Sáng 20/5, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng

Hiện nay, thẩm quyền quyết định việc cho vay đặc biệt với khoản vay có lãi suất là 0%/năm, khoản vay không có tài sản bảo đảm là Thủ tướng Chính phủ, nhưng ở lần sửa luật này, cơ quan quản lý đề xuất phân quyền cho Ngân hàng Nhà nước.

Theo đó, các tổ chức tín dụng được vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng khác trong trường hợp: chi trả tiền gửi cho người gửi tiền khi bị rút tiền hàng loạt; thực hiện phương án phục hồi, phương án chuyển giao bắt buộc.

Việc chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng sang Ngân hàng Nhà nước nhằm triệt để phân cấp, phân quyền, giảm bớt khâu trung gian, từ đó rút ngắn thời gian xử lý, bảo đảm việc tổ chức thực hiện kịp thời, an ninh, an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban tán thành việc điều chỉnh thẩm quyền quyết định việc cho vay đặc biệt với khoản vay có lãi suất 0%/năm, khoản vay không có tài sản bảo đảm từ Thủ tướng sang Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát các quy định hiện hành về cho vay đặc biệt; nghiên cứu quy định chi tiết tiêu chí, điều kiện cho vay đặc biệt đối với khoản vay có lãi suất 0%/năm, khoản vay không có tài sản bảo đảm; quy định rõ ràng, minh bạch trình tự, thủ tục cho vay và có các biện pháp tăng cường kiểm soát, ngăn ngừa và hạn chế tổn thất có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, cần rà soát các quy định của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 liên quan đến thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt để sửa đổi, bổ sung phù hợp với việc phân cấp thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước, tránh phát sinh vướng mắc trong triển khai thực hiện.

Điểm mới khác tại dự thảo Luật là tổ chức tín dụng, tổ chức mua bán và xử lý nợ được quyền thu giữ tài sản bảo đảm.

Dự thảo Luật quy định về thu giữ tài sản bảo đảm không phải là việc thu giữ đơn phương, vô điều kiện mà phải tuân thủ phạm vi, giới hạn, điều kiện thu giữ. Đồng thời, quy định về trình tự, thủ tục thu giữ, công bằng, công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của bên có nghĩa vụ, tổ chức tín dụng và các bên có liên quan.

"Quy định rõ trong quá trình thu giữ, tổ chức tín dụng không được áp dụng các biện pháp vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội. Tổ chức tín dụng chỉ được ủy quyền thu giữ cho công ty quản lý nợ và khai thác tài sản của tổ chức tín dụng đó. Các ngân hàng chuyển giao bắt buộc được ủy quyền thu giữ tài sản bảo đảm cho tổ chức tín dụng hoặc công ty quản lý nợ, khai thác tài sản này", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính khi thẩm tra nhận thấy việc bổ sung quy định về quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu là cần thiết.

Việc này được đặt ra trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu nội bảng (nợ của các ngân hàng mua lại bắt buộc, nhà băng trong diện kiểm soát đặc biệt) ở mức 4,75%, tính tới cuối tháng 7/2024 (tăng so với mức 4,55% vào cuối năm 2023 và mức 2,03% cuối năm 2022). Tháng 1/2025, tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức 4,3%.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ rà soát các điều kiện để thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm khoản nợ xấu. Chính phủ cũng cần làm rõ vai trò, trách nhiệm của UBND cấp xã và cơ quan công an cấp xã trong việc giữ an ninh, trật tự, an toàn xã hội trong quá trình thu giữ tài sản bảo đảm; việc ủy quyền thu giữ tài sản bảo đảm.

Về quy trình, thủ tục thu giữ tài sản bảo đảm và xử lý tài sản này, cơ quan thẩm tra đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết trình tự, thủ tục thu giữ tài sản bảo đảm và xử lý tài sản bảo đảm sau thu giữ, bảo đảm công khai, minh bạch, phù hợp với quy định của pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thu giữ tài sản bảo đảm, các bên có liên quan.

Quốc hội sẽ thảo luận tại tổ về dự luật này vào chiều nay, thảo luận tại hội trường vào ngày 29/5 và biểu quyết thông qua vào 17/6.

Thanh Hoa