Thực hiện đề án "Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững", việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng bền vững ở Mường Nhé đã mang lại lại hiệu quả và người dân chính là nhân tố đầu tiên hưởng thụ thành quả đó.

Xây dựng nền tảng

Là huyện vùng sâu, vùng xa, biên giới Mường Nhé thuộc một trong 62 huyện nghèo nhất cả nước, kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần của người dân còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp, tỷ lệ đói nghèo cao.

Nhằm giúp đồng bào dân tộc xóa đói giảm nghèo nhanh và bền vững, Đảng và Nhà nước đã có rất nhiều chính sách hỗ trợ cho đồng bào các dân tộc của huyện có điều kiện thoát nghèo. Một trong những chính sách để giúp người dân thêm nguồn thu nhập từ sản xuất nông nghiệp góp phần xóa đói giảm nghèo có hợp phần hỗ trợ giống cây, con. Đây là một trong các hợp phần nhỏ của dự án 30a của Chính Phủ về giảm nghèo nhanh và bền vững. Từ nguồn vốn đó, huyện Mường Nhé đã tiến hành lựa chọn các loại giống phù hợp để giúp người dân phát triển kinh tế xóa đói giảm nghèo.

Hai lĩnh vực được huyện tập trung tái cơ cấu là trồng trọt và chăn nuôi. Chính vì vậy, để hỗ trợ người dân, huyện kết hợp với làm tốt công tác khuyến nông, khuyến nông, hỗ trợ người dân kỹ thuật sản xuất, tuyên truyền nhằm thay đổi tư duy sản xuất lạc hậu, nhỏ lẻ, manh mún. Các HTX, đặc biệt là HTX dịch vụ đứng ra làm vai trò hỗ trợ người dân về vật tư, bảo đảm đầu vào cho thành viên và người dân.

Từ nhiều nguồn vốn khác nhau, bình quân mỗi năm huyện đầu tư 2 – 2,5 tỷ đồng thực hiện công tác khuyến nông, khuyến lâm. Mỗi năm, các cơ quan chức năng tổ chức 15 - 20 lớp tập huấn, hội thảo chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho hàng nghìn lượt nông dân.

Là huyện thuần nông, xa các trung tâm kinh tế lớn, giao thông khó khăn, thiên tai, lũ lụt, hạn hán, rét đậm, rét hại, dịch bệnh trên gia súc, gia cầm liên tiếp xảy ra; giá cả vật tư đầu vào cho sản xuất nông nghiệp luôn đứng ở mức cao, ảnh hưởng không nhỏ đối với sản xuất và đời sống của nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Để người người tập trung sản xuất, huyện đã chú trọng đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, làm mới và sửa chữa các tuyến đường đặc biệt là đường quốc lộ và tỉnh lộ. Toàn huyện cũng có 52 công trình thủy lợi, đảm bảo năng lực tưới tiêu thực tế cho 986 ha lúa ruộng, trong đó diện tích cấy lúa 2 vụ là 74 ha.

Song song đó, huyện còn tập trung thực hiện công tác quy hoạch đất sản xuất nông - lâm nghiệp, bố trí sắp xếp dân cư trên địa bàn. Theo quy hoạch, huyện tập trung mở rộng diện tích sản xuất lúa nước tại các xã: Mường Nhé, Nậm Kè, Mường Toong và Sen Thượng; mở rộng diện tích trồng ngô lai tại các xã Nậm Vì, Pá Mì, Sín Thầu, Mường Nhé… Đối với những cây công nghiệp ngắn ngày, huyện vận động nhân dân mở rộng diện tích với mục tiêu năm sau cao hơn năm trước 3 - 5%/ năm.

Từng bước giảm nghèo

Hàng năm, các cơ quan chuyên môn của huyện còn triển khai các mô hình như: trồng khoai tây, thâm canh lúa nước, thâm canh thảo quả, trồng keo, chăn nuôi vịt theo hướng an toàn sinh học, nuôi cá, trồng cam Vinh… và thu được những hiệu quả không nhỏ.

Tiêu biểu là mô hình thâm canh lúa với các giống mới ở Mường Nhé, Nậm Kè… đã giúp người dân bỏ độc canh cây lúa nương. Năng suất lúa thâm canh đạt 55-65 tạ/ha, cao gấp 3-4 lần lúa nương.

Trong chăn nuôi, huyện chuyển từ độc canh chăn nuôi trâu, bò sang nuôi vịt, ngựa, gà, ngan, ngỗng giúp ngành chăn nuôi huyện tăng trưởng bình quân 6,2%/năm.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi được huyện Mường Nhé thực hiện một cách vững chắc đã tạo điều kiện chuyển dịch từ độc canh cây lúa sang trồng rau màu, cây ăn quả, cây công nghiệp ngắn ngày, dài ngày.

Với chính sách ưu đãi khuyến khích đầu tư, những năm qua, khu vực sản xuất nông, lâm nghiệp đã thu hút được sự tham gia của doanh nghiệp, đầu tư phát triển các loại cây công nghiệp dài ngày như cà phê, cây ăn quả... góp phần thực hiện chủ trương chuyển đổi một số diện tích gieo trồng lúa nương năng suất thấp sang trồng cây công nghiệp, cây ăn quả kết hợp chăn nuôi.

Đa dạng hóa các loại cây trồng cũng giúp huyện từng bước chuyển từ lối canh tác tự cung tự cấp sang sản xuất theo hướng hàng hóa, phục vụ thị trường, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, tù đó giúp người dân thoát nghèo và vươn lên làm giàu. Kinh tế xã hội của huyện nhờ đó cũng được thúc đẩy. Tù năm 2016 đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của huyện Mường Nhé trung bình giảm 2,4%/năm.

Huyền Trang