Theo công bố mới nhất từ các ngân hàng thương mại, nhiều đơn vị dự kiến chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ dao động từ 15% đến gần 45%, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Hàng loạt nhà băng lên kế hoạch

Ngày 12/3 là ngày giao dịch không hưởng quyền nhận cổ tức bằng cổ phiếu của Vietcombank. Cụ thể, ngân hàng này sẽ phát hành hơn 2,76 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông, tương đương tỷ lệ phát hành tới 49,5% (cổ đông sở hữu 1.000 cổ phiếu tại ngày chốt quyền sẽ được nhận 495 cổ phiếu mới). Nguồn phát hành lấy từ lợi nhuận còn lại sau thuế, sau trích lập các quỹ lũy kế đến hết năm 2018 và lợi nhuận còn lại năm 2021. Đây là đợt chia cổ tức bằng cổ phiếu cao kỷ lục của Vietcombank.

Trong tài liệu phục vụ ĐHĐCĐ thường niên 2025 vừa công bố, VietinBank sẽ trình tới các cổ đông phương án tăng vốn điều lệ từ lợi nhuận còn lại sau thuế, trích các quỹ và chia cổ tức tiền mặt giai đoạn năm 2009 - 2016 nhằm tăng vốn điều lệ từ 53.700 tỷ đồng lên 77.671 tỷ đồng. Theo đó, VietinBank dự kiến phát hành tối đa gần 2,4 tỷ cổ phiếu, tỷ lệ phát hành là 44,64% (tỷ lệ cụ thể sẽ thực hiện theo phê duyệt của cơ quan nhà nước có thẩm quyền) cho cổ đông hiện hữu.

Trong tờ trình xin ý kiến cổ đông mới công bố, Nam A Bank dự định phát hành thêm 343,1 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ 25%, để trả cổ tức trong năm 2025. Nguồn phát hành từ nguồn vốn chủ sở hữu (lợi nhuận sau thuế chưa phân phối và các quỹ khác).

Trong khi đó, một số nhà băng có kế hoạch chia cổ tức bằng cả cổ phiếu và tiền mặt như HDBank, ACB, VIB...

Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư mới đây, Ban lãnh đạo HDBank cho biết dự kiến trả cổ tức năm 2024 ở mức tối đa là 30% vốn điều lệ, trong đó gồm cổ tức tiền mặt tối đa 15% vốn điều lệ.

Năm nay, ACB tiếp tục trình cổ đông thông qua phương án trả cổ tức 25% bằng cả tiền mặt và cổ phiếu. Cụ thể, ACB dự kiến chi ra khoảng 4.466 tỷ đồng để chi trả cổ tức cho cổ đông với tỷ lệ 10%, đồng thời phát hành gần 670 triệu cổ phiếu để chia cổ tức, tương đương tỷ lệ 15%. Nếu hoàn thành, vốn điều lệ ngân hàng sẽ tăng thêm 6.700 tỷ đồng, từ 44.666 lên 51.366 tỷ đồng. Thời gian dự kiến thực hiện trong quý III/2025. 

VIB cũng mới công bố kế hoạch trả cổ tức trong năm 2025. Cụ thể, VIB sẽ sử dụng hơn 2.085 tỷ đồng để trả cổ tức bằng tiền mặt, tương đương tỷ lệ 7%. Bên cạnh đó, ngân hàng sẽ phát hành gần 417,1 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu, tương ứng tỷ lệ 14%.

Vì sao ngân hàng đua trả cổ tức khủng?

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 ở mức 16%, dư địa tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng, đặc biệt là nhóm quy mô lớn, năm nay rất cao. Điều này đòi hỏi các nhà băng phải có bộ đệm vốn đủ lớn để đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu khi tín dụng tăng trưởng cao.

Việc trả cổ tức bằng cổ phiếu sẽ giúp các ngân hàng tích lũy vốn tự có, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và tăng khả năng mở rộng tín dụng.

Bên cạnh nhu cầu tăng vốn, điểm chung của các ngân hàng liên tục chia cổ tức với tỷ lệ cao trong nhiều năm là đều có kết quả kinh doanh tăng trưởng ấn tượng, “kho” lợi nhuận ngày một lớn.

Điển hình, tính đến cuối năm 2024, Vietcombank có lợi nhuận chưa phân phối đạt 110.678 tỷ đồng (riêng lợi nhuận để lại năm 2024 là 33.831 tỷ đồng). Tại VietinBank, lợi nhuận chưa phân phối tính đến cuối năm 2024 đạt 58.390 tỷ đồng.

Tiếp theo là Techcombank, MB và BIDV, lần lượt sở hữu lợi nhuận chưa phân phối trên dưới 40.000 tỷ đồng, Sacombank: 28.426 tỷ đồng, VPBank: 24.000 tỷ đồng, ACB: 23.733 tỷ đồng, SHB: gần 15.000 tỷ đồng, HDBank: gần 13.000 tỷ đồng…

Theo các ngân hàng, việc liên tục tăng vốn điều lệ có ý nghĩa quan trọng, giúp nâng cao năng lực tài chính, tăng khả năng cạnh tranh của ngân hàng, đồng thời đáp ứng các lợi ích kỳ vọng của cổ đông.

Về bản chất, ngân hàng là một ngành hoạt động dựa trên mức đòn bẩy tài chính cao, các ngân hàng sẽ huy động nguồn vốn từ dân cư và tiến hành cho vay dựa trên nguồn vốn này. Vì vậy, hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu dao động ở mức 10-15 lần, nghĩa là chỉ với 1 đồng vốn, chủ sở hữu ngân hàng sẽ có thể huy động từ 10-15 đồng từ tiền gửi của người dân. Để đảm bảo kiểm soát rủi ro trong các hoạt động của ngân hàng, NHNN quy định về tỷ lệ vốn tự có trên tổng tài sản có rủi ro thông qua hệ số CAR.

Do đó, các ngân hàng phải tăng quy mô vốn tự có tương ứng với tốc độ gia tăng quy mô tín dụng và tổng tài sản có rủi ro hàng năm. Các phương án mà ngân hàng có thể sử dụng để gia tăng vốn tự có gồm phát hành cổ phiếu, phát hành trái phiếu dài hạn và giữ lại lợi nhuận.

Theo ông Ivan Tan, Giám đốc Xếp hạng định chế tài chính, S&P Global Ratings, các ngân hàng Việt Nam đang chịu áp lực tăng vốn rất lớn. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng Campuchia là 22,6%, Thái Lan là 20,5%, Trung Quốc là 15,6%, trong khi Việt Nam chỉ là 12,4%. Khi các ngân hàng Việt muốn tăng trưởng tín dụng cao cần rất nhiều vốn để đảm bảo tỷ lệ CAR.

Do khát vốn, việc ngân hàng Việt chia cổ tức bằng cổ phiếu là dễ hiểu, song chuyên gia cũng cho rằng, điều này làm giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu ngân hàng Việt, là một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư ngoại kém mặn mà.

“Nhiều cổ đông nước ngoài không hài lòng vì các ngân hàng Việt ít trả cổ tức tiền mặt trong những năm gần đây, khác biệt khá nhiều so với các nước khác”, ông Ivan Tan cho hay.

Huyền Anh