Theo dự thảo, mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn của người phụ thuộc để được áp dụng giảm trừ gia cảnh sẽ không vượt quá 3 triệu đồng. So với quy định hiện hành (không quá 1 triệu đồng/tháng), mức đề xuất này đã tăng gấp 3 lần.

Đây được xem là động thái cần thiết của cơ quan quản lý khi mức 1 triệu đồng đã tồn tại suốt 14 năm qua, trở nên quá lạc hậu trước sự biến động của giá cả và mức sống thực tế. Trong khi mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc đã được điều chỉnh tăng nhiều lần (từ 1,6 triệu lên 6,2 triệu đồng/tháng), thì điều kiện về ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc lại “giậm chân tại chỗ” kể từ năm 2011.

Về hồ sơ xác định người phụ thuộc (bao gồm con cái, vợ/chồng, cha mẹ, hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng), dự thảo mới đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin. Cụ thể, cơ quan thuế sẽ ưu tiên khai thác dữ liệu từ Cổng dịch vụ công quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống thông tin chuyên ngành.

Chỉ trong trường hợp không thể khai thác dữ liệu điện tử, người nộp thuế mới phải cung cấp các giấy tờ chứng minh bằng văn bản.

Người nộp thuế có trách nhiệm kê khai đúng, trung thực và chịu trách nhiệm pháp lý về thông tin thu nhập của người phụ thuộc. Mọi trường hợp gian lận khi bị phát hiện sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Dù mức tăng lên 3 triệu đồng là một bước tiến, nhưng theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tú – chuyên gia về thuế, con số này vẫn chưa phản ánh đúng thực tế chi phí sinh hoạt tối thiểu. Ông Tú phân tích rằng để đảm bảo tính nhân văn và công bằng, mức thu nhập của người phụ thuộc nên được tham chiếu với mức giảm trừ gia cảnh hiện tại (6,2 triệu đồng) hoặc mức lương tối thiểu vùng (dự kiến khoảng 4,5 triệu đồng vào năm 2026).

'Nóng' đề xuất bổ sung các khoản giảm trừ gia cảnh mới khi tính thuế

Bộ Tài chính đề xuất mức giảm trừ gia cảnh mới, áp dụng từ năm 2026

Ông Tú đề xuất: "Nếu mẹ có thu nhập 4 triệu đồng/tháng, người con nên được giảm trừ phần chênh lệch còn lại là 2,2 triệu đồng thay vì bị loại bỏ hoàn toàn quyền giảm trừ. Như vậy chính sách mới thực sự bám sát nhu cầu ăn, ở, mặc, đi lại của người dân".

Trước đó, nhiều kiến nghị về việc nâng ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc đã được VnBusiness phản ánh. Trong đó, chuyên gia đề xuất tham chiếu mức lương tối thiểu vùng làm cơ sở xem xét (dự kiến áp dụng từ năm 2026 khoảng 4,5 triệu đồng/người/tháng), hay căn cứ theo tiêu chí đo lường chuẩn nghèo đa chiều quốc gia, từ năm 2027, khu vực đô thị là 2,8 triệu đồng/người/tháng.

Nếu được thông qua, Thông tư này dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026. Việc nới lỏng ngưỡng thu nhập này được kỳ vọng sẽ giảm bớt áp lực tài chính cho người lao động, giúp chính sách thuế TNCN tiệm cận hơn với thực tế đời sống.

Thanh Hoa