Theo báo New York Times, thâm hụt thương mại cao có nhiều nguyên nhân ngoài tầm kiểm soát của Tổng thống Trump, trong đó phải kể đến việc kinh tế toàn cầu chững lại, đồng USD mạnh lên, cả hai yếu tố này khiến nhu cầu đối với hàng Mỹ ở nước ngoài giảm đi.

Tuy nhiên, chênh lệch này cũng có nguyên nhân từ gói giảm thuế 1,5 nghìn tỷ USD của Tổng thống Trump cũng như chiến tranh thương mại leo thang trong năm 2018.

Giới chuyên gia kinh tế đã nhiều năm cảnh báo rằng chương trình giảm thuế của Tổng thống Trump cuối cùng sẽ khiến cho thâm hụt thương mại Mỹ tăng vọt dù ông đã thề sẽ giảm đi mức thâm hụt này. Người Mỹ có nhiều tiền hơn, mua hàng nhập khẩu mạnh tay hơn.

Cuộc chiến thương mại do Tổng thống Trump khởi động với Trung Quốc dù làm chậm đà tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc cũng khiến cho thâm hụt thương mại Mỹ tăng lên, xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc giảm gần 50% trong tháng 12/2018.

Chuyên gia kinh tế tại Reed College ở Oregon, ông Kimberly Clausing, chỉ ra tất cả các nước sẽ có thâm hụt thương mại khi mà họ tiêu thụ nhiều hơn họ sản xuất ra, và khi mà nước Mỹ vay tiền để bù đắp cho thâm hụt, sự mất cân bằng còn tồi tệ hơn nữa.

Nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi mà trong chính năm Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế cao hơn với thép, nhôm, máy giặt, tấm pin mặt trời và nhiều loại hàng hóa khác từ Trung Quốc, thâm hụt thương mại nói chung tăng 12,5% so với năm 2017 tương đương gần 70 tỷ USD lên 621 tỷ USD, theo Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày thứ Tư.

Dù Mỹ có thặng dư thương mại trong dịch vụ, thế nhưng thâm hụt thương mại với Liên minh châu Âu (EU) và Mexico tăng hơn 10% khi mà nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu.

Trong tháng 12/2018, thâm hụt nói chung của hàng hóa và dịch vụ, trong đó bao gồm nhiều mặt hàng, từ máy tính cho đến máy giặt hay du lịch và quyền sở hữu trí tuệ, tăng 19% so với tháng trước đó lên 59,8 tỷ USD. Đây là mức thâm hụt thương mại theo tháng cao nhất tính từ năm 2008 khi kinh tế Mỹ chìm trong suy thoái.

Có một số yếu tố toàn cầu dẫn đến thâm hụt thương mại Mỹ tăng trong năm ngoái. Kinh tế Trung Quốc chững lại, nhu cầu đối với hàng Mỹ giảm; cùng lúc đó tăng trưởng kinh tế châu Âu chững lại. Đồng USD mạnh lên khiến cho nhu cầu của người Mỹ với hàng hóa nhập khẩu tăng lên chóng mặt còn người nước ngoài khó mua hàng Mỹ hơn.

Hàng nhập khẩu giá rẻ Trung Quốc vì vậy tràn vào Mỹ. Thâm hụt thương mại Mỹ – Trung Quốc năm 2018 lên mức 419 tỷ USD, mối quan hệ thương mại vốn đã khiến cho Tổng thống Trump tức giận nay đang trở nên tồi tệ hơn.

VT