Tại Hội thảo Điều chỉnh Chính sách đất đai nhằm thúc đẩy phát triển thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam ngày 30/11, Ts. Nguyễn Hữu Thọ, Phó Trưởng ban, Ban Chính sách Phát triển nông thôn, Viên nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) đã công bố Báo cáo Nghiên cứu điều chỉnh chính sách đất đai nhằm thúc đẩy phát triển thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. 

Không nên tiếp tục sử dụng hình thức giao đất không thu tiền

Báo cáo này cho biết, đến nay đã có nhiều hộ nông lâm thuỷ sản rút khỏi nông nghiệp. sau 5 năm, cả nước giảm khoảng 1 triệu hộ nông lâm thuỷ sản. Tính đến tháng 8/2013, cả nước có 42.785 hộ bỏ ruộng (nhiều hộ đã bỏ hoang 4-5 năm nay). Ngoài ra, dự kiến nông lâm trường trả lại cho địa phương khoảng 452 nghìn ha. 

Tính từ năm 2012-8/2013 cả nước có 3.407 hộ trả lại ruộng. Đa số trả lại ruộng là đất nhận thuê khoán (63%).

Vì vậy, ông Thọ cho rằng không nên tiếp tục sử dụng hình thức giao đất không thu tiền. nhìn ở góc độ thị trường, hình thức này chưa phù hợp với nguyên tắc của thị trường. Có những chủ thể sử dụng nguồn lực mà không phải chi trả chi phí, có người được hưởng ưu đãi (hộ, cộng đồng), có người thì không được (DN, HTX)... một phần làm cho sử dụng đất chưa hiệu quả, chưa tạo sự bình đẳng trên thị trường.

Chính vì vậy, ông Thọ kiến nghị nên tiếp tục thực hiện thu thuế sử dụng đất nông nghiệp sau năm 2020 (khi thời hạn miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Nghị quyết 55/2010/QH12 hết hạn). 

Đặc biệt, nhằm thúc đẩy đưa ruộng vào sản xuất một cách hiệu quả, kiến nghị nên có chế tài mạnh để kiểm soát vấn đề bỏ ruộng. Cần đánh giá, xây dựng lộ trình từng bước chuyển hình thức giao đất không thu tiền sang hình thức cho thuê đất. 

Thy Lê