Chỉ còn vài ngày nữa là kết thúc năm 2019, thị trường chứng khoán (TTCK) vẫn lãng đãng dưới mức 1.000 điểm – mục tiêu mà cả năm Vn-Index hướng tới. Cá biệt lần đầu tiên kể từ quý I, Vn-Index chinh phục thành công ngưỡng 1.000 điểm và thiết lập mức đỉnh tạm thời trong năm tại 1.024,91 điểm vào ngày 6/11. Động lực hỗ trợ cho Vn-Index khi đó chủ yếu đến từ diễn biến tích cực của TTCK toàn cầu, cùng với sự nâng đỡ của một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.

Vốn hóa lớn cũng “hụt hơi”

Kết thúc phiên giao dịch ngày 26/12, cổ phiếu MSN của CTCP Tập đoàn Masan dừng lại ở mức 57.000 đồng/ cp, giảm 26,5% so với đầu năm và cũng là mức thấp nhất trong hơn 2 năm. Trước phiên giao dịch này, MSN thậm chí rơi về mức giá 51.600 đồng/cp.

Đà giảm của MSN chỉ thực sự diễn ra rõ nét trong khoảng 1 tháng trở lại đây do giới đầu tư lo ngại kết quả kinh doanh của Masan có thể bị ảnh hưởng khi nhận sáp nhập Vincommerce – đơn vị sở hữu chuỗi bán lẻ Vinmart, Vinmart và VinEco.

Sự khó khăn trong năm qua được thể hiện rõ nét hơn tại các “ông lớn” ngành xây dựng như CTCP Tập đoàn xây dựng Hòa Bình (mã: HBC), CTCP Xây dựng Coteccons (mã: CTD) trong bối cảnh bất động sản hạ nhiệt, giá nguyên vật liệu tăng cao so với các năm trước.

Tính đến phiên 26/12, cổ phiếu HBC đang có mức giá 11.050 đồng/cp – thấp nhất kể từ tháng 8/2016 tới nay. Trước đó, tại phiên 24/12, HBC thậm chí đã quay về vùng mệnh giá (10.000 đồng/cp).

Trong những năm qua, các thông tin hỗ trợ như ban lãnh đạo liên tiếp mua cổ phiếu hay phát hành riêng lẻ 25 triệu cổ phiếu cho đối tác chiến lược Hyundai Elevator đã không hỗ trợ nhiều cho HBC.

Tương tự, thị giá cổ phiếu CTD đang ở mức 55.200 đồng/cp, giảm 64,4% so với đầu năm và cũng là mức thấp nhất kể từ tháng 7/2015. Bên cạnh những khó khăn của ngành xây dựng, các mâu thuẫn nội bộ chưa được giải quyết cũng là nguyên nhân khiến cổ phiếu CTD giảm sâu.

Một đại diện của ngành bán lẻ là cổ phiếu FRT của FPT Retail cũng có một năm lao dốc không phanh. Hiện, thị giá của FRT chỉ còn 23.050 đồng, giảm khoảng 74% so với đỉnh cao được xác lập khi mới lên sàn đầu quý II/2018.

Cũng không tránh khỏi diễn biến kém khả quan trong năm 2019, cổ phiếu BVH của Tập đoàn Bảo Việt đã giảm gần 28% từ 94.400 đồng/cp hồi tháng 2/2019 về 68.000 đồng/ cp. Diễn biến kém tích cực của BVH có thể đến từ kết quả kinh doanh chững lại trong vài năm gần đây.

Trong khi đó, lãi suất trái phiếu chính phủ có xu hướng giảm mạnh, ảnh hưởng đến kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp trong những năm tiếp theo.

Ngoài ra, những cổ phiếu khác như SSI của Chứng khoán SSI cũng giảm gần 30% kể từ đầu năm; cặp đôi “đình đám” ngành dầu khí là BSR của Lọc hóa dầu Bình Sơn và OIL của PV Oil giảm lần lượt 39% và 45% so với đầu năm…

Thử thách cảm xúc

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến đà giảm của các cổ phiếu vốn hóa lớn nói trên vẫn là kết quả kinh doanh kém tích cực, hay việc tìm kiếm cổ đông chiến lược chưa có lộ trình rõ ràng, cùng với đó là diễn biến thiếu tích cực từ thị trường chung.

Thực tế, TTCK Việt Nam được đánh giá kém khởi sắc trong tương quan so sánh hiệu suất với các thị trường lớn trong khu vực châu Á. Kể từ đầu năm đến phiên 24/12, chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng đến 19,06%, chỉ số TAIXE của Đài Loan tăng mạnh với 23,12%.

Hiệu suất của Vn- Index chỉ đạt 7,43% kể từ đầu năm, ngang bằng với mức tăng trưởng 7,3% của KOSPI của Hàn Quốc. Nhìn sang 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới là Mỹ và Trung Quốc, mặc dù trong bối cảnh chiến tranh thương mại diễn ra, chỉ số Dow Jones và Shanghai Composite vẫn tăng lần lượt 22,39% và 19,6%. Thậm chí, chỉ số Nasdaq của Mỹ tăng đến 37,38%. Cả hai chỉ số Dow Jones và Nasdaq đều đang ở vùng đỉnh lịch sử.

Dưới góc độ cơ quan quản lý thị trường, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Phạm Hồng Sơn cho biết TTCK Việt còn một “điểm trừ” trong năm nay, đó là thanh khoản sụt giảm.

Cụ thể, thanh khoản bình quân phiên kể từ đầu năm giảm 29% so với năm ngoái, xuống còn 4.383 tỷ đồng/ phiên. Theo đó, xếp hạng về khối lượng giao dịch bình quân hàng ngày của TTCK Việt Nam giảm từ vị trí thứ 4 trong các nước ASEAN năm 2018 xuống vị trí thứ 5 trong năm nay.

Mặc dù vậy, TTCK vẫn đang thể hiện vai trò kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế: đạt tỷ lệ 82% GDP với thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu doanh nghiệp là 12% GDP, thị trường trái phiếu chính phủ đạt 22 – 23% GDP.

“Tổng cộng là trên 100% GDP, trong khi quy mô vốn tín dụng ngân hàng đạt khoảng 120 – 130% GDP. Như vậy, TTCK và thị trường ngân hàng tương đối ngang nhau. Về nguyên tắc, huy động vốn trung dài hạn và ngắn hạn tương đối cân bằng nhau”, ông Sơn cho biết thêm.

Chỉ còn ít ngày nữa là hết năm 2019, giới đầu tư vẫn tự động viên rằng cái được lớn nhất của dân chơi chứng khoán năm qua là được thử thách cảm xúc với TTCK.

Linh Đan