Ngày 11/8/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tổ chức Họp báo công bố sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026. Ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho biết trong 5 năm qua, giá trị giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đạt mức tăng trưởng bình quân 30,5% mỗi năm. Hệ thống chuyển mạch bù trừ điện tử cũng ghi nhận sự nhảy vọt với mức tăng 50,2% về số lượng và 30,85% về giá trị.

Tính đến thời điểm hiện tại, mạng lưới hạ tầng đã phủ rộng khắp toàn quốc với 20.600 máy ATM và gần 800.000 máy POS. Một trong những dấu ấn vươn tầm quốc tế của ngành là việc hoàn thành kết nối thanh toán QR bán lẻ xuyên biên giới với các quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore và dự kiến sẽ còn tiếp tục mở rộng.

Theo ông Lê Anh Dũng, hiện tỷ lệ người dân Việt Nam trưởng thành có tài khoản thanh toán sẽ chạm mốc 89%. Đặc biệt, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 28 lần quy mô GDP nhờ sự bứt phá của kênh di động với mức tăng trưởng bình quân đạt 73,3% về số lượng giao dịch.

Đề cập đến nền tảng cốt lõi của công cuộc chuyển đổi số, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin NHNN khẳng định ngành Ngân hàng luôn lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy sự thuận tiện và an toàn làm thước đo. Quan điểm "thể chế phải đi trước một bước" đã được NHNN quán triệt qua việc tham mưu xây dựng Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Phòng chống rửa tiền và trình Chính phủ ban hành các Nghị định quan trọng như Nghị định 52 về thanh toán không dùng tiền mặt, Nghị định 94 về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và Nghị định 368 về dịch vụ tiền di động.

Sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an theo Đề án 06 đã mang lại những kết quả mang tính bước ngoặt trong việc "làm sạch" dữ liệu. Ngành Ngân hàng hiện đã có hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân cùng hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chíp hoặc ứng dụng VNeID.

Cuộc đua ngân hàng số không còn ở thuật toán mà nằm ở "tử huyệt" dữ liệu

Ông Hoàng Minh Tiến cho rằng việc kết nối dữ liệu quy mô lớn này giúp loại bỏ tài khoản rác và ngăn chặn hiệu quả gian lận tài chính. Hiệu quả còn được minh chứng qua hệ thống SIMO khi tính đến tháng 7/2026 đã có hơn 1,5 triệu lượt khách hàng tạm dừng giao dịch sau khi nhận cảnh báo rủi ro, giúp bảo vệ số tiền lên tới gần 5,2 nghìn tỷ đồng.

Theo NHNN, tại chuỗi sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, thông điệp lớn nhất mà ngành Ngân hàng muốn gửi gắm là: chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà trước hết là câu chuyện phục vụ con người, mang lại tiện ích thiết thực, an toàn và thuận lợi hơn cho mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp trong đời sống hàng ngày… Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) là phương tiện; mục tiêu cuối cùng vẫn là phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Các ngân hàng cũng cho biết trong kỷ nguyên số AI đã không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần mà trở thành năng lực cốt lõi. Ông Bùi Quang Cương, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Công nghệ Thông tin TPBank, chia sẻ AI đang thay đổi tư duy từ mô hình "một sản phẩm cho nhiều khách hàng" sang "đúng sản phẩm, đúng khách hàng, đúng thời điểm". AI hỗ trợ ngân hàng cá nhân hóa trải nghiệm, chấm điểm tín dụng thông minh hơn và đặc biệt là đóng vai trò lá chắn phòng thủ trước các hình thức lừa đảo tinh vi như deepfake hay social engineering.

Tuy nhiên, ông Bùi Quang Cương cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức về chất lượng dữ liệu rải rác, độ tin cậy của Generative AI và hành lang pháp lý về trách nhiệm khi AI đưa ra quyết định. Quan điểm xuyên suốt của TPBank là AI chỉ hỗ trợ chứ không thay thế trách nhiệm của con người. Với các quyết định quan trọng liên quan đến tài chính, con người vẫn phải là bên kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Thanh Hoa