Bài 4: Khơi thông điểm nghẽn, mở hướng đi bền vững
Chọn cỡ chữ
Bài 4: Khơi thông điểm nghẽn, mở hướng đi bền vững
Những thế mạnh về tự nhiên, các giá trị về văn hóa tín ngưỡng, dân tộc truyền thống đang trở thành lợi thế trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội huyện Lục Ngạn. Tuy nhiên, cũng cần nhìn thẳng vào những khó khăn còn tồn tại, đặc biệt là tại các vùng dân tộc thiểu số, để tìm cách hóa giải, mở hướng đi bền vững.
PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC TRÊN VÙNG 'SƠN CƯỚC' LỤC NGẠN
Theo UBND huyện Lục Ngạn, bên cạnh những mặt tích cực, tại những khu vực vùng cao của huyện, đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số vẫn còn khó khăn, khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa các vùng, giữa các dân tộc chưa được thu hẹp, chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo ở một số nơi còn thấp, công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào còn hạn chế...
Nhiều hạn chế cần hóa giải
Du lịch cộng đồng đang là thế mạnh, mở ra hướng đi hiệu quả và bền vững cho đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Lục Ngạn. Tuy nhiên, mô hình này cũng vẫn còn những hạn chế về việc đầu tư khai thác và chưa bài bản.
Bên cạnh thuận lợi, vẫn còn tồn tại những điểm nghẽn cần giải quyết để phát triển kinh tế huyện Lục Ngạn.
Ông Trương Văn Năm, Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn, cho hay rào cản lớn nhất trong phát triển du lịch cộng đồng của huyện là hạ tầng giao thông, cơ sở vật chất phục vụ du khách. Một số tuyến đường liên thôn, trục thôn chưa được cứng hóa, đi lại khó khăn.
Ở những xã có lợi thế phát triển du lịch cộng đồng, hội tụ nhiều nét văn hóa dân tộc đậm đà bản sắc, như Quý Sơn, Tân Mộc... nhưng chưa có khu vực trưng bày sản phẩm đặc trưng của địa phương, thiếu nhà lưu trú độc lập cho du khách nên phải ở ghép với chủ nhà.
Các HTX du lịch cộng đồng trên địa bàn huyện dù đang hoạt động khá hiệu quả, tạo nên sức hút không nhỏ, song những nguồn lực hỗ trợ còn chưa tương xứng nên vẫn khó tạo nên sự bứt phá, gây tiếng vang đủ mạnh để trở thành những điểm đến không thể bỏ qua cho du khách.
Để khắc phục điều này, từ nay đến năm 2025, huyện Lục Ngạn huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng ở vùng cây ăn quả tại xã Tân Mộc và Quý Sơn.
Cụ thể, huyện chọn thôn Hoa Quảng, xã Tân Mộc để đầu tư xây dựng thí điểm mô hình du lịch cộng đồng vùng cây ăn quả. Bằng các nguồn lực, huyện sẽ đầu tư gần 15 tỷ đồng để cứng hóa đường giao thông liên thôn từ Hoa Quảng đi Đồng Quýt…
Không chỉ với mô hình du lịch cộng đồng, việc phát triển sản xuất trên địa bàn các xã vùng sâu, vùng xa, chủ yếu là người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện cũng còn những tồn tại, đặc biệt là việc thay đổi những thói quen sản xuất lạc hậu, loại bỏ những hủ tục.
Những giải pháp cụ thể
Trước những khó khăn còn tồn tại, với phương châm đầu tư có trọng điểm, tránh dàn trải, nhỏ lẻ, ưu tiên hỗ trợ cho các vùng khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số, huyện Lục Ngạn đã và đang chủ động xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn vốn hỗ trợ phù hợp tình hình thực tế mỗi địa phương.
Để hóa giải những điểm nghẽn, chính quyền địa phương cần những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn.
Thực tế, từ năm 2016 đến nay huyện Lục Ngạn đã đầu tư trên 118 tỷ đồng từ các chương trình hỗ trợ để thực hiện hàng trăm công trình tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Các nguồn lực cơ bản phát huy hiệu quả tích cực.
Đơn cử như tại HTX cây ăn quả Lục Ngạn (xã Tân Quang), nhờ sự đồng hành của địa phương, HTX đã hoạt động ổn định, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương, trong đó có nhiều người là dân tộc thiểu số.
Ông Trần Đăng Vinh - Giám đốc HTX, cho biết đến nay, HTX có 22 hộ thành viên, tổng diện tích trồng cam, bưởi đạt trên 50 ha.
Không chỉ nâng cao giá trị kinh tế, HTX thường xuyên tổ chức họp mặt để nâng cao tinh thần đoàn kết, giữ gìn giá trị văn hóa dân tộc, an ninh trật tự tại địa phương.
Thời gian tới, huyện sẽ tiếp tục tập trung cao độ cho công tác tuyên truyền, hỗ trợ vốn tín dụng với việc đào tạo, chuyển giao khoa học – kỹ thuật, khuyến nông, lâm, ngư, dạy nghề, tạo điều kiện thuận lợi để hộ nghèo phát triển sản xuất, ổn định thu nhập, tiến đến xóa đói giảm nghèo bền vững, góp phần nâng cao đời sống của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Thực tế tại Vĩnh Long cho thấy các HTX nông nghiệp đang trở thành nền tảng quan trọng để triển khai Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh.
Tận dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng bá và bán hàng trực tuyến, nhiều HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đang từng bước thay đổi cách tiếp cận thị trường.