Mức cắt giảm của OPEC tương đương khoảng 1% sản lượng toàn cầu; quan trọng nhất là có lời cam kết của những nước xuất khẩu chủ chốt như Ả-rập Xê-út.

Cuộc họp đáng nhớ

Gần hai năm kể từ khi các thành viên OPEC quyết định “thân ai nấy lo” và để mặc giá cả rơi tự do, các nước OPEC đã ngồi lại với nhau trong một cuộc họp đáng nhớ ở Vienna, gạt sang một bên những bất đồng, để cùng thống nhất rằng sẽ cắt giảm 1,2 triệu thùng dầu mỗi ngày từ mức sản lượng 33,6 triệu thùng hiện nay, đồng thời kêu gọi các nước ngoài OPEC cũng hưởng ứng để cắt giảm thêm khoảng 600.000 thùng mỗi ngày.

Mặc dù tác động dài hạn của thỏa thuận này vẫn cần thời gian kiểm chứng, cũng như mức độ tuân thủ còn là dấu hỏi chấm lớn, nhưng ngay sau khi thông tin được phát đi, thị trường đã đón nhận không khí hồ hởi từ nhà đầu tư. Giá dầu trên thị trường Mỹ tăng luôn 9,3% lên 49,44 USD/thùng, tức là mức đỉnh của một tháng qua; trong khi đó, giá dầu giao dịch ở London tăng 7,6%, lên 49,90 USD.

Các thành viên OPEC cho biết mục tiêu giá của họ là 55 – 60 USD/thùng để tạo cú hích cho những nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ đã lao đao suốt hai năm qua khi giá thường chập chờn dưới 50 USD/thùng. Ngưỡng 55 – 60 USD được xem là mức giá lý tưởng, vừa đủ cao để sản sinh lợi nhuận cho các nước xuất khẩu, vừa đủ thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Giới phân tích cho rằng thị trường dầu mỏ đang dần tự điều chỉnh để thoát khỏi cơn khủng hoảng dư cung và sẽ hướng tới trạng thái cân bằng trong năm 2017, nhưng không thể phủ nhận thỏa thuận mà các thành viên OPEC vừa đạt được sẽ giúp đẩy nhanh quá trình đó.

OPEC đã đạt được thỏa thuận mang tính lịch sử về việc cắt giảm sản lượng

Thỏa thuận hôm 30/11 là một thành tựu đáng nhớ, nhưng không có nghĩa là chặng đường phía trước sẽ trải thảm hoa hồng. 6 tháng nữa, OPEC sẽ tiến hành đánh giá lại tại phiên họp thường kỳ tiếp theo. Mức độ tuân thủ của các nước thành viên cũng là một thách thức “mãn tính” với OPEC, bởi trong quá khứ, không ít lần một số quốc gia đã “vượt rào” quy định.

Đặc biệt là từ nay, OPEC sẽ bước vào một cuộc đấu mới với các đối thủ cạnh tranh tại Mỹ. Kể từ khi xuất hiện công nghệ khai thác dầu đá phiến, sản lượng khai thác ở Mỹ tăng vọt và góp phần đáng kể làm dư thừa nguồn cung thế giới.

Vì giá thị trường sụt giảm, các doanh nghiệp Mỹ đã phải tiết chế hơn nên hoạt động tương đối cầm chừng. Nếu nhờ thỏa thuận của OPEC mà giá tăng trở lại, thì nhiều khả năng các doanh nghiệp dầu mỏ Mỹ sẽ đẩy mạnh đầu tư, khiến nỗ lực của OPEC có nguy cơ “làm giàu cho đối thủ”.

Đằng sau những cái bắt tay

Cũng chính bởi nỗi lo rằng giá cao sẽ chỉ làm lợi cho doanh nghiệp Mỹ mà OPEC chủ động tránh né việc cắt giảm sản lượng suốt 2 năm qua. Thậm chí đầu năm nay, Ả-rập Xê-út còn tuyên bố thẳng thừng rằng nước này sẵn sàng “thi gan” ở mức giá thấp để “loại khỏi cuộc chơi” đối thủ cạnh tranh đến từ Mỹ, tuy có công nghệ hiện đại nhưng tốn kém nhiều chi phí hơn.

Nhưng “người tính không bằng trời tính”, kể cả khi sản lượng của Mỹ giảm đi thì giá dầu cũng không ngóc đầu lên nổi, thậm chí xuống dưới 28 USD/thùng vào tháng 1 và lình xình ở đó lâu hơn dự kiến.

Rút kinh nghiệm, lần họp này ở Vienna, Ả-rập Xê-út đã chủ động kêu gọi cả OPEC và các nước ngoài OPEC cùng chung tay hành động. Bản thân Ả-rập Xê-út, với vai trò đầu tàu trong khối, đã “gương mẫu” nhận phần nặng nề nhất, khi cam kết giảm sản lượng 486.000 thùng/ngày. OPEC cho biết Nga cũng có thể sẽ đồng ý cắt giảm 300.000 thùng.

Để có được những cái bắt tay hôm 30/11, các thành viên OPEC đã phải trải qua nhiều tuần đàm phán căng thẳng và vượt lên trên những bất đồng.

Ả-rập Xê-út và Iran đang có khúc mắc chính trị ở khu vực Trung Đông khi ủng hộ hai bên đối lập trong các cuộc xung đột bạo lực ở Syria và Yemen. Iraq và Iran thì thờ ơ với chính sách giới hạn trần sản lượng trong bối cảnh năng lực khai thác đang “vào guồng”. Indonesia thì đề nghị tạm dừng tư cách thành viên OPEC.

Hải Châu