Ngay từ đầu năm 2019, tại Hà Nội đã diễn ra một số vụ việc điều chỉnh quy hoạch dẫn đến sự bức xúc của người dân. Điển hình là dự án khu đô thị (KĐT) Đoàn Ngoại giao, KĐT Trung Hòa - Nhân Chính, Công viên Cầu Giấy…

Mới đây, hàng trăm hộ dân KĐT Trung Hòa - Nhân Chính, quận Cầu Giấy đã lên tiếng phản đối đề xuất của Vinaconex muốn xây cao ốc 18 tầng làm văn phòng.

Theo cư dân, việc xây dựng công trình cao tầng này trong KĐT đã quá tải về dân số, hạ tầng kỹ thuật, xã hội, trong khoảng không gian chật hẹp giữa các tòa nhà cao tầng sẽ càng gây áp lực cho cuộc sống của cư dân.

Loạn điều chỉnh quy hoạch

Liên quan đến chủ trương cho xây dựng bãi đỗ xe ngầm kết hợp trung tâm thương mại tại công viên Cầu Giấy, phường Dịch Vọng, hàng trăm cư dân cùng đại diện ban quản trị, tổ dân phố các tòa nhà tại KĐT mới Dịch Vọng cũng đã treo băng rôn phản đối quyết liệt.

Đáng chú ý, mới đây cư dân KĐT Đoàn Ngoại giao ở quận Tây Hồ (Hà Nội) lại xuống đường phản đối dự án chậm cấp sổ đỏ và điều chỉnh quy hoạch để "nhồi" thêm cao ốc và bệnh viện.

Hiện quy hoạch dự án đã bị thay đổi, nhiều ô đất mới được điều chỉnh công năng, tăng mật độ xây dựng. Điển hình như lô CC3-4 tăng từ 5 tầng lên 15 tầng nổi 3 tầng hầm, mật độ xây dựng tăng từ 20,5% lên 35%; lô CC5 tăng từ 7 tầng lên 27 tầng 3 tầng hầm, mật độ xây dựng tăng từ 30 lên 41%, dân số tăng thêm 1.505 người; lô ĐMKT1 chuyển từ đất đầu mối kỹ thuật sang đất xây bệnh viện Ung bướu 12 tầng.

Thực tế, việc thay đổi quy hoạch tại các dự án KĐT, chung cư như nâng tầng, thêm toà, thay đổi thiết kế tòa nhà không phải chuyện hiếm tại Hà Nội cũng như nhiều địa phương trên cả nước.

Dư luận đã từng bức xúc trong suốt một thời gian dài khi chỉ ra nguyên nhân khiến KĐT Linh Đàm bị băm nát, dẫn đến hạ tầng quá tải nghiêm trọng.

Khu đất ở trung tâm bán đảo dự kiến xây dựng văn phòng đã bị chuyển đổi thành đất ở. Trong đó, tòa nhà VP3 và VP5 với hệ số chiếm đất lên tới trên 90% và chiều cao 33 tầng, vượt 8 tầng so với quy hoạch.

Sự xuất hiện của quá nhiều các tòa nhà cao tầng đã khiến quy hoạch của KĐT Linh Đàm hoàn toàn bị phá vỡ.

Có thể thấy, việc các dự án ở Hà Nội được điều chỉnh quy hoạch, nâng tầng, nhồi thêm các tòa nhà không phải chuyện hiếm, thậm chí nó còn diễn ra thường xuyên, lặp lại nhiều lần tại nhiều dự án.

Chưa vì lợi ích của dân

Sau khi điều chỉnh quy hoạch, các dự án đô thị này không những không khiến cho cuộc sống người dân tốt hơn mà còn để lại cho xã hội những bài học đắt giá trong quá trình quản lý xây dựng và phát triển đô thị.

Nhiều chuyên gia cho rằng đây rõ ràng là sự mất kiểm soát quy hoạch đã được phê duyệt, gây ra hậu quả nặng nề đối với hạ tầng xã hội và cuộc sống của người dân. Chính vì vậy, cư dân tại nhiều đô thị hiện nay khi thấy chủ đầu tư điều chỉnh quy hoạch đã "sợ" dự án của mình cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự nên đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ.

Theo Gs. Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, việc lấy ý kiến cộng đồng cư dân để điều chỉnh quy hoạch nhiều khi chỉ mang tính hình thức, việc giám sát của người dân trong KĐT cũng không chặt chẽ, dẫn đến chủ đầu tư tự ý điều chỉnh quy hoạch, đặt cư dân vào trong sự đã rồi, không thể thay đổi.

Ở các dự án bị cư dân phản đối thay đổi quy hoạch, thời gian gần đây cũng tái diễn thực trạng này khi chủ đầu tư không công khai việc thay đổi quy hoạch rộng rãi đến những người dân có liên quan.

Thậm chí, tại KĐT Đoàn Ngoại giao, chủ đầu tư và chính quyền còn lấy ý kiến không đúng đối tượng là những người nằm ngoài dự án về việc điều chỉnh quy hoạch.

Ông Võ cho rằng trong thời gian vừa qua, các thủ tục mà chủ đầu tư phải thực hiện khi xin điều chỉnh quy hoạch không có nhiều thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, người dân hiện nay đã rất nhanh nhạy trong tiếp cận thông tin, khâu xin ý khiến cư dân cũng đã được thực hiện chặt chẽ hơn. Chủ đầu tư dự án không dễ thuyết phục cư dân đồng ý với những thay đổi trong quy hoạch khi đã có quá nhiều bài học đắt giá trong quá khứ.

Do đó, việc thay đổi quy hoạch dự án nếu không mang lại những lợi ích thiết thực cho cư dân KĐT sẽ rất khó được đồng thuận, ông Võ nhận định.

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, KTs. Trần Huy Ánh – Hội KTs Việt Nam, chia sẻ các doanh nghiệp bất động sản về nguyên tắc đầu tư là phải thu và có lãi, nên doanh nghiệp làm gì có lợi cho họ nhất thì làm.

Việc bổ sung quy hoạch, điều này cho thấy quy hoạch trước đó chứng tỏ không có giá trị, bởi đến nay lại bổ sung, sửa đổi quy hoạch dẫn đến "tiền hậu bất nhất".

"Nếu không giải quyết được vấn đề, đây sẽ là điểm nóng xung đột và hậu quả dẫn đến là việc điều chỉnh cũng không thể xong mà hạ tầng như một bức tranh lem nhem", ông Ánh nói.

Phạm Minh