Dư âm cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc với các DN vừa qua ở Tp.HCM đang tạo sự quan tâm lớn từ giới DN, với mong mỏi mọi rào cản, khó khăn sẽ được xóa bỏ và có những chính sách hỗ trợ cần thiết nhất để các DN thỏa sức “vẫy vùng” trước hội nhập.

Định hướng đúng cho doanh nghiệp

Trăn trở trước lộ trình hội nhập, ông Trần Bá Dương - Chủ tịch HĐQT công ty CP Ôtô Trường Hải (Thaco), cho biết đã đề nghị Chính phủ cùng các bộ, ngành cần đánh giá lại một cách tổng quát và chi tiết thực trạng các ngành, nghề kinh tế hiện nay.

Điều ông Dương muốn nói đến, chính là tình cảnh các ngành công nghiệp của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập qua các tiêu chí như lực lượng DN và năng lực cạnh tranh.

Cụ thể là về trình độ công nghệ, năng lực quản trị, chất lượng nguồn nhân lực. Đây chính là những vấn đề trọng yếu mà các cơ quan quản lý nhà nước cần cập nhật lại chiến lược, nhằm có định hướng đúng cho DN.

Để từ đó, theo ông Trần Bá Dương, cần đưa ra những chính sách nhất quán giữa các bộ, ngành liên quan và có giải pháp điều hành năng động, hiệu quả hơn.

Như vậy, việc điều hành và phân bổ các nguồn lực, nhất là nguồn tài chính của toàn xã hội vào các ngành kinh tế sẽ có tác dụng đóng góp lớn và lâu dài cho nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập. Ngoài ra, một vấn đề lớn mà giới DN trong nước đang chờ đợi những động thái tích cực từ phía Chính phủ. Đó là đối với những ngành công nghiệp có động lực phát triển các ngành công nghiệp khác và các ngành công nghiệp mũi nhọn thì Nhà nước cần có chính sách bảo vệ thị trường phù hợp với cam kết hội nhập.

Lẽ đương nhiên, Nhà nước nên có lộ trình hợp lý nhằm thu hút các nhà công nghiệp nước ngoài vào sản xuất tại Việt Nam và tạo cơ hội, điều kiện để các DN trong nước liên doanh, liên kết với các nhà công nghiệp nước ngoài để học hỏi công nghệ, quản trị và từng bước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của họ.

Bên cạnh những vấn đề này, chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng - Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển (R&D) Viện Kinh tế và Quản lý Tp.HCM, cho rằng trước “sân chơi” hội nhập thì cần phải có chính sách chặt chẽ, biện pháp xử lý thật nặng các hành vi gian lận thương mại, hàng lậu, hàng giả, hàng không đảm bảo chất lượng để bảo vệ ngay các DN làm ăn chân chính.

Các cơ quan quản lý nhà nước cần cập nhật lại chiến lược nhằm có định hướng đúng cho DN

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Theo ông Nguyễn Hoàng Dũng, đã hội nhập sâu rộng thì phải xem những hành vi này như “kẻ cướp hay giết người” và Nhà nước cần nâng mức hình phạt gấp nhiều lần so với hiện tại, thì mới đủ sức răn đe. Có như vậy, lợi ích của các DN mới được bảo đảm.

Điều đó đòi hỏi sự đề cao việc làm ăn chân chính của DN. Đó cũng là cách để bảo vệ uy tín chung cho các sản phẩm và thương hiệu Việt Nam được tin dùng khi mà hàng hóa nước ngoài sẽ tràn ngập trong bối cảnh hội nhập.

Cũng bàn về hội nhập, nhất là về TPP và các FTA, ông Lê Phước Vũ - Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen, lưu ý các cơ quan nhà nước cần hỗ trợ thông tin về thị trường tại các quốc gia thành viên, cũng như thông tin về các cuộc điều tra tự vệ thương mại, hoặc vụ kiện chống bán phá giá. Trong trường hợp phát sinh các vụ kiện thương mại, vai trò đầu tàu của Bộ Công Thương cần được phát huy một cách hiệu quả.

Các cơ quan quản lý nhà nước cần nghiên cứu và áp dụng các rào cản phi thuế quan để bảo vệ thị trường nội địa trước sự cạnh tranh gay gắt của DN nước ngoài.

Cũng theo ông Vũ, các thủ tục về hải quan trong hoạt động xuất nhập khẩu cũng cần cải thiện theo hướng tinh gọn hóa nhằm tiết giảm thời gian và chi phí. Ngoài ra, các DN cần hỗ trợ trong quá trình xúc tiến xuất khẩu hàng hóa sang các quốc gia thành viên.

Vấn đề đặt ra hiện nay, theo giới chuyên gia kinh tế, là cần có giải pháp đề cao sự đồng hành cùng DN của hệ thống chính trị tại các tỉnh, thành phố. Để qua đó nắm bắt được tình hình hoạt động của DN, chia sẻ, giải quyết những khó khăn, vướng mắc, động viên kịp thời và tạo ra môi trường làm ăn thông thoáng, hiệu quả và cạnh tranh lành mạnh giữa các DN.

“Hơn nữa, Nhà nước cần có giải pháp quản lý để tránh xảy ra những đổ vỡ, thất bại do chủ quan của những DN, nhất là những DN lớn gây tác hại đến nguồn tài chính và nền kinh tế”, ông Trần Bá Dương chia sẻ thêm.

Và hơn thế nữa, theo ông Dương, cần có giải pháp hỗ trợ, chia sẻ từ Chính phủ, xã hội, nhất là sự giúp đỡ từ cộng đồng DN đối với những DN làm ăn chân chính nhưng gặp khó khăn thất bại do điều kiện khách quan.

Còn nói như ông Trần Ngọc Liêm - Phó Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Tp.HCM, để hội nhập tốt kinh tế quốc tế, đã đến lúc rất cần có sự tham gia vào cuộc của cả hệ thống chính trị, của các bộ, ngành, địa phương trong việc chuẩn bị chính sách phù hợp để thực hiện chứ không thể để DN tự bơi.

Thế Vinh