Trong giai đoạn mới, thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp tinh -gọn -mạnh - hiệu năng – hiệu lực – hiệu quả người dân và các HTX tại Khánh Vĩnh đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá phát triển sản xuất, làm giàu trên chính quê hương mình. Đến cuối tháng 6/2025, toàn huyện Khánh Vĩnh (cũ) có 15 HTX và 23 THT hoạt động hiệu quả, đóng vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất, tạo việc làm, chuyển giao khoa học kỹ thuật, phát triển vùng nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Khi phụ nữ làm chủ "con thuyền HTX"

HTX Nông nghiệp – Dịch vụ và Du lịch cộng đồng xã Khánh Hiệp (nay thuộc xã Trung Khánh Vĩnh) là một ví dụ điển hình, HTX không chỉ góp phần xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn, mà còn tạo ra việc làm ổn định cho hơn 30 lao động địa phương.

HTX chính thức đi vào hoạt động từ tháng 4/2024, quy tụ 14 thành viên, trong đó có một nửa là đồng bào dân tộc thiểu số. Tận dụng lợi thế tự nhiên với đất đai màu mỡ và khí hậu thuận lợi, HTX đã tập trung đầu tư trồng khoảng 8ha bưởi da xanh, 14ha sầu riêng – những loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa tại địa phương.

Ngoài ra, các thành viên còn mở rộng diện tích trồng dược liệu, cây keo và kết hợp chăn nuôi dê, gà, heo. Bên cạnh đó, HTX còn chú trọng phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng gắn với khai thác suối khoáng nóng – tài nguyên bản địa giàu tiềm năng.

Theo bà Trần Kim Hoa – Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX: Các thành viên không chỉ phối hợp hiệu quả trong sản xuất, mà còn liên tục trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Khi bắt tay xây dựng HTX, chúng tôi xác định sẽ làm theo hướng nông nghiệp hữu cơ để vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao chất lượng nông sản. Mỗi thành viên đều được khuyến khích tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật và xúc tiến thương mại, giúp sản phẩm của HTX dần tiếp cận được các thị trường rộng hơn.

Nhận thấy tiềm năng của sản phẩm địa phương, HTX đang hướng tới việc đa dạng hóa mặt hàng, đăng ký tham gia chương trình OCOP, đồng thời xây dựng thương hiệu riêng và mở cửa hàng giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm. Khi chất lượng sản phẩm được khẳng định, HTX sẽ mở rộng thị trường vào hệ thống siêu thị, cửa hàng nông sản lớn, từ đó gia tăng giá trị, cải thiện thu nhập cho thành viên.

Thành công bước đầu của HTX Nông nghiệp – Dịch vụ và Du lịch cộng đồng Khánh Hiệp là minh chứng rõ ràng cho vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế tập thể. Không chỉ là những người “giữ lửa” gia đình, họ còn là những người truyền cảm hứng, kiến tạo mô hình sản xuất xanh, hiệu quả và bền vững, đóng góp quan trọng vào công cuộc giảm nghèo và phát triển nông thôn mới tại địa phương.

Tiền đề cho sự đổi thay của một HTX vùng sâu

Thời gian qua, khu vực KTTT, HTX ở Khánh Vĩnh đã nhận được sự hỗ trợ của hệ thống liên minh HTX. Đơn cử, tháng 9/2024, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức bàn giao kinh phí hỗ trợ cho HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái (nay thuộc xã Nam Khánh Vĩnh). Đây là một phần trong chương trình hỗ trợ xây dựng mô hình HTX sản xuất, kinh doanh nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị, do Liên minh HTX tỉnh chủ trì triển khai nhằm giúp các HTX địa phương từng bước hiện đại hóa sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Với tổng giá trị hỗ trợ lên tới 64,6 triệu đồng, trong đó 56 triệu đồng dành riêng để đầu tư một máy xay – xát gạo, HTX Sơn Thái đã có điều kiện thuận lợi hơn trong việc chế biến và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp – đặc biệt là sản phẩm gạo rẫy, đặc sản chủ lực của địa phương. Trước đó, HTX được thành lập vào năm 2023 trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, địa bàn chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, nên việc tổ chức sản xuất còn nhiều khó khăn, nhất là ở khâu chế biến sau thu hoạch.

Máy móc được trang bị giúp HTX tiết kiệm sức lao động, rút ngắn quy trình chế biến và tạo ra sản phẩm sạch, đồng đều, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Đồng thời, đây còn là bước khởi đầu quan trọng để HTX tiến đến chuyển đổi số và tiếp cận các mô hình nông nghiệp công nghệ cao.

Ông Hà Ben – đại diện HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái – bày tỏ sự trân trọng đối với sự hỗ trợ kịp thời từ Liên minh HTX tỉnh, đồng thời cam kết sẽ sử dụng, bảo quản và vận hành máy móc đúng mục đích, mang lại hiệu quả thiết thực cho cộng đồng. Mô hình này được kỳ vọng không chỉ giúp HTX phát triển bền vững mà còn góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương trong thời kỳ mới.

Song song với các chính sách hỗ trợ trực tiếp, thời gian qua, Liên minh HTX tỉnh Khánh Hòa cũng phát động nhiều phong trào thi đua thiết thực trong khối KTTT, gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Qua các đợt thi đua, nhiều mô hình HTX tiêu biểu đã được phát hiện và nhân rộng, thể hiện tinh thần đổi mới trong quản lý, sáng tạo trong sản xuất, chú trọng phát triển cộng đồng. Các điển hình tiên tiến được vinh danh tại các diễn đàn do Liên minh HTX Việt Nam và tỉnh tổ chức trong năm 2024–2025 đã trở thành động lực lan tỏa trong toàn hệ thống.

Tiếp sức để vững vàng vươn lên

Đáng nói, để kịp thời hỗ trợ cho các HTX nói chung và HTX do phụ nữ tham gia quản lý, các Sở, ngành tại Khánh Hòa, cũng như Liên Minh HTX tỉnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã triển khai thực hiện Đề án “Hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030”. Đây là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của KTTT, trong đó phụ nữ đóng vai trò hạt nhân.

Đề án đặt ra các chỉ tiêu cụ thể: 100% cán bộ hội phụ trách công tác hỗ trợ KTTT, HTX sẽ được tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn; ít nhất 80% cán bộ hội các cấp được đào tạo kỹ năng tuyên truyền, vận động hội viên tham gia phát triển HTX. Đồng thời, ít nhất 50% phụ nữ giữ vị trí quản lý trong HTX sẽ được tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng năng lực điều hành, phù hợp với thực tiễn sản xuất – kinh doanh của từng đơn vị.

Bên cạnh đó, đề án cũng chú trọng đến việc củng cố hoạt động nội tại của các HTX: hướng tới mục tiêu tạo việc làm ổn định cho tối thiểu 50% nữ lao động trong HTX và THT do phụ nữ quản lý, hỗ trợ thành lập mới ít nhất một HTX do phụ nữ điều hành mỗi năm.

Đại diện Liên minh HTX tỉnh Khánh Hòa – cho biết: Sự hỗ trợ kịp thời của các cơ quan chức năng không chỉ giúp HTX đứng vững, mà còn tạo điều kiện để đơn vị từng bước phát triển theo hướng nông nghiệp xanh, bền vững. Các sản phẩm của HTX do phụ nữ quản lý điều hành ngày càng được thị trường đánh giá cao, mang lại giá trị gia tăng, giải quyết việc làm ổn định cho người dân địa phương, đặc biệt là phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hướng tới tương lai, trong bối cảnh kinh tế tư nhân phát triển nhanh, mạnh, Liên minh HTX tỉnh xác định tiếp tục đồng hành cùng các HTX để nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ, xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả, gắn với giá trị cộng đồng và phát triển bền vững; góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế của địa phương, giảm nghèo bền vững.

Ngọc Hân