Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động tiền tệ – ngân hàng, NHNN đã có những giải pháp gì để giúp DN giảm bớt chi phí tài chính và tăng khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập ngày nay, thưa ông?

Chính phủ đã có nhiều quyết sách để tháo gỡ khó khăn cho DN, gần nhất là Nghị quyết 19/NQ-CP ngày 12/3/2015 về việc tiếp tục cải thiện môi trường KD, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia hai năm 2015-2016.

Về phía NHNN, thứ nhất, từ đầu năm 2012 đến nay, NHNN đã liên tục hạ trần lãi suất huy động. Mặt bằng lãi suất cho vay hiện tại đã giảm mạnh, phổ biến ở mức 7-11%/năm, giảm 2-3% so với đầu năm, và chỉ bằng 40% mức lãi suất cuối năm 2011.Thứ hai, NHNN chỉ đạo miễn giảm lãi suất, nới hạn trả nợ, tăng cho vay tín chấp (không thế chấp), cho phép cho vay bằng ngoại tệ (với một số nhu cầu vốn),...

Thứ ba, tích cực phối hợp với các UBND tỉnh, thành phố để nắm bắt, đáp ứng kịp thời nhu cầu của DN.

Ngoài ra, NHNN cũng chỉ đạo tăng xét cho vay tín chấp, huy động nguồn vốn từ các tổ chức quốc tế để cho vay trung và dài hạn với lãi suất thấp như Dự án tài chính DN nông thôn của ADB, Dự án tài chính nông thôn của WB,...

Ts. Nguyễn Tiến Đông – Vụ trưởng Vụ tín dụng các ngành kinh tế NHNN

Kết quả của những giải pháp do NHNN đưa ra trong thời qua như thế nào, thưa ông?

Hoạt động tín dụng thời gian qua đã đạt được những kết quả khá tốt, tăng trưởng tín dụng 8 tháng đầu năm 2015 đạt 10,23%, tăng vọt so với mức 5,62% của cùng kỳ năm 2014. Chất lượng tín dụng được cải thiện, nợ xấu cũng duy trì ở mức trên 3%, giảm so với cuối năm 2014.

Cơ cấu tín dụng cũng đang đi đúng hướng, dòng vốn được hướng vào các lĩnh vực ưu tiên như cho vay nông nghiệp nông thôn, DN ứng dụng công nghệ cao, DN vừa và nhỏ, xuất khẩu.

Tính đến đầu tháng 8/2015, tỷ trọng dư nợ với khối DN nhà nước giảm còn 16% tổng dư nợ cho vay nền kinh tế, khối DN dân doanh tăng mạnh, đạt 77%, DN FDI là 5% và các loại hình khác khoảng 2%.

Ông có nhắc tới một số chương trình, chính sách tín dụng trọng điểm của NHNN, vậy cụ thể đó là gì?

Đầu tiên là chương trình kết nối ngân hàng và DN. Ở đây, ngân hàng sẽ kết nối với chính quyền địa phương để tạo ra kênh đối thoại trực tiếp giữa NH và DN.

Sau hơn 1 năm, 370 cuộc đối thoại, hội nghị được tổ chức khắp 63 tỉnh thành. Theo đó, hơn 320 nghìn tỷ đồng được NH cam kết hỗ trợ DN, trong đó, vốn cam kết cho vay mới đạt hơn 260 nghìn tỷ đồng cho hơn 19 nghìn DN. Cơ cấu nợ và giảm lãi suất cho các khoản vay cũ với dư nợ khoảng 60 nghìn tỷ đồng cho hơn 6 nghìn DN.

Thứ hai là chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn. NHNN chỉ đạo nâng mức cho vay không thế chấp lên từ 1,5-2 lần so với trước.

Tín dụng khuyến khíchsản xuất nông nghiệp theo mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao. Có cơ chế khoanh nợ, xóa nợ khi gặp rủi ro khách quan, tạo điều kiện cho DN, HTX, liên hiệp HTX yên tâm làm ăn.

Ngoài ra, các Chương trình cho vay thí điểm theo Nghị quyết 14/NQ-CP của Chính phủ, Chương trình cho vay tạm trữ thóc gạo, Chương trình cho vay đóng mới, nâng cấp tàu,... cũng đạt được những kết quả đáng khích lệ.

Những định hướng chính sách tín dụng của NHNN trong thời gian tới như thế nào, thưa ông?

Năm 2015 được xác định là “năm vì doanh nghiệp”, vì vậy chính sách tín dụng của NHNN trong các tháng cuối năm sẽ có 4 định hướng chính.

Một là điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, ổn định tỷ giá, kiềm chế lạm phát.

Hai là tiếp tục hướng vốn tín dụng vào các ngành ưu tiên (nông nghiệp liên kết, công nghệ cao, công nghiệp xanh). Ba là tiếp tục các giải pháp tháo gỡkhó khăn về vốn, phục hồi, phát triển sản xuất cho DN, hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng trưởng tín dụng hiệu quả, an toàn. Bốn là đẩy nhanh xử lý, kiềm chế nợ xấu.

Cuối cùng, ông có thể đưa ra một số gợi ý, giúp DN tăng cơ hội tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay?

DN cần tự hoàn thiện cơ chế quản lý, năng lực quản trị kinh doanh, quản lý tài chính minh bạch, rõ ràng, đổi mới công nghệ, tăng khả năng cạnh tranh. Tập trung vào các ngành sản xuất, kinh doanh chủ chốt, có thế mạnh, có khả năng tạo ra dòng tiền ổn định.

Tăng cường liên kết, cùng hỗ trợ phát triển và vượt qua thách thức trong thời gian tới. Đa dạng hóa nguồn vốn thay vì phụ thuộc vào vốn NH. Tập trung mở rộng thị trường, đặc biệt là các thị trường mới, giàu tiềm năng. Thiết lập hệ thống kênh phân phối hiệu quả. Tham gia các Hiệp hội DN, các diễn đàn để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm hợp tác.Các Hiệp hội, ngành nghề cần nâng cao vai trò, xây dựng các Quỹ hỗ trợ DN làm “cầu nối” cho các tổ chức tín dụng và DN. Thường xuyên tổ chức đối thoại, các hoạt động xúc tiến thương mại, triển lãm,...

Văn Nguyễn (thực hiện)