Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa thông báo kết luận thanh tra về công tác bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản; việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông lâm trường, thời kỳ 2011-2018. 

TTCP chỉ rõ dự án Khu du lịch sinh thái Hồ Ngọc tại TP Hòa Bình của CTCP Đại Phú Phát đã giải phóng mặt bằng 16,82 ha/109ha (16%), chưa lập Quy hoạch chi tiết dự án, chưa đầu tư xây dựng, hiện đang trồng keo trong phạm vi đã giải phóng mặt bằng. Dự án chậm tiến độ 6 năm 5 tháng.

Theo cơ quan thanh tra, đồ án quy hoạch phân khu tại TP. Hòa Bình chậm triển khai, không phù hợp quy định tại Nghị định 37/2010/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, Sở Xây dựng tỉnh Hòa Bình không kiểm tra việc lập quy hoạch chi tiết, việc đầu tư xây dựng hạ tầng khi chưa có quy hoạch chi tiết tại dự án trong nhiều năm (từ năm 2007 đến nay).

Tiếp theo là dự án Tổ hợp thể thao – văn hóa vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái kết hợp nuôi trồng thủy sản Đồng Tâm (huyện Lạc Thủy) của CTCP Du lịch Đồng Tâm. 

Do quy hoạch 3 loại rừng được UBND tỉnh Hòa Bình phê duyệt điều chỉnh sau, nhiều diện tích đất thuộc dự án của công ty có quy hoạch là đất rừng phòng hộ. UBND tỉnh đã ra quyết định phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 đối với dự án. Hiện dự án đang lập điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500, chưa đầu tư xây dựng trên đất, chậm tiến độ 7 năm.

Khu nghỉ ngơi vui chơi giải trí thung lũng Nữ Hoàng (huyện Lương Sơn) của CTCP Du lịch thung lũng Nữ Hoàng cũng ghi nhận một số tồn tại. 

Dự án đã giải phóng mặt bằng và nhận bàn giao mốc giới ngoài thực hiện 67,8ha đất, còn khoảng 30ha/90 thửa của 65 hộ dân chưa giải phóng mặt bằng nên gặp khó khăn trong thi công. Chủ đầu tư đã xây dựng một số hạng mục kỹ thuật hạ tầng, đang tổ chức lập điều chỉnh quy hoạch chi tiết, chậm tiến 2 năm 5 tháng. 

Bên cạnh đó, TTCP cũng nêu lên nhiều bất cập, tồn tại trong quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường tại tỉnh Hòa Bình.

Kết luận của TTCP chỉ rõ, quá trình quản lý, sử dụng đất của các nông lâm trường trải qua nhiều lần thay đổi pháp luật quản lý đất đai và các quy định, chính sách pháp luật đất đai nhưng việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn, tổ chức thực hiện của các bộ ngành còn chậm, chưa đồng bộ.

Do còn buông lỏng quản lý, áp dụng không đúng chủ trương chính sách khoán nên một số lâm trường không còn là doanh nghiệp nhà nước, nhưng vẫn áp dụng cơ chế chính sách sắp xếp, đổi mới như nhau là không phù hợp.

Ngoài ra, chất lượng kiểm tra, giải quyết tranh chấp, xử lý vi phạm pháp luật của các nông lâm trường vẫn còn hạn chế, chưa kịp thời, chưa chủ động phát hiện các vấn đề, vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai của các nông lâm trường có nhiều biến động và diễn biến phức tạp; có tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất đai tồn tại nhiều năm nhưng không được giải quyết dứt điểm…

Bên cạnh đó, cũng theo TTCP việc giao khoán rừng, đất lâm nghiệp và đất sản xuất nông nghiệp đã nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, như giao khoán không đúng đối tượng trực tiếp sản xuất nông lâm nghiệp. Nhiều nông lâm trường, nhất là những nơi khoán trắng, không quản lý chặt chẽ quá trình sử dụng đất sau khi giao khoán, để xảy ra tình trạng người nhận khoán đất của công ty nông lâm nghiệp tự do chuyển nhượng, mua bản hợp đồng giao khoán, chuyển mục đích sử dụng đất trái pháp luật, tự ý xây dựng nhà ở, công trình dịch vụ trên đất nhận khoán là phố biển, nhất là đất vùng ven đô thị...

"Trách nhiệm thuộc về các Công ty TNHH đang quản lý và sử dụng đất nông lâm trường, Ban quản lý rừng phòng hộ Sông Đà. Trách nhiệm liên quan công tác quản lý nhà nước thuộc về Ban Chỉ đạo sắp xếp, đổi mới và phát triển nông, lâm trường quốc doanh tỉnh Hòa Bình, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND các huyện trên địa bàn nơi có đất nông lâm trường và trách nhiệm của UBND tỉnh Hòa Bình", TTCP kết luận.

Liên quan đến các dự án chậm tiến độ, cơ quan thanh tra kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình chỉ đạo sở ngành liên quan, phối hợp các chủ đầu tư nêu trên khẩn trương hoàn thiện việc điều chỉnh quy hoạch, giải phóng mặt bằng. Nếu dự án tiếp tục chậm tiến độ, xem xét năng lực nhà đầu tư, xử lý thu hồi dự án theo quy định pháp luật. 

Hải Sơn