Theo Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (NFSC), năm 2017, thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ của hệ thống ngân hàng tăng 34,7% so với năm 2016. NFSC cũng dự báo nguồn thu này sẽ còn tăng mạnh trong năm nay. 

Vài năm gần đây, các ngân hàng đẩy mạnh gia tăng, nâng cấp dịch vụ, thậm chí hoạt động này đã trở thành cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các nhà băng nhằm hút khách. Dù vậy, theo NFSC, dư địa để gia tăng lợi nhuận ở mảng này vẫn rất lớn.

Nguồn thu từ dịch vụ tăng mạnh

Theo thống kê, lãi từ hoạt động dịch vụ của các ngân hàng có vốn nhà nước vẫn dẫn đầu nhờ quy mô và lượng khách hàng lớn. Theo đó, BIDV và Vietcombank là hai ngân hàng có nguồn thu từ dịch vụ dẫn đầu hệ thống với kết quả lần lượt là trên 5.630 tỷ đồng, tăng 25% so với năm 2016 và hơn 5.380 tỷ đồng, tăng hơn 24%.

Năm 2017, VietinBank chú trọng đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ, tổng thu phí dịch vụ đạt gần 4.000 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2016.

Ở nhóm ngân hàng TMCP có tốc độ tăng trưởng nguồn thu từ dịch vụ khá ấn tượng là Techcombank. Trong năm 2017, ngân hàng này đã thu về 4.520 tỷ đồng, vượt cả VietinBank để giữ ngôi thứ 3. Tiếp đến, Sacombank và MB là hai ngân hàng có nguồn thu từ dịch vụ đều đạt trên 3.000 tỷ đồng. 

Theo các chuyên gia, hoạt động dịch vụ của ngân hàng thường được ghi nhận từ dịch vụ thanh toán, bao gồm thu từ dịch vụ phát hành tín dụng thư (L/C), thanh toán quốc tế đối với doanh nghiệp và các loại phí cho thẻ ATM, thẻ thanh toán quốc tế, chuyển tiền… đối với các khách hàng cá nhân.

Do vậy, ngoài những ngân hàng có lượng khách ổn định và quy mô lớn, những nhà băng đẩy mạnh phát triển các tiện ích, dịch vụ tốt cũng sẽ có nguồn thu từ hoạt động dịch vụ tăng trưởng. 

Ts. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính – ngân hàng, nhận xét: “Đẩy mạnh phát triển dịch vụ bao gồm các hoạt động ngân quỹ, tư vấn, ủy thác và đại lý, dịch vụ kiều hối… cũng giúp gia tăng nguồn thu đóng góp vào lợi nhuận là yếu tố giúp ngân hàng tăng trưởng tốt và bền vững trong tương lai”.

Trong rất nhiều các mảng dịch vụ mà ngân hàng đang kinh doanh hiện nay, hai mảng dịch vụ là phát hành thẻ và bảo hiểm đang có sự cạnh tranh gay gắt nhất.

Hoạt động dịch vụ  vẫn là “gà đẻ trứng vàng”

Gia tăng thêm nhiều dịch vụ

Năm 2017, tỷ trọng rút tiền mặt qua hệ thống chuyển mạch của công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) giảm 10% so với năm 2016. Ngược lại, tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 656.000 tỷ đồng, tăng trưởng 102% so với năm 2016. 

Trong đó, tổng giá trị giao dịch chuyển tiền nhanh liên ngân hàng 24/7 đạt 302.000 tỷ đồng, gần tương đương với tổng giá trị giao dịch rút tiền ATM liên ngân hàng, đạt 307.000 tỷ đồng qua hệ thống NAPAS.

Cùng với đó, tổng số lượng giao dịch thực hiện qua hệ thống NAPAS trong năm 2017 đạt khoảng 267 triệu giao dịch, tăng trưởng 24% so với 2016.

Để đạt được con số ấn tượng trên, các ngân hàng đã đầu tư một khoản kinh phí không nhỏ để đưa vào sử dụng và vận hành hệ thống CoreBanking mới (Core SunShine) nhằm đẩy mạnh hoạt động thanh toán. 

Cùng với đó là việc thay vì cạnh tranh bằng mở chi nhánh, các nhà băng chuyển hướng cạnh tranh bằng số lượng điểm chấp nhận thẻ (POS), gia tăng phát hành thẻ ATM. Thậm chí, nhiều nhà băng cũng rục rịch xây dựng ngân hàng số để cạnh tranh, dù không tiết lộ số tiền đầu tư cho mỗi ứng dụng công nghệ mới, nhưng chắc chắn đó là một khoản không nhỏ.

Do chi phí đầu tư vào dịch vụ tại các ngân hàng này đều cao khiến lãi từ dịch vụ mang về chỉ dưới 3.000 tỷ đồng tại BIDV và hơn 2.500 tỷ đồng tại Vietcombank, Sacombank là 2.625 tỷ đồng…

Theo các chuyên gia, việc ngân hàng bỏ ra chi phí đầu tư hạ tầng công nghệ có thể sẽ tốn kém trong thời gian đầu, song sẽ có được nhiều lợi thế khi thu hút khách hàng, dần dần đem về nguồn thu lớn trong tương lai.

Bên cạnh việc gia tăng dịch vụ thẻ, mảng kinh doanh bảo hiểm cũng tạo thêm nguồn thu nhập mới từ hoa hồng bảo hiểm cho tổ chức ngân hàng và các nhân viên ngân hàng.

Các chuyên gia cho rằng hoạt động này giúp cho nhà băng có thêm sản phẩm mới nhưng lại không bị đòi hỏi phải tăng vốn trên cơ sở rủi ro như đối với các sản phẩm đơn thuần của ngân hàng. 

Ông Lê Thanh Hải, Giám đốc khối Bán lẻ, Ngân hàng Quốc Dân (NCB), cho biết dù thu nhập chủ yếu của ngành ngân hàng vẫn đến từ hoạt động tín dụng nhưng trong tương lai, xu hướng thu nhập từ hoạt động dịch vụ sẽ gia tăng. Do vậy, việc bán chéo sản phẩm, nhất là lĩnh vực bảo hiểm sẽ góp phần tăng tỷ trọng hoạt động dịch vụ cho các nhà băng. 

Huyền Anh