Đại diện Bộ Xây dựng cho biết, năm 2021, Bộ đã ban hành Chỉ thị số 02/CT-BXD về việc tăng cường quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư, tiến hành thanh tra nhiều chủ đầu tư, ban quản trị tại một số địa phương.

Qua đó, đã ban hành 18 kết luận thanh tra đối với 18 chủ đầu tư, 17 ban quản trị tại 24 tòa nhà, cụm tòa nhà chung cư. 12/18 chủ đầu tư bị buộc phải gửi vào tài khoản kinh phí bảo trì theo quy định, quyết toán để chuyển ngay cho Ban quản trị nhà chung cư tổng số kinh phí bảo trì hơn 344 tỷ đồng, buộc 5/18 chủ đầu tư trả lại 2.080 m2 diện tích lấn chiếm về cho cư dân (giá trị khoảng 62,4 tỷ đồng), xử phạt vi phạm hành chính 8/18 chủ đầu tư, tổng số tiền 1,03 tỷ đồng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, lâu nay, quỹ bảo trì của nhà chung cư là vấn đề nhức nhối kéo dài. Đây là tranh chấp giữa chủ đầu tư với ban quản trị, giữa ban quản trị với cư dân, giữa chủ đầu tư với cư dân về tính minh bạch trong việc sử dụng quỹ bảo trì, phần sở hữu chung riêng.

Thực tế, quỹ bảo trì của một toà chung cư cỡ nhỏ từ 5-7 tỷ đồng, ở dự án lớn hơn từ 20-30 tỷ đồng, thậm chí có những dự án hàng trăm tỷ đồng. Đây là nguồn tiền có giá trị mà một số chủ đầu tư chiếm dụng vốn để kinh doanh, không gửi ngân hàng, rất có lợi cho chủ đầu tư.

Bộ Xây dựng thông tin, nhằm tăng cường việc xử lý vi phạm trong công tác quản lý, sử dụng nhà chung cư, Chính phủ đã ban hành Nghị định 16/2022/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ tháng 2/2022 quy định chi tiết xử phạt vi phạm hành chính về xây dựng.

Hàng loạt hành vi vi phạm liên quan đến sử dụng nhà chung cư sẽ bị xử phạt hành chính với mức độ từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Trong đó, quy định rõ ràng đối với từng đối tượng, như chủ đầu tư, ban quản trị và người sử dụng nhà chung cư.

Theo kế hoạch, trong năm 2022, Thanh tra Bộ Xây dựng sẽ tiến hành thanh kiểm tra, xử lý nghiêm sai phạm trong lĩnh vực quản lý, sử dụng nhà chung cư tại 11 tỉnh, thành phố.

Cụ thể, căn cứ theo Quyết định số 1258/2021/QĐ-BXD về Kế hoạch thanh tra năm 2022, Thanh tra Bộ sẽ thực hiện thanh tra chuyên đề diện rộng về công tác quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư trên địa bàn 11 tỉnh, TP gồm: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Bắc Giang, Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và Long An.

Đến nay, Bộ Xây dựng đã thực hiện đánh giá, tổng kết việc thi hành quy định của Luật Nhà ở năm 2014 trong đó có việc thực hiện quy định liên quan đến quản lý, sử dụng nhà chung cư và đã có tờ trình gửi Chính phủ về hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi). Đồng thời, phối hợp với bộ, ngành liên quan tiếp tục thực hiện các bước theo quy định để ban hành văn bản quy phạm pháp luật báo cáo trình Quốc hội xem xét thông qua Nghị quyết đưa dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh năm 2022 tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XV vào tháng 5 tới.

Đức Nguyễn