Theo tính toán của ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính), nếu xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) được áp dụng thuế suất 17% theo tiêu chí doanh thu năm không quá 100 tỷ đồng thì mức giảm thu ngân sách khoảng 1.500 tỷ đồng/năm, còn nếu xác định DNNVV theo tiêu chí doanh thu năm không quá 20 tỷ đồng thì mức giảm thu NS chỉ khoảng 473 tỷ đồng.

Không ngại hụt thu

Rất nhiều DN đã tỏ ra vui mừng khi thuế TNDN sẽ giảm xuống mức 17%, bởi hiện nay DNNVV đang phải gánh rất nhiều chi phí về thuế nên một chính sách thuế hợp lý vào thời điểm này là thực sự cần thiết.

Ông Nguyễn Thành Long, Giám đốc công ty TNHH Phát triển Dịch vụ Cát Lợi, chia sẻ đây là chính sách thiết thực của Nhà nước trong việc tạo môi trường kinh doanh, niềm tin, và hỗ trợ DNNVV phát triển thực sự.

Ông Long tính toán, nếu như mức thuế 17% được áp dụng ngay trong năm tới, số tiền DN tiết kiệm được sẽ rơi vào khoảng một tỷ đồng. “Số tiền này đóng góp đáng kể vào số vốn quay vòng, đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu. Nhờ vậy, công việc kinh doanh cũng hiệu quả hơn, dự đoán doanh thu năm sau cũng sẽ cao hơn năm trước”, ông Long nói.

Đồng quan điểm, rất nhiều chuyên gia ngành thuế cũng khẳng định, mức thuế này sẽ giúp DN có thêm nguồn lực tài chính để mở rộng sản xuất kinh doanh, giảm bớt phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng, tiết kiệm được chi phí, từ đó giảm giá thành, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút vốn đầu tư.

Số liệu từ VCCI cho thấy, hiện DNNVV đóng góp GDP hơn 40%, hơn 20% kim ngạch xuất khẩu và khoảng 29% các khoản thu ngân sách nhà nước. Ngoài ra, khối DN này đang tạo việc làm cho 5,12 triệu lao động.

Việc giảm thuế TNDN được nhiều chuyên gia kỳ vọng sẽ có một bộ phận không nhỏ hộ kinh doanh trong khu vực phi chính thức chuyển sang thành DN và số DN tăng thêm này sẽ có đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước trong thời gian tới.

Giảm thuế là sự động viên khuyến khích thiết thực để DN sản xuất kinh doanh hiệu quả

Tuy vậy, cũng có ý kiến cho rằng, trong bối cảnh ngân sách đang khó khăn, hụt thu từ thuế sẽ tác động lớn đến mục tiêu tăng trưởng GDP. Trả lời báo giới, ông Vũ Đình Thi cho rằng nếu chính sách của chúng ta trúng, đúng đối tượng, chúng ta chỉ cần sử dụng một nguồn lực rất nhỏ nhưng lại có tác động rất lớn đến sản xuất kinh doanh. Tác động đó chính là tạo điều kiện cho DNNVV phát triển, cũng chính là tăng trưởng GDP. Mà tăng trưởng GDP là cái gốc của vấn đề thu ngân sách.

Bà Nguyễn Thị Cúc cũng cho rằng trong bối cảnh nhiều DN đang gặp khó khăn, giảm thuế thực chất là chính sách nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài, là sự động viên khuyến khích thiết thực để DN sản xuất kinh doanh thêm hiệu quả.

“Cho dù giảm thuế trước mắt sẽ gây áp lực lên ngân sách nhà nước, tuy nhiên về lâu dài, tôi cho rằng khả năng thu ngân sách sẽ cao hơn bởi nếu áp thuế suất quá cao, DN sẽ nảy sinh tâm lý trốn tránh dẫn đến tình trạng thất thu thuế. Mặt khác, phần 3% thuế giảm sẽ được DN tái tạo kinh doanh, đầu tư sản xuất, từ đó tạo ra nhiều doanh thu hơn, nộp thuế GTGT cao hơn”.

Lo gian lận doanh thu

Hiện nay, đang có băn khoăn về tiêu thức, ngưỡng xác định quy mô DN được hưởng mức thuế này. Tại dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV (Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang gửi xin ý kiến các Bộ ngành, địa phương…) đề xuất xác định DNNVV dựa theo tiêu chí doanh thu (doanh thu của năm trước liền kề không vượt quá 100 tỷ đồng) hoặc lao động (lao động bình quân năm của năm trước liền kề không quá 300 người).

Song, thực tế Luật Thuế TNDN số 32/2013/QH13 cũng đã xác định DN có quy mô nhỏ và vừa được áp dụng mức thuế suất thấp hơn mức thuế suất phổ thông trong giai đoạn 2013 - 2015 là DN có tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 20 tỷ đồng.

Luật sư Trương Thanh Đức, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), lo ngại rằng tiêu chí xác định DN được hưởng mức thuế ưu đãi phải có doanh thu năm không quá 20 tỷ đồng sẽ làm gia tăng tình trạng DN gian lận như giấu doanh thu, DN không chịu lớn, không muốn tăng quy mô.

“Nếu tiêu chí phân loại DN không rõ ràng cùng với việc buông lỏng giám sát sẽ dẫn tới việc ảnh hưởng tới số thu ngân sách và gây bất bình đẳng trong sự phát triển kinh tế”, Ls. Đức nghi ngại.

Tuy nhiên. Ls Đức cũng cho rằng về lâu dài, Nhà nước không thể “nuôi người nghèo bằng cá” mãi được. Cùng với đó, nên cho họ thêm “cần câu” để họ có thể tự lực, thoát nghèo bằng chính sức mình.

“Cần câu” đó chính là các chính sách khác gián tiếp tác động đến môi trường kinh doanh như: thủ tục hành chính, hành lang pháp lý, tư vấn hỗ trợ cùng những ưu đãi khác ngoài thuế. Như vậy sự hỗ trợ cho doanh nghiệp mới thực sự hiệu quả.

Bà Cúc cũng cho rằng cùng với những ưu đãi thiết thực này, cơ quan thuế cần nghiên cứu, bổ sung, xây dựng chế độ chính sách thuế mới theo hướng đơn giản, dễ thực hiện. Bên cạnh đó, cũng cần cải cách hệ thống quản lý thuế, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin và bồi dưỡng năng lực cho cán bộ, công chức Thuế để có thể đáp ứng nhu cầu quản lý và hỗ trợ cho cộng đồng doanh nghiệp.

Thanh Hoa