Nổi bật trong quyết định tăng thuế nhập khẩu của Mexico là việc đánh thuế 20% đối với thịt lợn, táo và khoai tây nhập khẩu từ Mỹ, 20-25% đối với một số mặt hàng phô mai và rượu.

Đối với mặt hàng thép, Mexico đánh thuế 25% đối với hơn 40 dòng sản phẩm từ Mỹ, ví dụ như thép thanh và thép cán phẳng. Bên cạnh đó, để đề phòng làn sóng nhập khẩu thép ồ ạt từ các nước bị ảnh hưởng bởi thuế suất của Mỹ, Mexico cũng đưa ra mức thuế 15% đối với thép có xuất xứ từ các quốc gia khác.

Tăng thuế từ thịt đến rượu

Đối với thịt lợn, Mexico đánh thuế 20% đối với chân giò và thịt vai lợn của Mỹ, cũng như cả giăm bông và xúc xích. Mexico hiện là nước nhập khẩu hàng đầu thịt lợn Mỹ tính theo khối lượng và đã mua 203.656 tấn với tổng trị giá 371,3 triệu USD trong quý I, theo thống kê của Liên đoàn Xuất khẩu thịt của Mỹ.

Năm 2017, Mỹ đã xuất khẩu 1,5 tỷ USD thịt lợn sang Mexico. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Iowa là bang sản xuất thịt lợn lớn nhất của Mỹ (chiếm 30% cả nước), tiếp đó là Bắc Carolina, Minnesota và Illinois.

Đối với hàng nông nghiệp, các sản phẩm táo, khoai tây, nam việt quất, phô mai pacma và phô mai bào bị đánh thuế 20% khi nhập khẩu từ Mỹ vào Mexico.

Mexico là thị trường ưa thích số một của táo Mỹ trong năm 2017, chiếm 25% trong tổng số 871,6 triệu USD xuất khẩu của Mỹ, theo số liệu của USDA.

Về mặt hàng khoai tây, Mexico là thị trường số hai của khoai tây của Mỹ năm 2017, chiếm hơn 10% trong tổng số 390 triệu USD xuất khẩu của Mỹ. Trong khi đó, quốc gia Nam Mỹ này là thị trường xuất khẩu lớn thứ 16 đối với quả việt quất của Mỹ trong năm 2017.

Ngoài ra, Mexico áp thuế 25% đối với phô mai tươi, rượu whisky và bourbon Tennessee của Mỹ; 7 - 15% trên một số loại đồ nội thất bằng kim loại, đèn và phụ kiện chiếu sáng, quạt và máy bơm khí, đồ gốm nhà bếp và thuyền máy.

Một điều đáng chú ý trong danh sách các mặt hàng của Mỹ bị Mexico tăng thuế nhập khẩu là sự vắng mặt hai sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu chủ lực của Mỹ sang Mexico là ngô và đậu tương. Điều này được cho là sẽ giúp ngành chăn nuôi gia súc gia cầm của Mexico giảm thiểu mức độ bị ảnh hưởng vì giữ được ổn định nguồn cung thức ăn chăn nuôi.

Mexico không hề “ngán” Mỹ

Giới quan sát cho rằng sau khi chính quyền ông Trump thể hiện mong muốn thúc đẩy đàm phán NAFTA với Mexico và Canada, động thái tăng thuế “ăn miếng trả miếng” của Mỹ và các quốc gia láng giềng có thể sẽ khơi mào cho một cuộc chiến tranh thương mại trong tương lai.

Nhiều chuyên gia về chính sách nông nghiệp nhận định Mexico hiểu rõ vị thế của mình và phản ứng nhạy cảm từ phía người nông dân trong nước, nhất là trong bối cảnh cuộc bầu cử sắp tới gần.

Chính vì thế, quyết định đáp trả phía Mỹ là việc không thể không làm, nhưng cũng phải bảo đảm có sự tính toán hợp lý. Việc “nương tay” cho một số mặt hàng như ngô hay đậu nành có thể coi là một động thái hỗ trợ đáng kể ngành chăn nuôi của Mexico.

Trong một diễn biến khác, ông Larry Kudlow - cố vấn kinh tế của Tổng thống Donald Trump, khi được hỏi về chủ trương thuế quan mới của Mỹ, đã cho hay Washington hiện nay ủng hộ một sự thay đổi như vậy. Ông này chia sẻ với Fox News rằng nên có những chính sách riêng với từng đối tác và ưu tiên của chính phủ Mỹ trước mắt là đàm phán chính sách riêng với Canada và Mexico.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia khẳng định Mỹ sẽ nhanh chóng phải thất vọng với chính sách kiểu “chia để trị”, bởi Mexico và Canada tỏ ra không hề yếu thế trong quá trình đàm phán.

Ý tưởng về các cuộc đàm phán song phương riêng biệt cũng có thể bị chính các nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa Mỹ phản đối và khiến các chính sách càng khó được Quốc hội thông qua.

Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp Mỹ cũng tỏ ra không hài lòng, khi hoạt động kinh doanh có nguy cơ bị ảnh hưởng đáng kể từ tác động của Hiệp định sửa đổi.

Hải Châu