Sáng nay 16/4 đã diễn ra lễ khởi động Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia 2025 – Hưởng ứng ngày Thương hiệu Việt Nam 20/4. Đây là sự kiện quan trọng nhằm tôn vinh các doanh nghiệp Việt Nam có sản phẩm, dịch vụ uy tín, góp phần khẳng định giá trị thương hiệu Việt trên thị trường trong nước và quốc tế.

Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia năm nay có chủ đề "Bứt phá từ đổi mới, sáng tạo", nhấn mạnh vai trò của đổi mới trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Theo đó, việc không ngừng cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và áp dụng mô hình kinh doanh sáng tạo giúp doanh nghiệp gia tăng sức cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và thị trường quốc tế. Đổi mới, sáng tạo không chỉ là động lực phát triển mà còn là yếu tố cốt lõi để thương hiệu Việt vươn xa.

Nhận định bên lề sự kiện, hai chuyên gia Kinh doanh quốc tế tại Đại học RMIT Việt Nam - PGS. Abel D. Alonso và TS. Vũ Thị Kim Oanh, cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam có thể nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thương mại toàn cầu hiện nay bằng cách phát triển và làm mới những nguồn lực độc đáo mà doanh nghiệp sở hữu.

Cụ thể, theo PGS. Abel D. Alonso, nhiều thương hiệu toàn cầu, bất kể quy mô lớn hay nhỏ, đã xây dựng được tên tuổi lâu dài bằng cách phát triển và làm mới những nguồn lực độc đáo mà họ sở hữu. Đơn cử như thương hiệu trứng cá muối Black River Caviar của Uruguay hay thương hiệu nước sốt, mứt và đồ muối chua Hawkshead Relish của Vương quốc Anh, dù đều là doanh nghiệp gia đình quy mô nhỏ nhưng đã vươn tầm quốc tế nhờ đổi mới sáng tạo và tận dụng khéo léo các nguồn lực tự nhiên cùng kiến thức và kỹ năng doanh thương.

Tại Việt Nam - nơi doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp, tiềm năng phát triển tương tự như hai doanh nghiệp trên là rất lớn: “Việt Nam sở hữu những yếu tố độc đáo có thể tạo đà cho doanh nghiệp vươn ra toàn cầu trong các thập kỷ tới mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào các chiến lược dựa trên lợi thế chi phí thấp”, ông Alonso nhận định.

Để giúp doanh nghiệp khai thác những yếu tố độc đáo này, PGS Alonso đề xuất mô hình VRIN. Mô hình được Giáo sư người Mỹ Jay Barney công bố vào năm 1991 giúp doanh nghiệp hiểu được năng lực cạnh tranh của mình dựa trên khái niệm nguồn lực có giá trị (Valuable), khan hiếm (Rare), khó bắt chước y hệt (Imperfectly imitable) và không thể thay thế (Non-substitutable).

“Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp có rất nhiều ‘quân bài’ trong tay để tạo khác biệt và bứt phá giữa môi trường cạnh tranh”, PGS. Alonso nói.

Theo vị chuyên gia, nhiều năm qua, các cơ quan quản lý và giới chuyên môn đã kêu gọi doanh nghiệp Việt Nam áp dụng chiến lược, mô hình kinh doanh và triết lý phát triển bền vững, có tầm nhìn tương lai. Nhiều doanh nghiệp trong nước đã phần nào hoặc hoàn toàn phù hợp với các nguyên tắc của mô hình VRIN như DACE – một doanh nghiệp sản xuất gia vị Việt Nam hiện đang xuất khẩu sản phẩm hữu cơ ra thị trường quốc tế sau khi đạt được nhiều chứng nhận uy tín như USDA Organic, JAS, Naturland và BioSuisse; Việt Tiến - thử nghiệm các loại sợi từ sen và bạch đàn, tích hợp yếu tố văn hóa và bền vững để tạo nét khác biệt cho sản phẩm.

Theo ông Alonso, Việt Nam sở hữu nhiều nguồn lực VRIN được tích hợp sẵn trong nhiều ngành công nghiệp sô cô la, cà phê và thời trang. Còn sự sáng tạo, đổi mới, khả năng thích ứng và tinh thần khởi nghiệp là những giá trị cốt lõi của người Việt.

Song song với đó, nhu cầu người tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam cũng đang thay đổi. Những sản phẩm chất lượng cao, truy xuất được nguồn gốc và thân thiện với môi trường ngày càng được ưa chuộng - mở ra cơ hội mới cho thương hiệu Việt.

Để nắm bắt các xu hướng này, ông Alonso đề xuất một số chiến lược. Thứ nhất, doanh nghiệp cần truyền tải giá trị của mình thông qua câu chuyện thương hiệu thực tế, gần gũi. Thứ hai, cần quảng bá các doanh nghiệp nhỏ thành công như những tấm gương tiên phong thúc đẩy năng lực cạnh tranh quốc gia. Thứ ba, doanh nghiệp cần khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có theo hướng phù hợp với mô hình VRIN.

“Cần khéo léo đạt sự cân bằng, sao cho các sản phẩm độc đáo, phù hợp với mô hình VRIN ra đời có sức hấp dẫn toàn cầu, duy trì cung cầu ổn định và được nâng tầm bởi dịch vụ cá nhân hóa”, ông nói thêm.

Còn TS. Vũ Thị Kim Oanh, nhận định: “công nghệ đóng vai trò quyết định trong việc chuyển hóa các nguồn lực VRIN thành sản phẩm và dịch vụ cạnh tranh. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy doanh nghiệp Việt vẫn gặp nhiều khó khăn khi áp dụng các công nghệ cần thiết để đổi mới”.

Nghiên cứu do PGS. Alonso, TS. Oanh và các cộng sự thực hiện với 112 lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam chỉ ra rằng ngoài các năng lực sẵn có và các nguồn lực cần thiết, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Theo các chuyên gia, các cấp ngành cần có các mạng lưới liên kết doanh nghiệp để thúc đẩy sự gắn kết của cộng đồng doanh nghiệp. Từ phía Chính phủ, các chính sách tài trợ công nghệ, hướng dẫn pháp lý rõ ràng và chiến lược phát triển lực lượng lao động số tương lai là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giữ vững tính cạnh tranh.

“Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, doanh nghiệp Việt cần định hình lợi thế của mình thông qua đổi mới sáng tạo. Với chiến lược đúng đắn và sự hỗ trợ phù hợp, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có khả năng tạo nên sự khác biệt, không chỉ bằng giá cả mà bằng bản sắc riêng”, TS. Oanh nhấn mạnh.

Đỗ Kiều