Thị trường ô tô Đông Nam Á đang phân hóa rõ nét khi các trung tâm truyền thống chững lại, còn những thị trường mới nổi tăng tốc. Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên như điểm sáng với mức tăng trưởng hai chữ số, làm dấy lên khả năng thay đổi trật tự khu vực.

Sức mua nội địa trở thành biến số mới của cuộc đua khu vực

Năm 2025 ghi nhận sự phân hóa rõ rệt của thị trường ô tô Đông Nam Á, nơi không còn tồn tại một quỹ đạo tăng trưởng chung cho tất cả các quốc gia. Những tác động kéo dài từ lạm phát, chi phí vay vốn cao và xu hướng thắt chặt chi tiêu khiến sức mua tại nhiều thị trường lớn suy giảm, buộc ngành ô tô khu vực phải bước vào giai đoạn điều chỉnh.

Indonesia vẫn duy trì vị trí dẫn đầu về tiêu thụ ô tô với khoảng 833.692 xe được bán ra trong năm 2025. Tuy nhiên, việc doanh số giảm nhẹ 4% cho thấy thị trường lớn nhất khu vực đang chịu áp lực rõ rệt từ sức cầu nội địa. 

Với quy mô dân số lớn, Indonesia vẫn là trụ cột của ngành ô tô Đông Nam Á, song tốc độ tăng trưởng không còn đủ mạnh để tạo ra khoảng cách an toàn với nhóm phía sau.

Ở vị trí thứ hai, Malaysia bất ngờ vượt lên với 820.752 xe được bàn giao đến tay khách hàng. Thị trường này hưởng lợi từ thu nhập bình quân đầu người cao, hệ thống tín dụng tiêu dùng phát triển và chính sách ổn định trong nhiều năm. Dù không tạo ra cú bứt phá mạnh, Malaysia lại cho thấy sự bền bỉ hiếm có trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Bên cạnh đó, Thái Lan - quốc gia từ lâu được xem là “công xưởng ô tô” của Đông Nam Á đang ghi nhận mức tiêu thụ 621.166 xe trong năm 2025. Con số này phản ánh sự chững lại của thị trường nội địa khi nhu cầu đã tiệm cận ngưỡng bão hòa. Trong nhiều năm, tăng trưởng của ngành ô tô Thái Lan phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, khiến tiêu thụ trong nước không còn là động lực chính.

Trái ngược với xu hướng chung, thị trường Việt Nam lại tăng tốc mạnh mẽ. Tổng doanh số ô tô bán ra trong năm 2025 đạt 604.134 xe, tương ứng mức tăng trưởng hơn 22% so với năm trước. Đây là tỷ lệ tăng cao nhất trong nhóm các quốc gia có ngành công nghiệp ô tô phát triển tại Đông Nam Á, đưa Việt Nam tiến sát vị trí thứ ba khu vực.

Khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan hiện chỉ còn xấp xỉ 17.000 xe - một con số được giới phân tích đánh giá là rất nhỏ nếu đặt trong bối cảnh quy mô thị trường hàng trăm nghìn xe mỗi năm. Với đà tăng trưởng hiện tại, việc Việt Nam vượt qua Thái Lan về tiêu thụ ô tô không còn là kịch bản xa vời, mà có thể trở thành hiện thực trong tương lai gần.

Quan trọng hơn, sự thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa thứ hạng. Việc thị trường Việt Nam tăng trưởng nhanh cho thấy sức mua nội địa đang được cải thiện rõ rệt, tầng lớp trung lưu mở rộng và ô tô dần trở thành tài sản tiêu dùng phổ biến hơn, thay vì chỉ tập trung ở nhóm thu nhập cao như trước.

Xe điện, hybrid và bước ngoặt công nghiệp ô tô Việt Nam

Động lực lớn nhất phía sau cú bứt phá của thị trường ô tô Việt Nam đến từ sự trỗi dậy mạnh mẽ của xe thuần điện. VinFast đóng vai trò trung tâm trong xu hướng này khi đạt doanh số kỷ lục 175.099 xe. Việc xe điện được phổ cập nhanh thông qua các hệ sinh thái taxi, dịch vụ vận tải và nhu cầu chuyển đổi phương tiện cá nhân đã tạo ra lực đẩy chưa từng có cho thị trường.

Song song với xe điện, các dòng xe hybrid cũng bắt đầu chiếm vị trí đáng kể trong cơ cấu tiêu thụ. Theo số liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), năm ngoái thị trường tiêu thụ 14.171 xe hybrid, tăng 44% so với năm trước. Trong bối cảnh hạ tầng trạm sạc vẫn đang hoàn thiện, hybrid được xem là giải pháp trung gian phù hợp với điều kiện sử dụng của người Việt.

Xu hướng này thúc đẩy các hãng xe Nhật Bản và Hàn Quốc đẩy nhanh lộ trình hybrid hóa sản phẩm. Nhiều mẫu xe mới được giới thiệu với công nghệ tiết kiệm nhiên liệu, chi phí vận hành thấp, phù hợp với nhu cầu ngày càng chú trọng hiệu quả kinh tế và yếu tố môi trường của người tiêu dùng.

Khi quy mô tiêu thụ vượt mốc 600.000 xe mỗi năm, thị trường Việt Nam bắt đầu đạt đến ngưỡng đủ lớn để tạo sức hút với các quyết định đầu tư sản xuất trong nước. Minh chứng rõ nét là việc từ năm 2026, Honda sẽ chính thức lắp ráp mẫu CR-V hybrid tại Việt Nam, thay vì nhập khẩu từ Thái Lan như trước.

Toyota cũng đã công bố kế hoạch đầu tư khoảng 360 triệu USD, tương đương 9.000 tỷ đồng, để mở rộng dây chuyền lắp ráp các dòng xe hybrid từ năm 2027. Bên cạnh các thương hiệu Nhật Bản, một số nhà sản xuất Trung Quốc như Omoda & Jaecoo đang gấp rút hoàn thiện nhà máy lắp ráp, cho thấy Việt Nam ngày càng được xem là điểm đến chiến lược trong chuỗi cung ứng ô tô khu vực.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cung ứng linh kiện trong nước đang đứng trước cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP và tạo thêm hàng nghìn việc làm trong các lĩnh vực cơ khí, điện tử, logistics và dịch vụ hậu mãi. Đây là yếu tố then chốt giúp ngành ô tô không chỉ đóng vai trò tiêu dùng mà còn trở thành động lực công nghiệp.

Doanh số ô tô tăng trưởng ổn định cũng phản ánh sự cải thiện về thu nhập và khả năng chi tiêu của người dân. Đồng thời, sự chuyển dịch sang xe điện và hybrid cho thấy nhận thức về tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường đang thay đổi rõ rệt trong xã hội.

Dù Thái Lan vẫn giữ lợi thế lớn về sản xuất với sản lượng hơn 1,4 triệu xe mỗi năm, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế mới cả về tiêu thụ lẫn sản xuất.

Nếu duy trì được đà tăng trưởng hiện tại và tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, phí cùng hạ tầng trạm sạc, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội vượt qua Thái Lan để trở thành thị trường ô tô lớn thứ ba Đông Nam Á. 

Năm 2026 được xem là thời điểm then chốt để kiểm chứng tính bền vững của bước chuyển mình này, qua đó xác lập vai trò dài hạn của Việt Nam trên bản đồ ô tô khu vực.

Tiến Anh