Các chuyên gia khí hậu nhận định, Australia có nguy cơ không thể hoàn thành được mục tiêu đã cam kết.

Trước đó, trong một báo cáo của mình, Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc (IPCC) đã khuyến nghị Australia ngừng sử dụng than để sản xuất điện. Đáp lại, nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới chỉ lắc đầu.

Ảnh hưởng toàn cầu

Canberra nhấn mạnh ưu tiên của mình là giảm giá điện trong nước thay vì kiềm chế lượng phát thải khí nhà kính. Giá điện tại nước này đã tăng liên tiếp 4 năm nay và đó là vấn đề trước mắt có thể giải quyết, còn kế hoạch khai tử than đá vào năm 2050 thì tương đối xa vời.

Bộ trưởng Môi trường Melissa Price - người đã từng làm việc trong ngành khai khoáng, cho rằng lý do lựa chọn cột mốc 2050 là không rõ ràng và việc kết luận không thể có công nghệ xử lý than đá đủ sạch, đủ tốt là phát ngôn “thiếu trách nhiệm” .

Báo cáo của Liên Hợp Quốc do 91 nhà khoa học biên soạn cảnh báo rằng thế giới có thể nóng thêm 3oC vào cuối thế kỷ này, đủ để gây xáo trộn lớn cho cuộc sống trên khắp hành tinh. Trước đó, mục tiêu của thỏa thuận Paris là giữ nhiệt độ tăng dưới 2oC, nhưng không nêu rõ cụ thể là bao nhiêu.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới nhất này cho thấy chỉ cần khác chút ít thôi (từ 1,5oC lên 2oC) là rất nhiều thứ có thể thay đổi khó lường. Các rạn san hô sẽ biến mất nếu trái đất nóng thêm 2oC. Nhưng nếu chúng ta có thể kìm hãm nó ở 1,5oC (ngưỡng chấp nhận được theo thỏa thuận Paris) thì một số trong đó vẫn có thể tồn tại.

Hay một hệ quả khác cho sự chênh lệch này, là 420 triệu người có thể bị ảnh hưởng do các đợt nóng và 10 triệu người đối mặt với những rủi ro từ nước biển dâng.

Ngoài ra, nếu nhiệt độ ấm lên 2oC, Bắc Cực cũng có thể trải qua mùa hè không có băng một lần trong mỗi 10 năm, thay vì một lần trong 100 năm nếu mức tăng nhiệt là 1,5oC.

Chính vì vậy, mục tiêu ấm lên 1,5oC cần được các nước chung tay hướng tới, thay vì chỉ chăm chăm đạt được con số 2oC như cũ. Để làm được điều này, cần nhanh chóng cắt bỏ phát thải khí CO2 khoảng 45% vào năm 2030 và về 0% năm 2050. Lúc này, các nước cần thúc đẩy những tiến bộ trong ngành năng lượng tái tạo sang cả các lĩnh vực khác như vận tải, quản lý đất đai…

Thái độ kém hào hứng của Australia trong việc khai tử than đá cho thấy những bằng chứng, phân tích hùng hồn của các nhà khoa học chưa chắc đã dễ dàng thuyết phục được lãnh đạo một số quốc gia chấp nhận giảm phát thải khí nhà kính.

Tiếng nói sau hậu trường

Than đá hiện nay tạo ra 2/3 điện năng của Australia và mang lại thu nhập xuất khẩu lên tới 61 tỷ AUD trong năm tài chính 2017 - 2018. Thậm chí, giới chức nước này còn cho rằng nếu loại bỏ than ra khỏi hệ thống năng lượng thì toàn bộ bờ biển phía đông sẽ mất điện thắp sáng.

Mặt khác, sự việc trên cũng hé lộ phần nào sức nặng trong tiếng nói của giới vận động hành lang cho ngành than ở Australia. Lực lượng này được cho là đóng góp vô cùng hào phóng cho các đảng phái chính trị và từng chi hàng triệu đôla Australia (AUD) tiền quảng cáo truyền hình trong giai đoạn 2016 - 2017.

Great Barrier - hệ thống rạn san hô lớn nhất trên hành tinh, đã mất một nửa san hô sau hai đợt nắng nóng trong năm 2016 và 2017 - một thảm họa nhãn tiền mà vẫn chưa đủ sức lay chuyển sự ủng hộ của Canberra đối với than đá.

Thái độ của Australia trong việc giải quyết vấn đề phát thải khí nhà kính còn thể hiện sự chuyển dịch quan điểm phát triển ngành năng lượng theo hướng dân túy của Liên minh các Đảng Tự do - Quốc gia.

Dưới sự lãnh đạo của chính phủ liên minh, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới loại bỏ thuế cacbon quốc gia trong năm 2014 - một động thái đi ngược lại xu hướng thế giới những năm trở lại đây.

Các chuyên gia khí hậu nhận định Australia có nguy cơ không thể hoàn thành được mục tiêu đã cam kết tại Paris (giảm phát thải 26 - 28% vào năm 2030) do thiếu chính sách và thiếu quyết liệt thực thi.

Nước này không có hệ thống quy định phát thải năng lượng một cách bài bản trên quy mô toàn quốc, cho dù các nhà máy nhiệt điện chạy bằng than hiện tại đã già cỗi và lộ rõ những điểm bất cập.

Hải Châu