Theo các hướng dẫn của Trung ương và Thành phố, huyện Đông Anh ban hành riêng kế hoạch triển khai Luật HTX 2012. Đặc biệt, đã xây dựng đề án củng cố tổ chức lại HTX theo Luật, có tổ chức nhiều hội nghị phản biện, lấy ý kiến các cấp ngành để hoàn thiện đề án.

HTX ở ngoại thành Thủ đô

Báo cáo của UBND huyện Đông Anh phản ánh, những năm qua, huyện thường xuyên quan tâm chỉ đạo và hỗ trợ phát triển HTX, tăng cường phối hợp với Liên minh HTX Thành phố, Chi cục PTNT Hà Nội tư vấn phát triển HTX, tổ chức đào tạo bồi dưỡng nhân lực HTX, học tập mô hình HTX điển hình ở các nơi.

Với 166 HTX và quỹ TDND, Đông Anh là huyện có số lượng HTX nhiều nhất Thủ đô và tương đương tổng số HTX ở một số tỉnh, kể cả số lượng 118 HTX dịch vụ nông nghiệp ở huyện này cũng lớn nhất Thành phố.

Ông Trần Đình Nam, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh, cùng đại diện các phòng ban ở huyện đều khẳng định, nhận thức về KTTT mà nòng cốt HTX vẫn giữ vị trí, vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa bàn. Tuy nhiên, nguyên nhân chính dẫn tới một số HTX không còn đất sản xuất, hoạt động yếu kém… là do tác động mặt trái ở huyện có nhiều dự án thu hồi đất nông nghiệp và tốc độ đô thị hóa quá nhanh. Một cái khó về "mắt xích" trực tiếp quản lý nhà nước HTX là Phòng Kinh tế huyện quá tải công việc, cán bộ kiêm nhiệm, nên rất khó chuyên trách sâu sát HTX…

Đoàn khảo sát HTX liên ngành Tp.Hà Nội tại huyện Đông Anh

Theo kế hoạch ký phối hợp hoạt động với huyện Đông Anh, Liên minh HTX Thành phố năm 2014 đã tiến hành 10 đợt tập huấn cho HTX và cán bộ các cấp ngành từ xã đến thôn, gần nhất năm 2015 là 2 đợt tập huấn cho 200 cán bộ HTX trên địa bàn. Và, hiệu quả đáng mừng ở huyện đến nay đã có sự chuyển biến nhận thức mới về mô hình HTX theo Luật HTX 2012.

Thực tế trên đã thể hiện qua phần trao đổi của Đoàn khảo sát Thành phố với HTX chuyên rau thôn Vệ (1 trong 4 HTX nông nghiệp quy mô thôn ở xã Nam Hồng). Giám đốc HTX, ông Trần Vũ Minh, tỏ ra rất am hiểu và nói khá thuyết phục về cách hoạt động của HTX theo quy định Luật HTX 2012. Đặc biệt, HTX chuyên rau thôn Vệ đã chuẩn bị các phương án tổ chức lại HTX. Đến giờ, HTX chỉ còn "chờ" quyết sách chỉ đạo của trên về lời giải bài toán HTX quy mô thôn - một đề án bao trùm quá trình củng cố HTX của huyện Đông Anh.

Củng cố HTX quy mô thôn

Qua đối thoại với Đoàn khảo sát HTX Thành phố cho thấy bức tranh HTX Đông Anh hầu hết quy mô thôn, nhỏ lẻ, vốn nghèo và tài sản vật chất tồn tại nhiều yếu kém. Thực trạng phổ biến ở huyện là một xã có nhiều HTX cùng loại hình dịch vụ nông nghiệp. Cụ thể, xã Dục Tú có tới 11 HTX, xã Mai Lâm có 7 HTX, các xã Bắc Hồng, Vân Nội, Việt Hùng, Xuân Nộn, Tiên Dương, Nguyên Khê có 6 HTX. Các xã còn lại đều có 3 - 4 HTX quy mô thôn, như Hải Bối, Kim Nỗ, Kim Chung, Đại Mạch, Vĩnh Ngọc…

Theo UBND huyện Đông Anh, bởi đội ngũ cán bộ HTX tuổi cao, chuyên môn thấp, chưa năng động mở rộng các dịch vụ kinh doanh, nên đa số các HTX chỉ làm dịch vụ nông nghiệp đơn thuần. Trong khi đó nhu cầu chế biến,

tiêu thụ nông sản ngày càng phát triển, số HTX hoạt động trong lĩnh vực này còn ít, các HTX đa ngành nghề phát triển chậm. Nhiều HTX nông nghiệp chủ yếu tồn tại danh nghĩa và hình thức, còn nội dung chưa thay đổi được.

Ông Phạm Văn An, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, Chủ tịch Liên minh HTX Tp. Hà Nội, ghi nhận cuộc khảo sát HTX ở Đông Anh đã thấu hiểu được rất nhiều thông tin HTX cơ sở. Tại Chương trình 24 và Kế hoạch 175 của Thành phố triển khai Kết luận 56 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển KTTT, Đông Anh được chỉ đạo "điểm" củng cố HTX quy mô thôn.

Thế nên, huyện không phải chờ đợi và có đủ cơ sở pháp lý thực hiện đề án mang tính đặc thù này. Vấn đề cần lưu ý nhất là Đông Anh phải tổng hợp được đầy đủ vốn quỹ, công nợ tồn đọng của các HTX, đồng thời các HTX tổ chức lại phải có phương án hoạt động khả thi, phù hợp địa bàn và gắn với xây dựng nông thôn mới... Nếu không giải quyết triệt để những điểm cơ bản đó thì không thể xây dựng HTX kiểu mới được.

Lưu Đoàn