”.

Chỉ có thêm 1 cổ phiếu mới

Từ đầu năm 2019 tới nay, TTCK mới ghi nhận trường hợp duy nhất chào sàn thành công là VietBank (mã: VBB). Theo đó, cuối tháng 7 vừa qua, hơn 419 triệu cổ phiếu VBB, tương đương vốn điều lệ 4.190 tỷ đồng của VietBank chính thức niêm yết trên sàn UPCoM.

Giá tham chiếu trong phiên giao dịch đầu tiên là 15.000 đồng/cp, tương đương với mức định giá 6.285 tỷ đồng. Hiện, cổ phiếu VBB đang giảm nhẹ về mức 14.900 đồng/cp.

Ngoài ra còn ghi nhận 2 trường hợp khác là MSB đã nộp hồ sơ niêm yết lần đầu cho hơn 1,175 tỷ cổ phiếu nhưng lại chưa có thời gian niêm yết chính thức; VietCapital Bank hiện đang lưu ký cổ phiếu tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD).

Trên thực tế, kế hoạch niêm yết của MSB đã kéo dài gần 4 năm, từ năm 2016 khi nhà băng này hoàn tất thương vụ sáp nhập với Ngân hàng Mekong. ĐHĐCĐ thường niên 2017- 2019 của MSB đều đã thông qua kế hoạch lên sàn nhưng đến nay mới chính thức thực hiện.

Các ngân hàng còn lại như Nam A Bank, ABBank, OCB, SeABank… thậm chí còn chưa có động thái nào liên quan đến việc chuẩn bị đưa cổ phiếu lên sàn.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2019, lãnh đạo Nam A Bank đã thông báo với cổ đông về việc niêm yết toàn bộ số cổ phiếu đã phát hành lên HoSE và tăng vốn điều lệ lên 5.000 tỷ đồng trong năm nay.

Tuy nhiên, năm 2019 sắp đi qua nhưng những thông tin mà các nhà đầu tư biết được chỉ là những lùm xùm liên quan đến tranh chấp cổ phần trong gia đình Chủ tịch HĐQT Nguyễn Quốc Toàn.

Trong khi đó, tháng 7 vừa qua, ABBank đã hoàn tất phát hành hơn 39 triệu cổ phiếu để chia cổ tức, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có bất kỳ thông tin nào cho thấy ngân hàng này chuẩn bị thủ tục niêm yết trên sàn chứng khoán.

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra tại SeABank, OCB hay các ngân hàng có kế hoạch chuyển sàn niêm yết trên HoSE thay vì HNX hay UPCoM. Chưa có động tĩnh gì mới và khả năng gần như chắc chắn là khó kịp trong năm nay.

Thiếu chuẩn bị?

Có muôn vàn lý do để giải thích cho việc các nhà băng lỗi hẹn với sàn chứng khoán, nhưng nguyên nhân chủ yếu được đưa ra là diễn biến thị trường không thuận lợi.

Thực tế, TTCK Việt Nam trong năm 2019 khá bấp bênh thể hiện qua chỉ số Vn-Index dao động mạnh quanh ngưỡng 1.000 điểm đã tác động mạnh đến nhóm cổ phiếu ngân hàng và khiến không ít lãnh đạo các nhà băng băn khoăn đưa cổ phiếu niêm yết trên sàn.

Tuy nhiên, đó là câu chuyện của năm 2019, nhưng nhiều ngân hàng lại thất hẹn với cổ đông từ các năm trước. Ví dụ điển hình nhất phải kể đến OCB, khi năm 2018, Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Tuấn còn trả lời báo chí nước ngoài về kỳ vọng vốn hóa ngân hàng sẽ đạt 1 tỷ USD sau khi niêm yết cuối quý III hoặc đầu quý IV/2018.

Đến ĐHĐCĐ thường niên năm 2019, kế hoạch này lại tiếp tục được nhắc lại nhưng đến nay vẫn “dậm chân tại chỗ”. Lãnh đạo OCB cho biết vấn đề của ngân hàng này hiện nay là khó tìm được nhà đầu tư chiến lược.

Thực tế, sau khi Ngân hàng BNP Parisbas thoái toàn bộ vốn, hiện OCB chỉ có 1 cổ đông là tổ chức nước ngoài nắm 4,98% cổ phần, trong khi room tại OCB tối đa đến 30%. Nhiều năm qua, ngân hàng này đã tích cực tìm đối tác chiến lược trước khi lên sàn nhưng đều không có kết quả.

Dù không có chuyển biến nhưng SeABank, OCB, Nam A Bank… còn nhắc tới lộ trình niêm yết, trong khi một số các ngân hàng như PVcomBank, VietA Bank, SCB thậm chí còn chưa đề cập đến kế hoạch này trong năm 2019.

Theo giới chuyên gia, các vấn đề liên quan đến thị trường hay lý do khác không hẳn là những nguyên nhân chính cản bước ngân hàng lên sàn chứng khoán, mà nhiều nhà băng có thông tin tài chính không tốt như khả năng sinh lời thấp, nợ xấu cao, đặc biệt là những ngân hàng nhỏ sẽ khó thu hút được nhà đầu tư cũng gây ảnh hưởng đến kế hoạch niêm yết.

Theo Đề án “Cơ cấu lại TTCK và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025” được Thủ tướng phê duyệt cuối tháng 2/2019, hạn cuối để các ngân hàng thương mại niêm yết trên thị trường chính thức là năm 2020.

Như vậy, dù TTCK có diễn biến ra sao trong năm 2020 thì việc hơn 10 ngân hàng còn lại vẫn bắt buộc phải niêm yết, bởi đây là con đường để cải thiện sự minh bạch, tiếp cận các cơ hội nâng cao năng lực tài chính, mở rộng tín dụng…

Linh Đan