HTX Tam Chính Thượng đang thu hút các hộ dân ở 3 xã Tuân Chính, Tam Phúc, Thượng Trưng phát triển nghề trồng sen. Vốn là vùng đất trũng nên Vĩnh Tường thích hợp cho việc trồng sen. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị, HTX ưu tiên sử dụng giống sen mới với ưu điểm là dễ trồng, dễ thích nghi với vùng đất trũng thấp, úng nước, lại ít sâu bệnh.

Kinh tế và môi trường song hành

Các hộ dân tham gia HTX được cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật như: Khâu chuẩn bị giống, chuẩn bị đất, đặt hom, quy cách bón phân, quản lý dịch hại…

Theo các thành viên, mỗi khi sen bắt đầu có đài sẽ xuất hiện tình trạng sâu bám xung quanh. Nếu một người nông dân không được hướng dẫn kỹ thuật, sẽ dùng thuốc hóa học để phun trừ. Tuy nhiên, qua kiến thức đã được học và thực tiễn nghiên cứu của các hộ cho thấy loài sâu này chỉ xuất hiện ở một khoảng thời gian nhất định, theo chu kỳ rồi biến mất. Vì vậy, không cần phải dùng thuốc bảo vệ thực vật độc hại để tiêu diệt.

Không chỉ trong giai đoạn sen ra đài mà trong suốt quá trình ươm trồng, chăm sóc sen, HTX không hề phải sử dụng bất cứ loại thuốc bảo vệ thực nào nhờ bảo đảm các kỹ thuật trồng và chăm sóc cây. Đây là điều kiện thuận lợi giúp thành viên giảm chi phí đầu tư, góp phần bảo vệ nguồn nước ao hồ không bị ô nhiễm.

Qua thực tế cho thấy, mô hình trồng sen ngoài lấy hoa, hạt, ngó còn có thể thu hoạch củ. Quá trình trồng sen lại khá dễ, không tốn nhiều công chăm sóc, không cần dùng thuốc kích thích, thuốc trừ sâu. Riêng năng suất của củ sen cũng ước đạt 14 tấn/ha tương đương 504 kg/sào. Giá bán sản phẩm củ tươi dao động từ 20.000 -25.000 đồng/kg.

Là một trong những thành viên của HTX Tam Chính Thượng, ông Phan Hữu Thìn, cho biết việc đầu tư vào trồng sen ở vùng đất trũng đã giúp thu nhập của gia đình tăng gấp 2-3 lần. Hiện, một mẫu sen, gia đình ông thu lãi khoảng 50 triệu đồng/năm từ bán hoa sen, đài sen, hạt sen, củ sen...

Không chỉ mang lại nguồn thu về kinh tế, mô hình trồng sen của HTX Tam Chính Thượng còn góp phần thay đổi nhận thức, phương thức sản xuất của nhiều nông dân tại địa phương trong việc bảo vệ môi trường sinh thái và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng.

“Trồng sen ít sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nên ít tổn hại cho môi trường. Sen là cây vượt lũ, nếu gặp lũ thì sen vẫn sống tốt nên người trồng không quá lo lắng tác động của khí hậu”, ông Phan Hữu Thìn chia sẻ.

Kinh doanh dựa trên 'trải nghiệm' về sen

Hai năm vừa qua, do ảnh hưởng của dịch Covid -19, chăn nuôi gà vịt, cũng như nuôi trồng thủy sản gặp khó khăn do giá cả xuống thấp. Song, diện tích sen vẫn cho các thành viên thu nhập ổn định, vượt xa so với thu nhập từ chăn nuôi.

Để nâng cao giá trị sản xuất, HTX xây dựng kế hoạch thu mua sản phẩm thông qua hợp đồng liên kết với thành viên và người dân. HTX cũng đầu tư một số máy móc phục vụ sơ chế hạt sen để bán cho các cơ sở nấu chè, ngâm rượu. Các thành viên cũng thực hiện sản xuất rượu sen để cung cấp cho thị trường.

Không chỉ xuất bán các sản phẩm từ sen, HTX còn phát triển dịch vụ chụp ảnh sen, biến những vùng đất trũng hoang hóa trở thành đầm sen, thu bạc triệu.

Theo Ban giám đốc HTX, từ những sản phẩm độc đáo và vẻ đẹp hiếm có, khi vào mùa hoa nở, mỗi ngày, HTX đón 5 - 7 đoàn khách về trải nghiệm. Du khách được HTX đón chào, giới thiệu các sản phẩm được chế biến từ cây sen và thưởng thức hương sắc của sen, chụp ảnh cùng cây sen.

Nắm bắt nhu cầu khách hàng, HTX cũng tích cực chỉnh trang lại đầm sen, mở rộng các dịch vụ đi kèm như cho thuê trang phục, nhận trang điểm phục vụ khách đến chụp ảnh. Những dịch vụ tưởng chừng như "thêm thắt" này cũng tạo ra một khoản lợi nhuận không nhỏ cho các thành viên HTX.

Hiện nay, 20ha sen của HTX đã phủ rộng trên địa bàn các xã, tạo cảnh quan, môi trường xanh, sạch, đẹp cho khách tham quan du lịch.

Với những kết quả đã gặt hái được, HTX đang đẩy mạnh tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm của tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2021 -2025. Sen và các sản phẩm từ sen của HTX cũng nằm trong danh mục các sản phẩm được hỗ trợ phát triển. Đây là cơ hội lớn đối với HTX để khẳng định thương hiệu trên thị trường cũng như thu hút đối tác, khách tham quan.

Vĩnh Bảo