Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, đóng BHXH đang là gánh nặng tài chính lớn cho doanh nghiệp (DN), việc giảm mức đóng BHXH bắt buộc sẽ là nguồn hỗ trợ cần thiết cho DN phát triển, song cần bảo đảm lợi ích thụ hưởng cho người lao động (NLĐ).

Doanh nghiệp hưởng lợi

Kể từ 1/6/2017, người SDLĐ sẽ được giảm 5% mức đóng BHXH vào quỹ TNLĐ, BNN. Theo đó, mức giảm tương ứng với số tiền được giảm là 3.000 tỷ đồng mỗi năm.

Thông tin này được hầu hết cộng đồng DN cho là giải pháp gỡ khó cho họ, trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn. Ông Nguyễn Xuân Dương - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty May Hưng Yên, cho biết mỗi năm công ty của ông đóng khoảng 100 tỷ đồng tiền BHXH. Theo tính toán, ông Dương cho biết quy định mới này sẽ giúp DN tiết giảm được khoảng hơn 1 tỷ đồng để đầu tư cải tiến trang thiết bị, giảm giá thành sản phẩm để cạnh tranh.

Đại diện một số DN khác cũng cho hay, mức giảm 0,5% tỷ lệ đóng BHXH sẽ không thể bù đắp được việc nền đóng BHXH tăng lên kể từ tháng 7/2017. Tuy nhiên, phần nào sẽ làm giảm áp lực về chi phí cho DN.

Bà Đào Thị Thu Huyền - Chánh văn phòng công ty Canon Việt Nam, vui mừng chia sẻ: Kể từ 1/7/2017, mức lương tối thiểu sẽ tăng lên 1,3 triệu/tháng thì việc giảm 0,5% tỷ lệ đóng quỹ TNLĐ, BNN sẽ góp phần giảm gánh nặng cho DN.
Hiện nay, hàng tháng mỗi DN phải đóng cho NLĐ mức 22% tiền lương vào 3 quỹ, là quỹ BHXH (18%), BHYT (3%), BHTN (1%). Ngoài ra, NLĐ phải cùng đóng vào 3 quỹ trên là 10,5% tiền lương. Trong đó, 18% tiền lương mà DN phải đóng vào quỹ BHXH được chia thành 3 loại, là quỹ ốm đau và thai sản (3%), quỹ TNLĐ, BNN (1%), quỹ hưu trí và tử tuất (14%).

Việc đóng BHXH là cả DN và NLĐ cùng phải có trách nhiệm, cùng đóng

Người lao động có lợi?

Theo các chủ DN, thiết kế mức lương hưu 75% hiện nay là quá cao. So với Thái Lan, mức lương này cao gấp đôi, nhưng GDP của Việt Nam chỉ bằng 1/3 Thái Lan. Vì vậy, các DN đề xuất cần tiếp tục giảm tỷ lệ đóng BHXH cho người SDLĐ ở quỹ bảo hiểm khác.

“Những năm tiếp theo sẽ có lộ trình giảm dần tỷ lệ đóng BHXH ở các quỹ ngắn hạn cho phù hợp. Cụ thể như quỹ bảo hiểm ốm đau, thai sản, TNLĐ có thể xem xét giảm mức đóng ở những thời điểm nhất định”, một DN đề xuất.

Có như vậy mới giảm áp lực cho DN, NLĐ trong thời gian tới. Bởi theo lộ trình đến năm 2018, chủ SDLĐ và NLĐ sẽ phải đóng đủ BHXH trên tổng thu nhập.

Ủng hộ quyết định giảm tỷ lệ đóng BHXH cho NLĐ đối với DN, song cũng có ý kiến lo ngại quyền lợi của NLĐ khó được bảo đảm. Đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, giảm tỷ lệ đóng quỹ TNLĐ, BNN sẽ có lợi cho DN, góp phần thúc đẩy tạo công ăn việc làm cho NLĐ.

Tuy nhiên, để bảo đảm được mức thu nhập, duy trì được công ăn việc làm cho NLĐ, DN cần nhận thức đầy đủ vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình khi tham gia giải quyết chế độ chính sách cho NLĐ. Có như vậy, NLĐ mới yên tâm thực hiện tốt công việc của mình.

Trên thực tế, việc đóng BHXH là cả DN và NLĐ cùng phải có trách nhiệm, cùng đóng. Vì vậy, khi giảm đóng có nghĩa NLĐ đã bị bớt đi một phần tích lũy tiền lương về sau này, cũng như giảm thụ hưởng từ quỹ. Do đó, DN cần có trách nhiệm của mình trong việc giải quyết các nhu cầu thiết yếu khác, như thực hiện tốt công tác bảo hộ lao động cho NLĐ. Ngoài ra, Nhà nước cần có nguồn bù đắp vào thiếu hụt này.

Ông Trương Minh Hoàng - Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng: “Điều quan trọng là NLĐ sau này được hưởng chế độ lương hưu như thế nào. Không thể để việc giảm tỷ lệ đóng này làm giảm lương của NLĐ được”.

Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng mức đóng BHXH đang áp dụng cho cả người SDLĐ và NLĐ tương đối cao. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng chây ỳ, nợ đọng BHXH cao như hiện nay.
Nhiều DN khó khăn, không đủ điều kiện đóng BHXH cho NLĐ nên đã lách luật bằng cách ký hợp đồng lao động thời vụ.

Do đó, việc Chính phủ ban hành Nghị định 44 quy định mức đóng BHXH bắt buộc vào quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN xuống mức 0,5% cũng là sự khuyến khích thu hút được nguồn tiền BHXH, bảo đảm được lợi ích của NLĐ.

Thanh Hoa