Bên cạnh ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, việc canh tác nông nghiệp theo phương thức hữu cơ gắn với bảo vệ môi trường cũng đã được đồng bào dân tộc Chu Ru triển khai.

Đầu ra ổn định

Chị Ma Đậm được biết tới là người đầu tiên thực hiện mô hình canh tác rau hữu cơ tại thôn Ma Đanh. Năm 2016, tại khu vườn 1.000m2 của gia đình, chị đã trồng các loại rau theo hướng hữu cơ. Sau đó, được sự hỗ trợ của Tổ chức Caritas Đà Lạt, chị Đậm đã cùng với các phụ nữ khác trong thôn thành lập Tổ hợp tác rau hữu cơ IEM Gõh Churu, với các thành viên đều là người dân tộc Chu Ru.

Chi Ma Vân - thành viên Tổ hợp tác chia sẻ, trước đây gia đình chị rất nghèo, đi làm thuê, làm mướn kiếm bữa ăn qua ngày. Trong quá trình đi làm thuê, chính chị tận mắt nhìn thấy người ta phun thuốc trừ sâu, sử dụng phân bón quá mức, ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe người tiêu dùng và chính người sản xuất. Vì vậy, khi biết tới mô hình tổ hợp tác trồng rau hữu cơ, chị đã quyết định tham gia.

"Mới đầu, người ta nhìn vào ruộng rau của nhà tôi đều bảo sao xấu thế, nhiều sâu thế. Nhưng điều quan trọng là canh tác theo hướng hữu cơ, sản phẩm đầu ra bán với giá cao, không ảnh hưởng tới sức khoẻ", chị Vân chia sẻ.

Vừa thu hoạch cà rốt trong vườn, chị Ma Vân vừa cho biết, tất cả cây trồng trong vườn đều được trồng theo hướng hữu cơ. Các thành viên Tổ hợp tác chỉ sử dụng phân heo, phân bò trộn với vỏ cà phê, thân cây chuối và rơm rạ để ủ từ 2-3 tháng. Khi phân ủ hoai mục thì dùng bón lót để trồng rau.

Đáng chú ý, sản xuất hữu cơ, chị em của Tổ hợp tác rau hữu cơ IEM Gõh Churu không lo đến chuyện sản phẩm làm ra không ai mua, hoặc bán dưới giá thành sản xuất.

Hiện nay, Tổ hợp tác rau hữu cơ IEM Gõh Churu có sự tham gia gần 10 hộ thành viên với 7.000 m2 đất, nông sản được sản xuất gồm củ, quả, quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, đảm bảo yêu cầu hữu cơ, mẫu đất, mẫu nước tưới thường xuyên được xét nghiệm. Khi phát hiện sâu bệnh hại, các thành viên bắt sâu thủ công, hoặc sử dụng thuốc bảo vệ sinh học để xử lý.

Lan tỏa mô hình

Đặc biệt, các thành viên Tổ hợp tác thực hiện thanh tra chéo lẫn nhau, nếu sản phẩm không đạt tiêu chuẩn sẽ tiêu hủy. Hiện nay, mỗi tháng Tổ hợp tác cung ứng trên 1 tấn nông sản sạch, với giá cao hơn thị trường từ 30-35%, giúp thành viên nâng cao thu nhập.

Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19, rau của Tổ hợp tác vẫn xuất bán với giá trung bình 35.000 đồng/kg, đầu ra tiêu thụ ổn định do có lượng khách hàng thân quen. "Vì vậy, các chị em trong Tổ hợp tác có thu nhập từ 3-5 triệu đồng/tháng, vừa có rau sạch để sử dụng hàng ngày", chị Ma Điểm, Phụ trách kinh doanh của Tổ hợp tác rau hữu cơ IEM Gõh Churu chia sẻ.

Theo chị Điểm, phát triển nông nghiệp hữu cơ là con đường đi đúng đắn cần phải nhân rộng. Khi canh tác hữu cơ, bà con bỏ hoàn toàn thuốc trừ sâu, phân bón hóa học. Sản xuất hữu cơ cũng giúp bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, nuôi dưỡng nguồn đất. Quan trọng hơn là vừa tạo ra sản phẩm sạch cung cấp cho gia đình, cho người tiêu dùng.

Do vậy, Tổ hợp tác rau hữu cơ IEM Gõh Churu mong muốn trong thời gian tới có thể lan tỏa được mô hình trồng rau hữu cơ để nhiều đồng bào Chu Ru trên địa bàn chuyển sang sản xuất theo phương thức này, cung cấp nguồn thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ chính sức khỏe của mình..

Theo thống kê từ ngành nông nghiệp huyện Đơn Dương, toàn huyện đã được cấp 116 giấy chứng nhận sản xuất trên gần 610 ha diện tích cây trồng VietGAP. Tính đến hết năm 2020, huyện Đơn Dương đã thẩm định 6 mô hình HTX liên kết sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ nông sản trên địa bàn các xã Đạ Ròn, Lạc Lâm, Pró, Lạc Xuân, Tu Tra, Quảng Lập.

Trong chiến lược phát triển kinh tế hợp tác mà nòng cốt là HTX, thời gian tới, huyện Đơn Dương xác định ưu tiên xây dựng mô hình HTX nông nghiệp với nhiều hình thức liên kết, hợp tác đa dạng, khép kín từ quy trình sản xuất đến sơ chế, chế biến, tiêu thụ trên thị trường; đẩy mạnh sản xuất ứng dụng công nghệ cao theo hướng thông minh gắn với xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, đóng góp thiết thực vào kết quả phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương...

Bài cuối: Hướng đi bền vững để đồng bào thoát nghèo

Thy Lê