Tận dụng lợi thế, tiềm năng về thổ nhưỡng, khí hậu và hệ thống kênh mương thủy lợi Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai đã tập trung sản xuất lúa gạo chất lượng cao nhằm giúp người dân tăng năng suất, cải thiện thu nhập.

Thay đổi tư duy sản xuất

Toàn huyện Phú Thiện hiện có 26.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó tập trung chủ yếu là đất lúa nước 2 vụ với hơn 6.000 ha phân bổ trên 10 xã, thị trấn và là vựa lúa lớn của khu vực Tây Nguyên.

Ông Đỗ Văn Năm, Giám đốc HTX nông sản an toàn Phú Thiện cho biết, trước đây, ông thường gieo sạ các giống lúa truyền thống của địa phương. Do hiệu quả không cao nên ông muốn chuyển đổi sang các giống lúa khác. Sau đó, ông tìm mua lúa giống ST24 và ST25 với giá 25.000 đồng/kg, trồng thử nghiệm 1,8 ha giống lúa ST24 và hơn 1 sào giống lúa ST25. Tuy chân ruộng không phải tốt nhưng 2 giống lúa này đều sinh trưởng, phát triển tốt và đã cho thu hoạch.

“Năng suất lúa ST24 đạt 9,5 tấn/ha. Tôi bán cho HTX với giá 6.300 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, tôi lãi 35 triệu đồng/ha, cao hơn trồng các giống lúa trước đây khoảng 5 triệu đồng/ha. Nếu vào chân ruộng tốt, năng suất có thể đạt cao hơn”, ông Năm cho biết.

Với mục đích sản xuất lúa gạo chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm, ông Năm đã liên kết với Công ty TNHH Sản xuất thương mại Việt Mỹ (tỉnh Khánh Hòa) gieo sạ giống ST25 trên diện tích 5 ha, áp dụng quy trình canh tác theo hướng hữu cơ. Công ty cam kết cung ứng phân bón và bao tiêu sản phẩm.

Cùng vào cuộc với HTX nông sản an toàn Phú Thiện, nhiều năm qua, huyện Phú Thiện đã triển khai các biện pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng gạo và xây dựng thương hiệu gạo Phú Thiện. Từ đó, giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, tăng năng suất, nâng cao thu nhập.

Chung tay xây dựng thương hiệu gạo Phú Thiện

HTX nông nghiệp Chư A Thai, xã Ia Ake được tỉnh Gia Lai chọn làm HTX điểm và chịu trách nhiệm tìm nguồn giống lúa chất lượng cao để sản xuất, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhãn hiệu gạo Phú Thiện. Khi người dân tham gia vào HTX sẽ được nhiều lợi ích như: HTX cung ứng giống, vật tư đầu vào không tính lãi; được tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc lúa và thu mua lúa với giá cao hơn thị trường.

Ông Phạm Ngọc Nghĩa, Giám đốc HTX nông nghiệp Chư A Thai cho biết, HTX hiện có 74 thành viên, trong đó có 21 người là đồng bào dân tộc J’rai. Hiện nay, HTX đang thực hiện cánh đồng mẫu lớn sản xuất gạo chất lượng cao với diện tích 140ha/230 ha. Ngoài ra, HTX cũng đã ký hợp đồng với các doanh nghiệp lớn để cung ứng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thu mua lúa cho bà con.

Ông Ksor Jun, làng Glung Mơ Lan, xã Ia Ake, thành viên HTX nông nghiệp Chư A Thai cho biết, trước đây, nhà mình chỉ biết trồng lúa theo phương pháp truyền thống chứ không biết áp dụng khoa học-kỹ thuật nên năng suất kém.

“Từ ngày tham gia vào HTX, mình được tập huấn để áp dụng tiến bộ khoa học- kỹ thuật vào sản xuất nên năng suất, chất lượng lúa cao hơn. Với tổng diện tích hơn 1,5 ha, mình được HTX hỗ trợ 70% phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, 100% giống lúa. Nếu là trước đây, mình chỉ thu được 8 tạ lúa/sào, thì nay năng suất đạt trên 1 tấn/sào”, ông Jun nói.

Ông Bùi Trọng Thành, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Phú Thiện cho biết, thời gian qua, huyện Phú Thiện đã đưa nhiều giống lúa chất lượng cao vào sản xuất thí điểm và nhân rộng trên địa bàn. Trong đó giống lúa J02, LH12, TPR25 đã tạo nên nhãn hiệu gạo Phú Thiện và được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học Công nghệ) cấp giấy chứng nhận năm 2019. Đến nay lúa J02, LH12, TPR225 cũng được tỉnh công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao.

“Huyện cũng có những chính sách để phát triển lúa trên địa bàn, thông qua hỗ trợ giống gắn với quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VIETGAP, ISO 9001 và cánh đồng lớn. Huyện cũng quan tâm hỗ trợ các HTX về quy trình sản xuất, chế biến, đóng bao, truy xuất nguồn gốc… đồng thời, xây dựng đề án sản xuất giống lúa có chất lượng phục vụ cho địa phương phát triển thương hiệu gạo”, ông Thành cho biết thêm.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Thiện cho biết, tận dụng lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, huyện Phú Thiện đã tập trung chỉ đạo xây dựng những cánh đồng lớn; tập trung lựa chọn 1 số loại giống năng suất và chất lượng cao để đưa vào sản xuất trên địa bàn. Phối hợp với các doanh nghiệp, đơn vị cung ứng các loại giống và thực hiện chế biến, bao tiêu sản phẩm để giải quyết đầu ra cho người dân. Theo đó, huyện Phú Thiện sẽ hướng tới sản xuất nông nghiệp theo công nghệ cao gắn với các giống đặc sản để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân.

“Với nhiều ưu điểm vượt trội, giống lúa ST24 mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt ở nhiều địa phương trong cả nước. Giống lúa này rất phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của đồng đất Phú Thiện. Thời gian tới, chúng tôi sẽ xây dựng vùng chuyên canh giống lúa ST24, đồng thời, tiếp tục khảo nghiệm giống lúa ST25 trước khi trồng đại trà, làm cơ sở đẩy nhanh tiến độ xây dựng thương hiệu gạo Phú Thiện”, ông Tuấn nói.

Phương Nam

Bài 2: Chuyển đổi mô hình, liên kết sản xuất