Trước đó, từ cuối tháng 2 vừa qua, cơ quan quản lý trong lĩnh vực bảo hiểm của Trung Quốc đã chính thức nắm quyền kiểm soát Anbang, sau khi những bê bối về tài chính tại tập đoàn này bị phát giác. Nhiệm vụ cấp thiết hiện nay là tìm cách tái cơ cấu, xử lý triệt để những góc tối còn tồn tại.

Tiếp quản rồi, đành phải cứu

Trong bối cảnh đó, sự tham gia của Quỹ Bảo đảm an toàn bảo hiểm Trung Quốc (CISF) là hết sức cần thiết. CISF là tổ chức chuyên cung cấp các gói cứu trợ cho người mua bảo hiểm, hoặc tham gia giải quyết rủi ro của ngành bảo hiểm.

Nguồn tiền của CISF đến từ các khoản đóng góp bắt buộc của các công ty bảo hiểm, tương tự như các chương trình bảo hiểm tiền gửi trong ngành ngân hàng.

Việc CISF bơm vốn vào Anbang cũng đơn thuần xuất phát từ nhu cầu xử lý rủi ro và chỉ mang tính chất “tạm thời”, theo khẳng định của CISF.

Thời còn hoàng kim, Anbang nổi tiếng là tăng trưởng thần tốc, từ chỗ “dật dờ” ít người biết tới nhưng chỉ cần 5 năm để nổi lên như một hiện tượng toàn cầu, nhờ tung ra các sản phẩm đầu tư có lợi suất cao với tên gọi “bảo hiểm toàn diện” (universal insurance), với bản chất khác xa sản phẩm bảo hiểm truyền thống vốn chỉ nhằm bảo đảm an toàn. 

Tiền thu được từ việc bán loại bảo hiểm này được Anbang dùng để mua lại nhiều tài sản giá trị trên thế giới, trong đó cả khách sạn hạng sang như Waldorf Astoria ở New York hay quỹ đầu tư Strategic Hotels & Resorts, hiện quản lý danh mục nhiều bất động sản đắt tiền. 

Sự “vung tay quá trán” của Anbang buộc chính phủ Trung Quốc phải để mắt điều tra. Kết quả là nguyên Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Ngô Tiểu Huy đã bị truy tố về tội gian lận trong huy động vốn và chiếm đoạt bất hợp pháp tài sản của tập đoàn, bòn rút tiền của tập đoàn rồi chuyển cho các công ty con do mình kiểm soát để đầu tư ra nước ngoài, trả nợ hoặc chi xài cá nhân, gây thiệt hại cho tập đoàn lên đến 65,25 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 10,4 tỷ USD).

Theo kế hoạch, CISF sẽ đổ 9,7 tỷ USD vào Anbang, nhưng sẽ bán cổ phần của mình ngay sau khi những rủi ro tại Anbang được giải quyết, nhằm giữ nguyên tính chất pháp lý của tập đoàn này như một doanh nghiệp tư nhân.

Anbang từng nổi tiếng với sản phẩm “bảo hiểm toàn diện”

Khó tìm người dám “mặn mà”

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng quá trình tìm kiếm nhà đầu tư tư nhân cho Anbang là nhiệm vụ không hề dễ dàng. Bởi ngoài vết đen trong quá khứ, thì mô hình kinh doanh của tập đoàn này có rủi ro cao, ít người dám “mặn mà”.

Không giống như sản phẩm bảo hiểm truyền thống, trong đó tiền bảo hiểm chỉ được thanh toán trong trường hợp xảy ra rủi ro như bệnh tật hoặc tử vong, bảo hiểm “toàn diện” hứa hẹn sẽ trả đủ tiền cho người mua bảo hiểm. 

Lợi nhuận hoạt động (chênh lệch giữa phí bảo hiểm thu được và các khoản phải trả) của loại sản phẩm này gần như bằng 0. Chính vì thế, các công ty bảo hiểm như Anbang phải dựa vào kênh đầu tư khác để tạo ra lợi nhuận.

Kể từ khi bị cấm bán bảo hiểm toàn diện từ tháng 5/2017, Anbang đã phải chuyển hướng hoạt động. Tổng phí bảo hiểm nhân thọ mà Anbang thu được trong năm ngoái là 243 tỷ Nhân dân tệ (hơn 38 tỷ USD), tức là đứng thứ tư trong số các công ty bảo hiểm Trung Quốc, trong khi tỷ trọng sản phẩm bảo hiểm toàn diện giảm từ 65% năm 2016 xuống còn 22%. 

Tuy nhiên, tập đoàn này vẫn phải chịu trách nhiệm đối với một lượng rất lớn các sản phẩm bảo hiểm toàn diện đã bán cho khách hàng.

Trong bối cảnh Anbang chú trọng vào đầu tư hơn là các sản phẩm bảo hiểm, xem ra một quỹ đầu tư tư nhân hoặc quỹ quản lý tài sản nào đó sẽ là nhà đầu tư phù hợp hơn thay vì các công ty bảo hiểm đơn thuần. 

Nhưng trước hết, quan trọng nhất là họ phải thấy được “nét hấp dẫn” của Anbang để chấp nhận mạo hiểm, hoặc đủ tự tin rằng có thể xoay chuyển thực trạng hiện nay sang các phương án kinh doanh khác có lợi hơn.

Hải Châu