Để chuẩn bị cho hội nhập, nhiều ngân hàng Việt đã có mặt ở nước ngoài, tạo dựng được uy tín nhằm từng bước chinh phục thị trường tài chính khu vực. Myanmar, Lào, Campuchia… là những nước có số lượng chi nhánh ngân hàng Việt Nam đông nhất.

Liên tục xuất ngoại

Có thể kể Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chi nhánh đại diện tại Singapore; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) mở văn phòng đại diện tại Campuchia; Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín (Sacombank) mở chi nhánh ở Lào, Campuchia; Sacombank còn thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Campuchia (10/2011); Ngân hàng Quân đội (MB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) cũng đã khai trương chi nhánh tại Campuchia.

Ngoài ra, Vietcombank, ACB, BIDV cũng đã được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho phép mở văn phòng đại diện tại Mỹ.

Mới đây, ngày 12/7/2017, Ngân hàng Nhà nước đã chấp thuận việc thành lập Ngân hàng 100% vốn của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam tại Lào với vốn điều lệ ban đầu là 80 triệu USD. Cùng ngày, NHNN cũng có văn bản số 5456/NHNN- TTGSNH chấp thuận thành lập văn phòng đại diện tại New York- Mỹ, của Vietcombank.

Theo các chuyên gia tài chính – ngân hàng, đây là dấu hiệu cho thấy sức cạnh tranh của các NHTM Việt Nam đang từng bước được nâng cao. Việc mở rộng đầu tư ra nước ngoài cho thấy các ngân hàng không chỉ phát triển mạnh mẽ trong nước, mà còn từng bước khẳng định thương hiệu tại thị trường quốc tế.

Theo các ngân hàng thương mại, hiện nay thị trường Lào, Campuchia là hai thị trường được đánh giá cao ở tiềm năng, nhất là khi hai quốc gia này có đường biên giới cận biên, giao thương phi mậu dịch với sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp các nước.

Tại đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có quan hệ thương mại truyền thống. Sự hiện diện của các ngân hàng Việt Nam tại hai thị trường này có thể phục vụ hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam liên quan tới vốn, phương tiện thanh toán, kinh doanh ngoại tệ…

Ngân hàng Nhà nước đã chấp thuận việc thành lập Ngân hàng 100% vốn của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam tại Lào

Tuy vậy, ngoài những thị trường trong khu vực ASEAN, các ngân hàng Việt bắt đầu chú ý đến thị trường Trung Đông. Đây được coi là môi trường kinh doanh hấp dẫn, được dự đoán là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực trong trung hạn.

Theo các chuyên gia, so với các ngân hàng trên thế giới, việc mở chi nhánh và văn phòng tại nước ngoài của các NHTM Việt Nam là muộn và gặp không ít trở ngại. Các ngân hàng trước hết phải đảm bảo yêu cầu về năng lực tài chính. Hơn nữa, với những thị trường mới, bên cạnh những rào cản về ngôn ngữ, văn hóa, yếu tố cạnh tranh nội tại, một khó khăn nổi bật là môi trường pháp lý.

Không ít trở ngại

Trên thực tế, ở thị trường nước ngoài, ngân hàng cũng phải cạnh tranh với ngân hàng bản địa, ngân hàng nước ngoài tại nước bản địa và cả những ngân hàng Việt Nam đang hoạt động tại đây.

Việc các NHTM của Việt Nam đầu tư ra nước ngoài ngày càng nhiều là một tín hiệu tốt cho chính các ngân hàng và cũng có lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam, phù hợp với chủ trương đa dạng hóa thị trường, mở rộng đầu tư, hội nhập quốc tế của NHNN.

Theo đại diện các ngân hàng thương mại, điều đáng lo ngại đối với các ngân hàng khi mở rộng đầu tư ra nước ngoài là sự cạnh tranh trong môi trường quốc tế rất cao, đòi hỏi các NHTM Việt Nam phải chuẩn bị tốt các phương án cho hoạt động của mình, đảm bảo hoạt động ổn định, lành mạnh và có hiệu quả.

Hơn nữa, chi phí hoạt động tại nước ngoài sẽ rất tốn kém. Mặt khác, nếu ngân hàng không chuẩn bị tốt phương án về vốn thì lượng vốn dành cho doanh nghiệp trong nước cũng sẽ bị thu hẹp, không đáp ứng đủ nhu cầu, ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng.

Bên cạnh đó, lĩnh vực cho vay nước ngoài chứa đựng nhiều rủi ro hơn so với cho vay trong nước bởi vì nguồn thông tin ở nước ngoài thường kém tin cậy hơn so với cho vay trong nước, việc kiểm soát các khoản tín dụng ở gần dễ hơn và hiện vẫn chưa có hệ thống tòa án quốc tế chính thức để đảm bảo tính hiệu lực cho các hợp đồng cũng như để giải quyết tranh chấp khi xảy ra phá sản.

Rủi ro gia tăng đối với những khoản cho vay quốc tế thường gọi là rủi ro quốc gia. Nó xảy ra khi chính phủ nước ngoài can thiệp vào việc hoàn trả khoản vay quốc tế, chẳng hạn thoái thác toàn bộ nghĩa vụ trả nợ nước ngoài, tịch thu tài sản cá nhân hay trì hoãn thanh toán nợ trong một thời gian dài để duy trì dự trữ ngoại hối.

Vì vậy, các ngân hàng có hoạt động tín dụng quốc tế phải có những phương thức phòng chống rủi ro, phải phân tích kỹ cá nhân người vay, đất nước và chính phủ nơi người vay định cư.

Huyền Anh