Đó là khẳng định của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường về thời cơ mà Hiệp định EVFTA đang đem tới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.

Thưa Bộ trưởng, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã có hiệu lực được hơn một tháng, ngành nông nghiệp đã và sẽ tận dụng những cơ hội từ thị trường EU ra sao?

- Đối với Hiệp định EVFTA, chúng tôi xác định ngành nông nghiệp phải khai thác lợi thế trên 3 trụ cột.

Thứ nhất là thương mại xuất khẩu về nông sản, Việt Nam có một số nhóm ngành hàng đang có lợi thế.

Thứ hai là hợp tác tiếp thu công nghệ chế biến từ châu Âu thông qua đầu tư FDI và hợp tác giữa hai bên.

Thứ ba là nâng cao năng lực quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn thông qua hợp tác đào tạo nhân lực, kỹ năng phát triển thị trường giữa Việt Nam và EU.

Hiện, ngành nông nghiệp đã phối hợp với các địa phương, ngành hàng, doanh nghiệp triển khai nắm bắt các cơ hội trên.

Chúng tôi xác định thị trường EU còn rất nhiều dư địa để đẩy mạnh xuất khẩu trong thời gian tới. Vì vậy, tất cả nhóm ngành hàng mà chúng ta có lợi thế thì cần phải triển khai nhanh, đồng bộ trên cả quy mô lớn, nhỏ.

Qua một tháng Hiệp định EVFTA có hiệu lực (1/8/2020), xuất khẩu nông sản sang thị trường EU trong tháng 8 tăng 15-17% so với tháng 7. Với đà tăng này, những tháng còn lại của năm 2020, xuất khẩu nông sản sang EU dự kiến tiếp tục tăng mạnh hơn nữa.

Cơ hội là rất lớn, tuy nhiên những yêu cầu từ thị trường EU cũng rất khắt khe. Vậy, ngành nông nghiệp phải làm gì để đáp ứng?

- Ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh tái cơ cấu các ngành hàng theo hướng tập trung sản xuất hàng hoá theo chuỗi liên kết từ nguyên liệu, chế biến và đặc biệt là bao bì, nhãn mác.

Chúng tôi xác định một số nhóm ngành đang có lợi thế như rau quả, thủy sản, nhóm sản phẩm cây công nghiệp để tập trung khai thác. Những nhóm ngành hàng này đã tập trung đẩy nhanh công tác sản xuất chuỗi, chuẩn bị kỹ về kỹ năng thương mại để hưởng thuế 0% ngay khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực.

Bên cạnh đó là tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo chuỗi, trong đó liên kết chặt chẽ giữa HTX, doanh nghiệp với bà con nông dân, hình thành quy trình khép kín từ tổ chức nguyên liệu cho đến khâu chế biến, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm. Có như vậy mới khai thác tốt thị trường EU.

Đặc biệt, chúng ta không chỉ khai thác giá trị tuyệt đối về xuất khẩu sang EU, mà thông qua thị trường này để làm "tín chỉ" chứng minh trình độ sản xuất nông sản Việt Nam, trình độ liên kết các nhóm hàng Việt Nam đã đến cấp độ đi đến bất kỳ thị trường nào trên thế giới. Từ đó, mở rộng quá trình tổ chức sản xuất tạo sinh kế, lợi nhuận cho bà con nông dân.

Ông vừa đề cập tới vấn đề xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất. Doanh nghiệp đóng vai trò như thế nào trong việc thúc đẩy nông sản sang EU từ việc hình thành các chuỗi liên kết?

- Rõ ràng trong chuỗi sản xuất, doanh nghiệp là hạt nhân quan trọng. Không chỉ đưa tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, mà doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức chế biến, tổ chức thương mại. Chính vì vậy, chúng ta phải chăm lo cho doanh nghiệp, để mọi thành phần doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp dân tộc từng bước lớn mạnh đảm bảo liên kết với bà con nông dân, thông qua HTX để hình thành chuỗi sản xuất.

Tổ chức nền nông nghiệp trên cơ sở còn nhiều hộ vẫn hiện đại. Đây là nguyên tắc, yêu cầu đảm bảo thắng lợi trong hội nhập quốc tế trong lĩnh vực nông sản.

Về mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2020 đạt trên 40 tỷ USD, dịch COVID-19 liệu có ảnh hưởng đến kế hoạch không, thưa ông?

- Năm nay, ngành nông nghiệp cũng như các ngành khác cố gắng đạt mục tiêu "kép" vừa đảm bảo công tác phòng chống dịch, vừa đảm bảo mục tiêu xuất khẩu. Từ đầu năm, chính sách thương mại khá uyển chuyển, bất kỳ thị trường nào "hở" thì chúng ta tập trung khai thác. Kết quả đến giờ này cũng khá tích cực nên có thể đạt mục tiêu đã đề ra.

Để đẩy mạnh xuất khẩu nông sản, từ nay đến cuối năm, toàn ngành nông nghiệp sẽ khánh thành 10-12 dự án lớn, tập trung vào khâu yếu nhất là chế biến nông sản. Điển hình như khánh thành một nhà máy chế biến thức ăn thuỷ sản thúc đẩy ngành thuỷ sản nhanh hơn - nhà máy là kết quả của sự hợp tác giữa Việt Nam và EU thể hiện tinh thần "win - win". Đồng thời, khánh nhà máy lớn chế biến sản phẩm chăn nuôi ở Bình Phước, khánh thành nhà máy chế biến rau quả lớn Sơn La...

Xin cảm ơn ông! 

Nhật Linh (ghi)