Đây là con số được tổ chức OxFam công bố tại Hội thảo chia sẻ báo cáo công bằng thuế nhìn từ hoạt động của các tập đoàn ngân hàng đa quốc gia tổ chức sáng 18/5.

Dẫn chứng báo cáo tài khoản y tế quốc gia của Bộ Y tế Việt Nam, OxFam cho biết, trong năm 2014, tỷ lệ chi tiền túi cho y tế của người dân khi khám chữa bệnh chiếm 43% tổng chi y tế của quốc gia: Cứ 2 đồng chi ra cho y tế thì có gần 1 đồng được trả từ tiền túi của người dân…Việc này khiến nhiều gia đình bị đẩy vào đói nghèo sau khi phải trả viện phí.

Bà Babeth Ngoc Han Lefur, Giám đốc Quốc gia, tổ chức Oxfam tại Việt Nam cho hay: “Tình hình có thể thay đổi, nếu nguồn ngân sách nhà nước không bị mất đi từ các hoạt động thất thu thuế, và được chính phủ chi tiêu một cách hiệu quả cho dịch vụ y tế”.

Theo kết quả nghiên cứu về hành vi tránh thuế, gây thiệt hại nguồn lực công cho các nước của OxFam cho thấy 20 ngân hàng lớn nhất châu Âu đăng kí 26% tổng lợi nhuận của họ (khoảng 25 tỷ euro) tại các thiên đường thuế. Oxfam cũng ước tính rằng, với mỗi $1 USD mà 50 công ty lớn nhất Mỹ dùng để vận động về vấn đề thuế từ năm 2009 – 2015 thì họ giảm mức đóng thuế xuống $1,200 USD.

Các báo cáo này cho thấy rằng hệ thống thuế hiện tại đang cho phép các công ty tránh đóng hàng tỷ đô la tiền thuế trong khuôn khổ pháp luật. “Các doanh nghiệp cần có trách nhiệm đóng đủ phần thuế của mình, tại những nơi mình có hoạt động kinh doanh, để hoàn trả lại những trách nhiệm về môi trường, đất đai, và nguồn lực công khác mà doanh nghiệp sử dụng”, bà Bà Babeth Ngoc Han Lefur nói.

Mới đây, phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “Việt Nam không phải là nơi chuyển giá, trốn trách nhiệm môi trường”. Việt Nam đã có những nỗ lực trong hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm chống xói mòn cơ sở thuế từ chuyển lợi nhuận (như Nghị định 20, với những bước tiến về quy định nộp báo cáo lợi nhuận liên quốc gia). Nếu Việt Nam tiếp tục thực thi nghiêm túc những chính sách và sử dụng nguồn thu từ thuế này hiệu quả, thì đó sẽ đáp ứng được kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp.

Bà Bà Babeth Ngoc Han Lefur khẳng định, các nước đang phát triển cần xây dựng hệ thống thuế để tăng nguồn thu trong nước. Cần tránh việc phụ thuộc vào các loại thuế gián thu như thuế VAT mà đang ảnh hưởng nặng nề với người nghèo và tăng gánh nặng lên người lao động. Đồng thời, các chính phủ cần phải chấm dứt việc tạo điều kiện để các cá nhân giàu có và các công ty lớn tránh thuế.

Thanh Hoa