Hơn 3/4 quãng đường của năm 2017 đã đi qua và hầu hết các ngân hàng đều đã công bố kết quả kinh doanh 9 tháng. Trong đó, nhiều nhà băng vẫn còn còn loay hoay với mục tiêu tăng vốn.

Ngân hàng nào cán đích?

Tính đến ngày 30/9, rất nhiều “ông lớn” chưa có một thông tin cụ thể nào liên quan đến việc tăng vốn. Trong đó, 3 ngân hàng thương mại Nhà nước là Vietinbank, Vietcombank và BIDV là những nhà băng dẫn đầu về lợi nhuận, giá cổ phiếu tốt hơn và nợ xấu đã có những bước xử lý mới tích cực. Tuy nhiên cho tới giờ này, những nhà băng này vẫn chưa hé lộ con số chính thức về mục tiêu tăng vốn.

Hiện mới chỉ có VPBank và MBB là hai ngân hàng đã hoàn thành kế hoạch tăng vốn trong năm. Cụ thể, VPBank tăng vốn từ 9.181 tỷ đồng lên 15.706 tỷ đồng; còn MBB cũng tăng vốn từ 17.127 tỷ đồng lên 18.155 tỷ đồng như kế hoạch đầu năm.

Còn lại 17 ngân hàng vẫn đang loay hoay với kế hoạch tăng vốn, dù trước đó hầu hết các nhà băng này đều chọn kênh chào bán cổ phần, phát hành cổ phiếu.

Đơn cử, đầu năm nay, Techcombank thông qua kế hoạch tăng vốn khá mạnh, từ 8.878 tỷ đồng lên 13.878 tỷ đồng, tương đương với mức tăng tới 56%, thông qua chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu.

Tuy nhiên, tháng 7 vừa qua, HSBC quyết định thoái toàn bộ 19,41% vốn khỏi ngân hàng này khiến Techcombank đã chi ra hơn 4 nghìn tỷ đồng để mua lại số cổ phần này làm cổ phiếu quỹ. 

Vì thế, vốn chủ sở hữu của ngân hàng giảm một khoản tương ứng, cũng đồng nghĩa với việc làm giảm hệ số CAR của ngân hàng. Như vậy, trong khi kế hoạch tăng vốn chưa hoàn thành thì ngân hàng lại đang phải tìm cách bù vào phần vốn vừa thiếu hụt.

LienVietPostBank cũng vừa chính thức nhận được giấy chứng nhận đăng ký chào bán 104 triệu cổ phiếu phổ thông LPB, trong đó, phát hành cổ phiếu để trả cổ tức là 38,76 triệu cổ phiếu, chào bán cho cổ đông hiện hữu là 32,95 triệu cổ phiếu và phát hành cho người lao động là 32,29 triệu cổ phiếu.

Nếu kế hoạch lần này thành công, LienVietPostBank có thể đạt được mục tiêu nâng mức vốn điều lệ lên 7.500 tỷ đồng. Hiện vốn điều lệ hiện tại của LienVietPostBank là 6.460 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cũng có một số nhà băng lại chọn phương án chào bán ra công chúng hoặc chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư tổ chức có năng lực tài chính, có thể bao gồm cả một hoặc một số cổ đông hiện hữu.

Chẳng hạn, với kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 35.977 tỷ đồng lên 39.575 tỷ đồng trong năm nay, Vietcombank dự kiến phát hành riêng lẻ cho tối đa 10 nhà đầu tư. 

Tương tự, BIDV cũng dự định tăng thêm 4.445 tỷ đồng vốn điều lệ, lên 38.632 tỷ đồng thông qua chương trình ESOP và phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư.

Việc tăng vốn bằng cách phát hành cổ phiếu hoặc chào bán cổ phần sẽ thuận lợi hơn trong thời điểm hiện nay do giá cổ phiếu của các ngân hàng đang có sự bứt phá và tạo được sự quan tâm của nhà đầu tư.

Áp lực Basel II

Theo các chuyên gia, việc những ngân hàng này buộc phải “ráo riết” tăng vốn không chỉ để tăng nội lực tài chính mà còn là nhiệm vụ tất yếu để có thể đáp ứng các yêu cầu thí điểm chuẩn hoạt động mới Basel II do NHNN ban hành.

“Quy định này sẽ tạo áp lực lớn lên những ngân hàng thí điểm trong khi với nhóm ngân hàng còn lại, thời hạn tăng vốn dự kiến đến năm 2020”, một chuyên gia nói.

Như vậy, sau nhiều năm “dậm chân” tại chỗ, bắt đầu từ tháng 9/2017, 10 ngân hàng thí điểm đã bắt đầu triển khai theo Basel II. Tuy nhiên, tăng vốn điều lệ luôn là thách thức lớn đối với các ngân hàng, không chỉ vì số tiền vốn lớn, mà còn ít đối tượng tham gia.

Thông thường, có 3 phương án để các ngân hàng có thể gõ cửa tìm vốn, bao gồm các cổ đông hiện hữu, nhà đầu tư tiềm năng và nhà đầu tư nước ngoài. Theo đó, các cách gọi vốn phổ biến là phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ, chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc cổ phiếu thưởng.

Theo giới chuyên gia, trong 3 phương án trên, việc tăng vốn sẽ khả thi hơn nếu ngân hàng trả cổ tức bằng cổ phiếu.

Tuy nhiên, phương án này sẽ khó khăn hơn nhiều nếu nhà băng chọn cách tìm đối tác, đặc biệt là đối tác nước ngoài. Nguyên nhân là do hệ thống đang trong quá tình tái cơ cấu, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên không thực sự hấp dẫn.

Bên cạnh đó, quy định một nhà đầu tư không được sở hữu quá 20% vốn của một ngân hàng và tổng sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không được quá 30% cũng là một trong những trở ngại, giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu ngân hàng.

Do đó, chọn phương án phát hành cổ phiếu hoặc chào bán cổ phần sẽ thuận lợi hơn trong thời điểm này do giá cổ phiếu của các ngân hàng đang có sự bứt phá và tạo được sự quan tâm của nhà đầu tư.
 

Huyền Anh