Năm 2024, kết quả thực hiện mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của tỉnh Vĩnh Long đạt 0,52%, cao hơn so với kế hoạch đề ra là 0,41%, kết quả này chứng minh mô hình kinh tế tập thể, mà điển hình là các HTX, chính là một trong những giải pháp tối ưu để nâng cao thu nhập cho người dân, đặc biệt là ở khu vực nông nghiệp. Sự hỗ trợ kịp thời và đúng trọng tâm của chính quyền địa phương và Liên minh HTX tỉnh đã tạo động lực mạnh mẽ cho các HTX phát triển, không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Lợi nhuận tăng 40%

Ông Huỳnh Văn Cập, Giám đốc HTX Thanh trà ngọt Đông Thành (phường Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long), cho biết, trước đây, năng suất cây thanh trà ngọt phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết nhưng từ khi áp dụng các biện pháp để cây ra hoa theo ý muốn, sản lượng trái tăng đáng kể.

Theo đó, tỷ lệ đậu trái năm nay đạt khoảng 90%, cao hơn 30% so với những cây thanh trà ra hoa tự nhiên. Những cây thanh trà từ 14 – 15 năm tuổi, sau khi được xử lý kỹ thuật, trung bình thu hoạch được trên 100 kg/cây.

“Khi áp dụng kỹ thuật vào quá trình sản xuất, mình có thể chủ động trong việc chăm sóc cũng như điều chỉnh thời gian ra hoa, đậu trái theo ý muốn. Khi đó có thể chia làm nhiều đợt thu hoạch, vừa không bị ùn ứ hàng, vừa nâng cao giá trị cho trái thanh trà”, ông Cập chia sẻ.

Ông Trương Văn Hoàng, thành viên HTX Thanh trà ngọt Đông Thành cho biết, trong vụ thu hoạch thanh trà hồi đầu năm, nhờ chủ động xử lý quá trình thụ phấn, ra hoa nên năng suất thanh trà đạt cao nhất trong vài năm trở lại đây. Với mỗi cây 7 năm tuổi, ông Hoàng thu hoạch khoảng 40 kg.

“Thời gian thu hoạch kéo dài từ 2 - 2,5 tháng, chia làm nhiều đợt. Trung bình nhà tôi thu được từ 350 – 400 kg/ngày”, ông Hoàng nói.

Đáng nói, để mở rộng thị trường, mang lại giá trị kinh tế cho các thành viên, trong 3 năm qua, HTX còn tăng cường quảng bá cây đặc sản của mình trên mạng xã hội facebook, website và mang lại hiệu quả bất ngờ. "Mạng xã hội hay dữ lắm, từ 60-70% lượng sản phẩm (trái thanh trà tươi và cây giống) bán được từ đó mà ra. Ví dụ như nhiều khách hàng ở Hà Nội, cũng từ mạng xã hội mà tìm được đến tôi để mua", ông Cập thông tin.

Cũng nhờ kênh bán hàng này mà trong vụ thu hoạch vừa qua, giá thanh trà tăng đáng kể. Nếu những năm trước, thanh trà ngọt dao động ở mức 100.000 - 120.000 đồng/kg thì vụ thu hoạch vừa qua được thương lái thu mua với giá 160.000 đồng/kg.

“Đây là một vụ mùa bội thu của HTX. Từ quá trình sản xuất, thu hoạch đến giá cả đều tốt. Dù giá tăng cao nhưng thanh trà ngọt vẫn hút hàng, nhiều thương lái từ TP Hồ Chí Minh đến tìm mua, thu hoạch bao nhiêu là bán hết bấy nhiêu. Nhờ đó mà lợi nhuận ước tăng từ 40 – 45% so với năm ngoái khiến bà con nông dân ai cũng vui mừng”, ông Hoàng nói.

Lợi nhuận tăng đã thu hút được nhiều người tham gia vào HTX. Từ 11 thành viên, với tổng diện tích sản xuất khoảng 15ha, đến nay, HTX đã có đến 25 thành viên viên, tổng diện tích sản xuất là 21ha.

Trồng mít ruột đỏ có giá trị kinh tế cao

Cũng được biết đến là "HTX tỷ phú" ở ở phường Đông Thành, các thành viên HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Xanh làm giàu từ mô hình trồng mít ruột đỏ.

Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Hồ Văn Sáu cho biết, HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Xanh thành lập từ tháng 7/2023, HTX có 12 thành viên với diện tích sản xuất 15ha, vốn điều lệ 3,9 tỷ đồng. HTX thực hiện các dịch vụ cơ bản cho thành viên như: cung cấp giống cây trồng, phân thuốc, kỹ thuật trồng trọt, làm đất; bơm tát, thu hoạch; bảo quản và tiêu thụ sản phẩm cho thành viên.

“HTX được thành lập với mục tiêu hỗ trợ thành viên tổ chức sản xuất hiệu quả, tạo việc làm cho các lao động là thành viên HTX; chủ động liên kết sản xuất với công ty, doanh nghiệp, để tổ chức tốt việc cung ứng dịch vụ, sản phẩm của HTX; góp phần tiết kiệm chi phí, giảm giá thành, hạn chế rủi ro, nâng cao năng suất, chất lượng trong sản xuất của thành viên và các hộ dân trong khu vực; làm gia tăng giá trị và thu nhập trên đơn vị diện tích; thúc đẩy kinh tế thành viên và các hộ dân phát triển; xây dựng HTX hoạt động hiệu quả.

Hiện, HTX đang trồng các loại nông sản chủ yếu như mít ruột đỏ, chanh không hạt. Trong đó, giống mít ruột đỏ Indo lá bầu cho hiệu quả kinh tế cao, thị trường tiêu thụ ổn định”, anh Sáu thông tin.

Qua thời gian trồng nhiều loại cây ăn trái, anh Sáu đúc kết, cây mít ruột đỏ dễ trồng, ít xơ đen. Trái mít đỏ có giá bán cao, ổn định.

Về hiệu quả kinh tế, cây mít ruột đỏ chỉ đứng sau cây sầu riêng. Song, trồng mít ruột đỏ thì nhàn hơn. Hiện, HTX xử lý cho trái rải vụ để “dưỡng sức” cho cây. “Mít ruột đỏ có thể làm mít sấy hoặc chế biến các sản phẩm, chất lượng rất ngon”, anh Sáu cho hay.

Trồng mít ruột đỏ hiệu quả, HTX đã nhân rộng cho thành viên và các hộ lân cận. Theo đó, HTX hỗ trợ cây giống với giá ưu đãi và bao tiêu đầu ra. HTX còn vận động nông dân trồng xen canh trong thời gian chờ cây mít đỏ lớn theo kiểu “lấy ngắn nuôi dài”.

Đồng thời, HTX tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ Ngân hàng chính sách xã hội để có thêm vốn đầu tư sản xuất. Những tháng đầu năm 2024, HTX đã hỗ trợ khoảng 20.000 cây giống cho các thành viên.

Hiện tại, mô hình trồng mít ruột đỏ xuất khẩu của HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Xanh đã được mở rộng lên 30ha, trong đó có hơn 10ha được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Theo anh Sáu, sắp tới, ngoài xuất trái tươi, HTX dự tính kêu gọi đầu tư chế biến xuất khẩu đi các thị trường khó tính.

Anh Nguyễn Hữu Bằng, thành viên HTX cho biết, trước đây vợ chồng anh chỉ có 5.000m2 đất lúa. Do lợi nhuận từ cây lúa thấp nên từ năm 2000, anh quyết định trồng cây ăn trái. Nhờ sự hỗ trợ của HTX, gia đình anh trồng xen 500 cây mít ruột đỏ với cây măng cụt, tổng diện tích 1ha. Trong hai năm qua, mít ruột đỏ trồng xen này đã thu hoạch, cho lợi nhuận 230 triệu đồng/năm.

Lợi nhuận từ trồng mít ruột đỏ cao, gia đình anh Bằng đã mở rộng diện tích. “Tôi chỉ giữ lại toàn bộ cây măng cụt đã trồng, bởi cây này dễ chăm sóc, không bị sâu bệnh và cho thu nhập ổn định qua các năm. Riêng những diện tích trồng cây ăn trái khác, gia đình tôi chuyển hết sang trồng mít ruột đỏ, bởi cây này dễ trồng, mặc dù trồng nhiều nhưng rất khỏe thân, hơn nữa giá bán cũng cao và ổn định", anh Bằng phân tích.

Tạo việc làm cho người nghèo

Có thể thấy những cái tên như HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Xanh, HTX Thanh trà ngọt Đông Thành đã và đang trở thành những điểm sáng, trực tiếp góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân, đưa địa phương tiến gần hơn đến mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Thành công của các HTX ngoài nỗ lực của các HTX còn có sự hỗ trợ tích cực của chính quyền địa phương, cũng như Liên minh HTX tỉnh. Như sản phẩm quả thanh trà ngọt của HTX Thanh trà ngọt Đông Thành được hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu OCOP, mã vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cho thấy sự quan tâm của địa phương trong việc nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp. Các chương trình tập huấn, chuyển giao công nghệ mới về canh tác, chế biến, bảo quản cũng được chú trọng, giúp thành viên HTX nâng cao năng lực sản xuất và quản lý.

Chính quyền địa phương, Liên minh HTX tỉnh cũng đã khuyến khích và tạo điều kiện cho các HTX tham gia liên kết theo chuỗi giá trị, gắn với kinh tế tuần hoàn. Điều này giúp sản phẩm của các HTX có đầu ra ổn định, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, đồng thời tối ưu hóa lợi nhuận cho thành viên. Việc hỗ trợ đưa sản phẩm đạt chuẩn OCOP cũng là một hình thức xúc tiến thương mại hiệu quả, giúp sản phẩm có chỗ đứng trên thị trường và được người tiêu dùng tin tưởng.

Đặc biệt, để các HTX thực sự phát huy vai trò, chính quyền địa phương và Liên minh HTX tỉnh cũng quan tâm đến việc vận động, khuyến khích người dân, đặc biệt là các hộ nghèo, cận nghèo tham gia HTX. Khi trở thành thành viên, họ sẽ được hưởng các quyền lợi về hỗ trợ vốn, kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm và đảm bảo đầu ra, từ đó có cơ hội tăng thu nhập, cải thiện đời sống.

Thành Vinh