Trong đợt đánh giá phân loại thị trường mới nhất, MSCI quyết định nâng hạng Bulgaria lên nhóm thị trường cận biên nhưng không có bất kỳ thay đổi nào đối với Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục chưa được đưa vào lộ trình xem xét nâng hạng, bất chấp hàng loạt cải cách đáng chú ý được triển khai trong thời gian qua.

Đây là diễn biến đáng chú ý bởi Việt Nam được xem là một trong những thị trường tích cực nhất trong việc cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Trong những năm gần đây, cơ quan quản lý đã liên tục tháo gỡ các điểm nghẽn như bãi bỏ cơ chế yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường thông qua mô hình môi giới toàn cầu, triển khai công bố thông tin bằng tiếng Anh và thúc đẩy thành lập công ty thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) theo chuẩn quốc tế dự kiến vận hành từ năm 2027.

Tuy nhiên, theo đánh giá của MSCI, những cải cách này vẫn chưa đủ để giải quyết các vấn đề mang tính cấu trúc. Tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới tiếp tục coi giới hạn sở hữu nước ngoài là rào cản lớn nhất đối với nhà đầu tư quốc tế. Hiện vẫn có nhiều lĩnh vực áp dụng trần sở hữu từ 0-49%, trong khi hơn 10% quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam chịu tác động bởi các hạn chế liên quan đến tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài.

Ngoài vấn đề sở hữu, MSCI cũng lưu ý tình trạng công bố thông tin bằng tiếng Anh chưa đồng bộ, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng còn thấp, thủ tục đăng ký nhà đầu tư vẫn tương đối phức tạp và hạ tầng thanh toán chưa hoàn toàn đáp ứng chuẩn quốc tế. Đặc biệt, việc chưa vận hành đầy đủ mô hình CCP khiến Việt Nam vẫn chưa đáp ứng được một trong những tiêu chí quan trọng về hậu giao dịch.

MSCI đưa cổ phiếu Vietnam Airlines vào rổ chỉ số toàn cầu

Trong khi Bulgaria được MSCI ghi nhận sự cải thiện đáng kể về thanh khoản và số lượng doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn thị trường cận biên, Việt Nam tiếp tục được đặt trong trạng thái theo dõi. Điều đó cho thấy cuộc đua nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam đã bước sang giai đoạn khó khăn hơn, khi các cải cách kỹ thuật dần được hoàn thành nhưng các vấn đề mang tính cấu trúc như giới hạn sở hữu nước ngoài, chất lượng minh bạch thông tin và độ sâu của thị trường vẫn cần thêm thời gian để xử lý.

Việc chưa được MSCI đưa vào danh sách xem xét nâng hạng không làm thay đổi triển vọng dài hạn của thị trường, nhưng là lời nhắc rằng mục tiêu thu hút dòng vốn toàn cầu không chỉ phụ thuộc vào tốc độ cải cách mà còn phụ thuộc vào khả năng giải quyết những rào cản đã tồn tại nhiều năm.

N.B