Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về phương án tăng giá điện theo Nghị quyết số 30/NQ-CP.

Bộ Công Thương cho biết, theo kết quả kiểm tra hoat động niêm yết công khai giá, ghi chỉ số công tơ, chốt chỉ số, tính tiền điện, thanh toán tiền điện cho thấy các đơn vị đã thực hiện theo đúng quy trình kinh doanh của EVN, tuân thủ theo Nghị định số 137/2013/NĐ-CP của Chính phủ về ghi chỉ số công tơ, thanh toán tiền điện.

Hóa đơn tiền điện của nhiều khách hàng sinh hoạt trong tháng 4/2019 tăng là do 3 nguyên nhân: sản lượng điện tiêu thụ của khách hàng tăng do thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao; tác động của việc điều chỉnh tăng giá điện 8,36%; kỳ ghi chỉ số công tơ của tháng 4 là 31 ngày, dài hơn 3 ngày so với kỳ ghi chỉ số công tơ của tháng 3/2019.

Theo thống kê của EVN từ số liệu phần mềm quản lý chăm sóc khách hàng, từ 20/3 - 4/5, toàn Tập đoàn đã tiếp nhận và giải quyết hơn 71.500 yêu cầu của khách hàng liên quan đến hóa đơn tiền điện; trong đó có hơn 14.500 kiến nghị thắc mắc về chỉ số công tơ, hóa đơn tiền điện.

Kiểm tra cho thấy các thắc mắc đã được trả lời 100%, các khách hàng đều hài lòng, đồng ý với kết quả. Số liệu thống kê tại Hà Nội và Tp.HCM cho thấy mặc dù sản lượng điện và số lượng khách hàng sử dụng điện ở bậc thang cao (trên 200 kWh/tháng) cao hơn bình quân cả nước và hóa đơn tiền điện cao hơn nhưng số lượng kiến nghị ít hơn nhiều so với các khách hàng ở các tỉnh, thành phố còn lại (Trong số hơn 14.500 kiến nghị, Hà Nội là hơn 66, Tp.HCM là 714).

Bộ Công Thương cho rằng số lượng các khách hàng có địa chỉ cụ thể thắc mắc trên các phương tiện thông tin không nhiều và đều đã được giải đáp đầy đủ.

Vì vậy, Bộ kiến nghị, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Thông tin và Truyền thông có các biện pháp chấn chỉnh hoặc xử lý những cá nhân cố tình xuyên tác, đưa thông tin không đầy đủ, khách quan về đợt điều chỉnh giá điện vừa qua nhằm kích động, gây rối trật tự, an toàn xã hội.

Đặc biệt, Bộ Công Thương cho biết, tính toán trên thông số đầu vào như giá than, khí, thuế bảo vệ môi trường đối với than, chênh lệch tỷ giá… cho thấy chi phí mua điện năm 2019 tăng khoảng 20.900 tỷ đồng. Như vậy, giá điện bình quân năm 2019 là 1.864,44 đồng/kWh, tương ứng tỉ lệ tăng giá so với giá bán lẻ điện bình quân hiện hành là 8,36%.

Theo Bộ Công Thương, phương án tăng giá bán lẻ điện bình quân đã thực hiện chưa bao gồm khoản chênh lệch tỷ giá thực hiện hợp đồng mua bán điện dự kiến năm 2018. Do đó nếu tính thêm thì giá bán sẽ là khoảng 1.879,90 đồng/kWh, tăng tương ứng 9,26%.

Do vậy, Bộ Công Thương cho biết thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ đã ban hành quyết định 648/QĐ-BCT ngày 20/3/2019 về điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân và quy định giá bán điện.

Ngoài ra, báo cáo từ Bộ Công Thương cũng cho rằng so sánh giá điện với các nước Đông Nam Á, sau khi điều chỉnh giá điện ngày 20/3/2019, mức giá bán lẻ điện bình quân của Việt Nam bằng 66% giá điện bình quân 8 nước Đông Nam Á và bằng 37% của Cambodia và 78% giá điện của Lào.

Về biểu giá điện bậc thang, Bộ Công Thương cho rằng, điện năng là một hàng hóa đặc biệt, việc sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời, việc lưu trữ điện năng rất đắt và tốn kém. Khi huy động các nhà máy điện phát điện, về nguyên tắc ngành điện sẽ huy động các nhà máy điện có giá rẻ phát trước rồi đến nhà máy đắt.

"Vì đặc điểm này, nhằm khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, hiện nay nhiều nước trên thế giới cả các nước tiên tiến như Nhật, Hàn Quốc hay các nước trên thế giới hay các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines… đều áp dụng giá điện sinh hoạt bậc thang và giá điện theo bậc thang sau cũng cao hơn so với bậc thang đầu tương tự như Việt Nam”, Bộ Công Thương cho hay.

Ví dụ tại một số nước như Hàn Quốc, bên cạnh giá cố định khách hàng phải trả hàng tháng, khách hàng còn phải trả thêm giá biến đổi với 3 bậc tăng dần với bậc 1 là 93,3won/kWh, bậc cao nhất (mức tiêu thụ trên 400kWh/tháng) là 280won/kWh, cao gấp 3 lần bậc 1.

Hay tại Lào, giá điện sinh hoạt có 3 bậc tăng dần từ 4,2cent/kWh lên 12,1 cent/kWh cho giá bậc cao nhất, cao gấp 2,88 lần so với bậc 1…

Tuy nhiên, Bộ này cũng cho biết sẽ nghiên cứu, lấy ý kiến rộng rãi về các phương án giá điện bậc thang và khi tính tới đảm bảo an sinh xã hội, khuyến khích sử dụng tiết kiệm năng lượng, phương án này hiện vẫn đang là phương án được nhiều người chấp nhận hơn cả.

Thy Lê