Sáng ngày 24/7, Bộ KH&ĐT và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) phối hợp tổ chức Hội nghị "Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát triển chuỗi giá trị bền vững", tại Hà Nội.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng cho biết, định hướng thu hút FDI trong thời gian tới. Theo đó, trong quá trình làm việc với các doanh nghiệp (DN), tập đoàn lớn của nước ngoài, Bộ KH&ĐT đã nêu rõ quan điểm: Việt Nam sẽ "đặt đầu bài" cho DN FDI là làm thế nào chuyển giao công nghệ cho DN Việt Nam, đưa DN Việt Nam vào chuỗi cung ứng của mình. Có như vậy, Chính phủ Việt Nam mới dành những ưu đãi tốt hơn cho những DN này.

"Vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư sửa đổi cho phép dành những ưu đãi cao hơn ưu đãi hiện hành cho các nhà đầu tư. Bộ KH&ĐT sẽ lấy đó để đàm phán với DN FDI lớn hiện nay. Giờ thu hút đầu tư FDI phải nói bằng lợi ích", ông Dũng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ KH&ĐT, Nghị quyết 50 của Bộ Chính trị về thu hút đầu tư nước ngoài sẽ là định hướng để nâng cao chất lượng vốn FDI vào Việt Nam trong thời gian tới. Bên cạnh đó, việc thực thi Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa sẽ hỗ trợ DN nhỏ và vừa tham gia sâu vào mạng lưới sản xuất trong nước và quốc tế.

Thời gian tới, Bộ KH&ĐT sẽ triển khai hiệu quả Luật hỗ trợ DN nhỏ và vừa, cùng với các dự án nâng cao năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam.

Đặc biệt, cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ là cơ hội cho DN Việt Nam tiếp cận và chuyển đổi số. Bộ trưởng KH&ĐT cho rằng, DN Việt Nam cần phải chuyển đổi số càng nhanh càng tốt, càng nhiều càng tốt. Từ cải tiến dây chuyền sản xuất, công nghệ, quản trị DN đến nâng cao chất lượng nhân lực... dựa trên nền tảng số. Nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh để có tâm thế khác tham gia vào chuỗi giá trị mà các tập đoàn đa quốc gia yêu cầu.

Tuy nhiên, theo ông Dũng, quá trình này cần sự chung tay giữa các bên liên quan Nhà nước, bộ ngành, doanh nghiệp, Hiệp hội.

Đáng chú ý, trong bối cảnh dịch COVID-19, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT cho rằng, đây là cơ hội để DN Việt Nam xác định lại năng lực thực sự của mình, thích nghi trước diễn biến thị trường.

Ông nói: "COVID-19 tác động rất mạnh tới DN Việt Nam, mang lại khó khăn nhất định tới DN. Tuy nhiên, đây là cơ hội sát hạch xem "ông nào khoẻ, ông nào cần tái cấu trúc, ông nào cần mạnh mẽ".

Hiện nay, những cơ hội đang mở ra đối với các DN Việt Nam là nhiều tập đoàn lớn đang tái cấu trúc lại chuỗi sản xuất. Bên cạnh đó, Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA). Đây sẽ là cơ hội cho DN Việt lớn lên.

Cơ hội là vậy nhưng nếu DN không chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ thua ngay trên "sân nhà".

"FTA mở ra thị trường nhưng là mở cho ai? Nếu không tự lớn, lợi ích này sẽ thuộc về DN FDI. Họ không chỉ hưởng thị trường trong nước mà hưởng luôn thị trường mà chúng ta đã ký FTA", ông Dũng nêu vấn đề và ví đây như  "con dao hai lưỡi".

 Bộ trưởng Bộ KH&ĐT cũng đề cập tới một vấn đề cần quan tâm là DN Việt không chỉ cố gắng lớn lên ở thị trường nội địa mà có thể vươn ra nước ngoài.

Hiện nay, nhiều DN nước ngoài đang đi "shopping" để mua lại những DN tiềm năng nhưng phải bán rẻ vì COVID-19. Tại sao DN Việt Nam không đi "shopping" khảo sát, bỏ tiền mua lại một phần hoặc toàn bộ công ty rất tiềm năng nhưng đang phải bán với giá rất rẻ.

"DN Việt cần phải có suy nghĩ lớn hơn, để giành lấy miếng bánh Sandwich phía ngoài đang rất béo bở, mang lại nhiều ngoại tệ cho đất nước", ông Dũng gửi gắm tới cộng đồng DN Việt Nam. 

Lê Thúy