Những công ty thành lập ở đây nhưng hầu như không có tài sản gì, sẽ phải hoạt động thực sự nếu muốn ở lại.

Hoặc làm thật, hoặc ra đi

Theo lời Bộ trưởng Tài chính Luxembourg, ông Pierre Gramegna, quyết tâm của các nước G20 trong việc hạn chế các tập đoàn đa quốc gia chuyển lợi nhuận đến những nơi có mức thuế thấp, cho dù ở đó có rất có ít hoặc thậm chí là không tiến hành bất cứ hoạt động sản xuất kinh doanh nào, đã buộc nhiều doanh nghiệp phải cân nhắc xem có nên hiện diện ở Luxembourg nữa hay không và nếu có thì ở chừng mực nào.

“Chúng tôi hiểu rằng một số mô hình sẽ không được chấp nhận nữa... Những công ty thành lập ở đây nhưng hầu như không có tài sản gì sẽ phải hoạt động thực sự nếu muốn ở lại. Nếu không, họ có thể ra đi, như trường hợp của McDonald’s”, ông Gramegna nhấn mạnh.

Còn nhớ, đầu tháng 12/2015, Ủy ban châu Âu (EC) tuyên bố điều tra quy mô lớn đối với hãng đồ ăn nhanh lớn nhất thế giới, McDonald’s, sau một cáo buộc cho rằng trụ sở của McDonald’s bên ngoài thị trường Mỹ, đặt tại Luxembourg, đã không phải đóng một đồng thuế thu nhập doanh nghiệp nào trong suốt 6 năm qua.

Trong khi đó, ước tính mỗi năm McDonald’s thu về hàng trăm triệu Euro tiền bản quyền thương hiệu và dịch vụ từ khắp châu Âu và Nga. Chỉ riêng năm 2013, lợi nhuận của công ty này rơi vào khoảng 250 triệu Euro. Còn kết quả phân tích của chuyên gia Financial Times đối với hoạt động kinh doanh chính của McDonald’s thì cho thấy doanh nghiệp này chỉ phải chịu thuế suất trung bình có 1,49% trên số lợi nhuận 1,8 tỷ USD kiếm được từ năm 2009 tới nay.

Luxembourg vốn được xem là một "thiên đường thuế"

Ngoài McDonald’s, EC còn tiến hành điều tra việc tuân thủ nộp thuế của một số công ty hoạt động tại Luxembourg, như tập đoàn điện lực Engie (Pháp), hãng sản xuất ô tô Fiat (Italia) hay hãng bán lẻ trực tuyến Amazon.

Song song với EU, các nước thành viên G20 cũng thống nhất sẽ cùng nhau phối hợp để đối phó với các chiêu trò trốn thuế mà lâu nay nhiều doanh nghiệp vẫn áp dụng trên cơ sở khai thác lỗ hổng pháp lý giữa các quốc gia để chuyển lợi nhuận chịu thuế từ nơi có thuế suất cao tới vùng lãnh thổ có thuế suất thấp, hay thậm chí là thiên đường thuế 0%.

Siết chặt từ năm 2017

Trước sức ép liên tục và cũng “tránh voi chẳng xấu mặt nào”, McDonald’s đã tuyên bố thay đổi địa chỉ đăng ký trụ sở từ Luxembourg sang Anh cách đây hai tháng, chấp nhận luật chơi ở Anh.

Tưởng như vậy là hết lời ra tiếng vào, ấy thế nhưng quyết định trên lại tiếp tục khiến nhiều người phải cau mày. Ông Gramegna cho rằng cứ nhìn vào cái cách mà Anh đang đàm phán để rời khỏi Liên minh châu Âu thì khó có thể tin mọi việc sẽ được giải quyết triệt để.

Thực tế, Anh là một trong những quốc gia ủng hộ nhiệt tình nhất cuộc chiến chống trốn thuế. Nhưng gần đây, Thủ tướng nước này, bà Theresa May, lại úp mở rằng nước Anh sẽ thay đổi chính sách thuế theo hướng cạnh tranh hơn, nếu châu Âu cố tình “trừng phạt” họ sau khi rời khỏi EU.

Với ông Gramegna, tuyên bố trên không khác gì một lời đe dọa và sẽ tác động tiêu cực tới nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc tạo dựng một sân chơi bình đẳng trên toàn cầu.

Luxembourg là quốc gia nằm giữa Đức, Pháp và Bỉ, với dân số chỉ khoảng 500.000 người. Tình hình chính trị và kinh tế ổn định, hệ thống quy định về thuế được đánh giá là rất dễ chịu, hệ thống ngân hàng bảo đảm tính bảo mật cao... là những yếu tố giúp quốc gia này trở thành điểm đến lý tưởng cho các tập đoàn đa quốc gia.

Năm 2014, quốc gia nhỏ bé này có tới 3.700 tỷ USD tài sản thuộc quyền quản lý của các ngân hàng và các định chế khác, chỉ kém Mỹ về thu hút vốn đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1/2017, chính phủ Luxembourg đã mạnh tay siết chặt các quy định nhằm vào những công ty tài chính trực thuộc các tập đoàn đa quốc gia. Theo đó, việc tài trợ vốn của một công ty tài chính cho các công ty “chị em” của mình sẽ phải bám sát thực tiễn trên thị trường, tương đương các điều khoản và điều kiện mà công ty tài chính đó áp dụng đối với các đối tác khác.

Đây là một giải pháp đánh trực diện vào mưu mẹo chuyển giá của các tập đoàn nhằm luân chuyển lợi nhuận trong nội bộ của mình sang những địa bàn có lợi nhất về thuế.

Hải Châu