"Bán cho hệ thống siêu thị vẫn là ưu tiên số một của Vinamit và tôi vẫn khuyên các doanh nghiệp (DN) khác là hãy nỗ lực đi vào con đường bán cho hệ thống siêu thị", ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng Giám đốc CTCP Vinamit, nhấn mạnh tại hội thảo tổ chức ngày 20/6 ở Tp.HCM về kinh nghiệm xuất khẩu (XK) và xu hướng thị trường châu Á.

Rộng hơn, đông hơn

Theo ông Viên, điều quan trọng nhất là làm sao để DN Việt bảo hộ được thương hiệu của mình khi XK. Thực ra có khá nhiều con đường để DN XK, như với thị trường Trung Quốc, DN có thể bán sản phẩm cho thương nhân ở trong nước, thương nhân ở biên giới, bán cho nhà phân phối hoặc là bán hẳn cho siêu thị.

Vì vậy, mỗi DN cần tự cân nhắc nên đi theo con đường nào. Nếu bán cho nhà phân phối thì phải có sự chuẩn bị nhiều mặt như pháp lý, thương hiệu…

Liên hệ thực tế như trường hợp Vinamit khi XK sang Trung Quốc với thương hiệu Đức Thành, ông Viên cho biết kênh siêu thị của sản phẩm trái cây sấy của công ty chủ yếu là các hệ thống siêu thị có độ phủ lớn như: RT – Mart, Lotus Market, Century Mart, Auchan, Walmart…

Ông Viên cho rằng, việc XK vào hệ thống siêu thị ngoại mới là căn cơ nhất. Con đường XK vào hệ thống siêu thị ở châu Á thực chất là văn minh hơn, "rộng hơn, đông hơn". Tất nhiên là sẽ không tránh khỏi những khó khăn trong thời gian đầu.

Để làm được điều này, trước tiên cần lấy thị trường trong nước để nuôi DN của mình. Sau đó, DN cần có sự chắc chắn khi đi vào thị trường châu Á thì sẽ tốt hơn.

Với các DN trong ngành thực phẩm đang hướng đến XK sang các quốc gia châu Á, ông Viên lưu ý là thị trường này đang ngày càng hướng tới xu hướng thực phẩm sạch và xanh, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng (NTD).

Đơn cử như thị trường Trung Quốc. Lớp người giàu đang thiếu nguồn cung thực phẩm sạch và đây chính là cơ hội lớn cho thực phẩm sạch của Việt Nam có thể tiêu thụ mạnh ở thị trường này.

Nếu cung cấp được thì sẽ mang nguồn thu lớn, do vậy đây là lĩnh vực mà các DN thực phẩm Việt cần tập trung tận dụng cơ hội. Đáng chú ý, 10 năm sau, chắc chắn xu hướng thực phẩm sạch và xanh ở Việt Nam cũng sẽ như vậy, thậm chí tốc độ còn nhanh hơn.

Giữa XK qua con đường trung gian hoặc XK trực tiếp vào hệ thống siêu thị ở thị trường châu Á, trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, một số DN vẫn thể hiện quan điểm việc XK theo đường nào cũng được. Tuy nhiên, sản phẩm khi bán lại cho NTD nước ngoài liệu có ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu của DN hay không thì lại là chuyện khác.

Nắm bắt xu hướng mới

Lẽ đương nhiên, các DN cũng bày tỏ nếu có cơ hội tiếp cận trực tiếp với hệ thống siêu thị ngoại ở châu Á thì vẫn tốt hơn, vì thương hiệu của DN trên kệ hàng các siêu thị sẽ được nhiều NTD ngoại biết đến hơn.

Qua chuyến đi cùng các DN trong nước nhằm nghiên cứu và học tập xu hướng tiêu dùng của châu Á thông qua các hội chợ, triển lãm quốc tế lớn tại Thượng Hải (Trung Quốc) và Bangkok (Thái Lan) mới đây, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội DN hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết có sự nổi bật của hai công nghệ mới trong chế biến thực phẩm là lên men và sấy lạnh, thay cho các hình thức chế biến xưa cũ như chiên dầu.

Ngoài ra, nếu quan sát hệ thống siêu thị tại thị trường châu Á sẽ có sự lên ngôi của mảng thức ăn vặt hoặc các thực phẩm định hướng tốt về bảo vệ thiên nhiên, môi trường, cũng như vai trò tác động của kỹ thuật số.

Theo nhận định của giới chuyên gia, mảng ăn vặt không còn là lựa chọn bổ sung trên thị trường châu Á. Thực tế, đây là trọng tâm của sự đổi mới trong tất cả các loại thực phẩm và đồ uống, với mức tăng trưởng trung bình hàng năm của thực phẩm và đồ uống toàn cầu tăng 10% theo hướng dùng thực phẩm khô ăn liền – tức đồ ăn vặt trong 5 năm qua (tốc độ tăng trưởng hàng năm kép – CAGR 2013 – 2017).

Chuyên gia thị trường Ngô Đình Dũng chia sẻ về một số xu hướng nổi bật của NTD ở thị trường châu Á thông qua các kinh nghiệm tiếp cận gần đây, nhất là trong các hệ thống siêu thị ở mảng thực phẩm và đồ uống, đó là: Đáp ứng quan tâm NTD, khẩu vị nhẹ hơn, chế biến thuận tự nhiên, quy trình thực phẩm khép kín, màu sắc nổi trội hơn, ăn ngoài hay mang về nhiều hơn, từ bánh snack tới bữa ăn chơi, khẩu vị từ biển, nhiều chọn lựa hơn.

Dành lời khuyên cho các DN Việt trong ngành hàng thực phẩm khi hướng đến thị trường châu Á, ông Dũng cho rằng các DN nên tập trung nguồn lực để sản xuất ra những sản phẩm thực phẩm có giá trị cao. Chẳng hạn như thực phẩm nguyên liệu, thực phẩm trích xuất, dinh dưỡng trích xuất, thực phẩm cho các quốc gia Hồi giáo, thực phẩm Organic (thuận theo tự nhiên).

Để tiêu thụ tốt ở các quốc gia châu Á, DN nên tập trung nguồn lực hỗ trợ cho việc sáng tạo sản phẩm. Điển hình là bao bì sản phẩm, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy nguyên nguồn gốc, tự động hóa, bảo quản và logistics cho sản phẩm thực phẩm…

Thế Vinh