Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru (27 - 29/4/2025), hai nước đã xác định một “trụ cột mới” cho quan hệ song phương, gồm hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngoài ra, Việt Nam và Nhật Bản cũng cam kết thúc đẩy các lĩnh vực trọng yếu như: kinh tế số, bán dẫn, năng lượng sạch, chuyển đổi số (DX), chuyển đổi xanh (GX), AI, lượng tử, hạ tầng chiến lược…

Theo thông cáo báo chí chung Việt Nam - Nhật Bản, một trong những điểm nhấn trong chuyến thăm lần này là việc hai Thủ tướng hoan nghênh và nhất trí thúc đẩy Danh mục Dự án hợp tác Việt Nam – Nhật Bản (thí điểm lần 1), với quy mô tổng thể lên tới 20 tỷ USD.

Cụ thể danh mục các dự án "Hợp tác Việt Nam – Nhật Bản dự án thí điểm lần 1" bao gồm:

1. Dự án quản lý năng lượng trong các khu công nghiệp kết hợp năng lượng tái tạo, DR, pin lưu trữ… tại khu công nghiệp DEEP C Hải Phòng

2. Dự án điện khí LNG Vân Phong 2

3. Chuỗi dự án khí – điện lô B

4. Dự án đồng đốt ammoniac tại nhà máy nhiệt điện của EVN

5. Dự án giảm phát thải các – bon và quản lý năng lượng tại thành phố thông minh Smart city Bắc Hà Nội và khu công nghiệp Thăng Long (tại chỗ)

6. Dự án DPPA triển khai chung trong Tập đoàn Toyota Tsusho tại Việt Nam

7. Dự án điện gió V1 – 2 mở rộng tại tỉnh Trà Vinh

8. Dự án điện khí LNG Quảng Ninh

9. Dự án cho vay hai bước dành cho các ngân hàng sở tại nhằm mục đích hỗ trợ xây dựng mạng lưới truyền tải điện của JBIC (02 dự án)

10. Dự án thúc đẩy phát triển khu công nghiệp xanh Long Đức

11. Nhà máy nhiệt điện LNG Nghi Sơn

12. Dự án phát triển điện gió ngoài khơi

13. Dự án giảm phát thải CO2 và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại tỉnh Đồng Nai

14. Dự án điện khí LNG Thái Bình

Đây là 15 dự án cụ thể đầu tiên, được hai bên lựa chọn để bắt tay triển khai ngay trong giai đoạn đầu, chủ yếu tập trung vào năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, quản lý năng lượng thông minh trong thành phố/khu công nghiệp và tăng cường truyền tải điện.

Hai bên nhất trí sẽ tích cực phối hợp để hiện thực hóa các dự án trong danh mục này, đồng thời đẩy mạnh các nỗ lực phát triển các dự án phát điện sinh khối, theo đúng nguyên tắc của Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0 (AZEC).

Hướng tới việc xây dựng các nhà máy nhiệt điện khí hóa lỏng (LNG) tại Việt Nam trong tương lai, hai Thủ tướng cũng nhấn mạnh cam kết tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, bao gồm việc hoàn thiện cơ chế pháp lý và bảo đảm triển khai dự án đúng quy định pháp luật Việt Nam, trên cơ sở hài hòa lợi ích của cả hai nước.

Bên cạnh đó, hai bên khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, mở ra tiềm năng hợp tác công nghệ cao trong lĩnh vực năng lượng sạch trong thời gian tới.

Danh mục 15 dự án chỉ là giai đoạn “thí điểm lần 1”, cho thấy còn rất nhiều dự án tiềm năng khác sẽ tiếp tục triển khai.

Đỗ Kiều