Tại buổi công bố Báo cáo Kinh tế Vĩ mô Quý II - 2017, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho biết: lạm phát giảm mạnh trong Quý 2. Theo đó, lạm phát toàn phần của Việt Nam giảm sâu trong Quý 2, trái ngược với xu hướng gia tăng kể từ cuối năm 2015. Cụ thể, chỉ số giá tiêu dùng giảm nhanh xuống còn 4,30%, 3,19% và 2,54% (yoy) trong ba tháng của quý này. Chỉ số giá tiêu dùng các nhóm hàng có sự thay đổi trái ngược nhau. Giá cả nhóm hàng thực phẩm giảm mạnh trong khi các giá hàng hóa dịch vụ công vẫn tiếp tục tăng.

Việc giám sát, minh bạch hóa cơ chế xác định giá của EVN cần được thực hiện đầy đủ

Khủng hoảng dư cung thịt lớn từ giữa quý khiến giá mặt hàng này cũng như nhóm hàng thực phẩm giảm mạnh. Giá thịt lợn chạm mức đáy trong vòng 30 năm, do mất cân đối quá lớn giữa cung và cầu: nguồn cung tăng cao trong khi cầu nội địa không tăng và xuất khẩu qua Trung Quốc bị ảnh hưởng mạnh từ chính sách siết chặt nhập thịt lợn theo đường tiểu ngạch của quốc gia này. 

Tính tới hết tháng Sáu, chỉ số giá nhóm hàng thực phẩm đã giảm 5,64% so với tháng 6/2016 và 6,17% so với cuối năm 2016. Bên cạnh đó, chỉ số giá nhóm hàng giao thông cũng giảm đi liên tục sau các đợt điều chỉnh giảm giá xăng dầu trong quý. Chỉ số giá nhóm hàng này đã giảm 2,4% so với Quý 1.

Giá cả giảm mạnh đã giúp kiềm chế ảnh hưởng của việc điều chỉnh giá dịch vụ công tới lạm phát toàn phần. Cụ thể, giá dịch vụ y tế tiếp tục được điều chỉnh bước hai tại 27 tỉnh thành trong tháng Sáu, đẩy mức giá của nhóm hàng này tăng 23,4% so với tháng 12/2016 và 63,5% so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, giá dịch vụ giáo dục cũng được điều chỉnh tại một số địa phương trong thời gian này. 

Trong khi đó, NHNN đang điều tiết cung tiền một cách thận trong khiến lạm phát cơ bản liên tục suy giảm kể từ đầu năm 2017, xuống mức 1,29% (yoy) vào cuối Quý 2. Trong sáu tháng đầu năm, tổng phương tiện thanh toán ước tính chỉ tăng 5,69% so với cuối năm 2016, giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước (8,07%).

Lạm phát giảm sâu cũng tạo điều kiện cho Chính phủ thực hiện một số điều chỉnh về giá một số mặt hàng khác như điện. Cụ thể, Thủ tướng đã ký quyết định số 24/2017/QĐ-TTg cho phép EVN điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân khi giá đầu vào tăng 3% trở lên thay vì 7% như trước đây. Do đó, khi chi phí đầu vào tăng từ 3-5% thì EVN có thể điều chỉnh giá điện mà không cần báo cáo. "Về cơ bản, chúng tôi cho rằng điều này là hợp lý khi EVN có nhiều quyền hạn hơn trong việc điều chỉnh giá điện, giúp giá điện có cơ hội tiến sát hơn tới mức giá thị trường", báo cáo của VEPR nhấn mạnh.

Nhật Linh