Phát biểu khai mạc phiên toàn thể của diễn đàn Internet Day 2025 với chủ đề “Kiến tạo không gian số tin cậy - Internet Must Be Safer” diễn ra sáng 17/12 tại Hà Nội, ông Vũ Hoàng Liên Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA) nhấn mạnh: Chưa bao giờ ranh giới giữa "thật" và "giả" lại mong manh như hiện tại. Công nghệ AI, Deepfake cùng với những thành tựu khoa học công nghệ vô cùng đáng tự hào của nhân loại, đang bị lợi dụng để trở thành công cụ thao túng tâm lý và trục lợi tinh vi.

Đáng lưu ý, rất nhiều nạn nhân của lừa đảo trực tuyến, chính là những người dùng trong số gần 80 triệu người dùng Internet tại Việt Nam, từng tin rằng “việc đó chắc chắn không xảy ra với mình” - nhưng rồi vẫn bị đánh trúng điểm cốt tử nhất là niềm tin và trở nên mất niềm tin vào không gian số.

“Khi người dùng ngần ngại click chuột vì sợ bị lừa dối, khi doanh nghiệp e dè chuyển đổi số vì lo sợ mất an toàn dữ liệu thì rõ ràng mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030, đóng góp vào hiện thực hóa tăng trưởng 2 con số sẽ trở thành đích đến khá xa vời”, Chủ tịch VIA lo ngại.

Tại diễn đàn, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam trình bày tham luận chủ đề “Báo chí và niềm tin công chúng”, trong đó đặt ra yêu cầu cấp thiết chuyển từ việc được tin tưởng sang trở thành chủ thể đáng tin, qua đó tái định vị vai trò của báo chí trong kỷ nguyên hỗn loạn thông tin.

Trên nền bức tranh toàn cảnh về lòng tin xã hội tuy ổn định nhưng mong manh, tham luận chỉ rõ những nguyên nhân cốt lõi dẫn tới sự xói mòn niềm tin, đồng thời nhận diện mặt trận hoài nghi mới do AI tạo sinh và các dạng thức sai lệch thông tin như “rage bait” hay “AI slop” gây ra. Từ đó, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh yêu cầu báo chí phải đi trước AI, chủ động thích ứng với sự dịch chuyển mang tính cấu trúc của môi trường truyền thông, kiên định các trụ cột của sự đáng tin và xác lập rõ giá trị độc nhất mà báo chí.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Filip Graovac, Deputy Country Representative Vietnam, The Asia Foundation (TAF) cho rằng cần trang bị cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) những công cụ và kiến thức thiết yếu để bảo vệ chính doanh nghiệp và khách hàng.

“Hiện nay, 80% doanh nghiệp MSMEs trong khu vực coi nền tảng trực tuyến là yếu tố then chốt cho sự thành công, điều này cho thấy thách thức chưa bao giờ lớn đến vậy. Niềm tin số không còn là một lựa chọn xa xỉ mà là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp mong muốn phát triển trong môi trường số hiện nay.”

Chuyên gia lưu ý, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, khu vực tư nhân và các cơ sở giáo dục, nghiên cứu… đóng vai trò then chốt để kiến tạo một hệ sinh thái số tin cậy, công bằng và bền vững. Đây là nơi các doanh nghiệp MSMEs có thể phát triển mà không phải lo ngại, và nơi niềm tin số trở thành một phần không thể thiếu trong mọi chiến lược kinh doanh.

Sau phần tham luận của các đại biểu đã diễn ra phiên tọa đàm với nội dung chia sẻ, thảo luận xoay quanh bốn trụ cột chính của “Digital Trust”, bao gồm: niềm tin giữa con người với ứng xử văn minh và chia sẻ thông tin chính xác; niềm tin từ nền tảng với sự minh bạch, công bằng và dữ liệu đáng tin cậy; niềm tin từ công nghệ với AI có đạo đức, hạ tầng số ổn định và dữ liệu bền vững; cùng niềm tin từ cộng đồng khi doanh nghiệp, tổ chức và người dùng chung tay nuôi dưỡng văn hóa số tử tế.

Sự kiện nhấn mạnh vai trò của Internet trong phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong bối cảnh người dùng liên tục bị cuốn vào vòng xoáy rủi ro số, tương lai của Internet Việt Nam - an toàn hay bất an, tin cậy hay hỗn loạn - phụ thuộc vào những cuộc đối thoại và cam kết bắt đầu từ đây.

Đỗ Kiều