Trà Linh là xã mới của thành phố Đà Nẵng, được sáp nhập từ hai xã cũ là Trà Linh và Trà Nam thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam trước đây. Địa phương này đang có lợi thế với diện tích trồng lớn nhất nước và được mệnh danh là “thủ phủ” sâm Ngọc Linh. Cộng đồng người Xê Đăng bản địa nơi đây đã lưu giữ trọn vẹn kiến thức và kỹ thuật trồng và bảo tồn loại dược liệu quý sâm Ngọc Linh.

Tận dụng lợi thế từ vùng trồng sâm

Chính quyền xã Trà Linh mới đây cũng đặt ra chiến lược trọng tâm trong giai đoạn 2025 - 2030 là phát triển trồng cây sâm Ngọc Linh, xem như một trong những mục tiêu phát triển kinh tế gắn với văn hóa để phát triển bền vững.

Song song đó, xã Trà Linh đang tận dụng thế mạnh về cây sâm Ngọc Linh để phát triển du lịch xanh, trải nghiệm, du lịch sinh thái nhằm cải thiện sinh kế cho người dân, đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây. 

Đơn cử như việc địa phương này tập trung đầu tư xây dựng làng Mô Chai tại thôn 1 thành làng văn hóa du lịch cộng đồng và đầu tư xây dựng vườn sâm giống Ngọc Linh có tên gọi là Tắk Ngo tại thôn 2 trở thành điểm đến du lịch.

Với đông đảo du khách khi đến Trà Linh, điều làm cho họ ấn tượng chính là được “mục sở thị” vườn sâm gốc Tắk Ngo. Để vào được vườn sâm, mọi người phải đi theo con đường mòn nép mình dưới những hàng cây cổ thụ và qua hệ thống nhiều hàng rào an ninh bảo vệ.

Anh Hồ Văn Toản, nhân viên bảo vệ vườn sâm Tắk Ngo cho biết, kể từ khi được công nhận là điểm du lịch, nơi đây đón rất đông khách du lịch tìm đến, cùng khám phá các trại sâm giống được trồng ở độ cao gần 2.000m. Ai cũng bày tỏ sự thích thú, mải mê ngắm nhìn những cây sâm non xanh mởn, vươn mầm trong tiết trời dịu mát.

Vì đây là nguồn cung cấp giống sâm Ngọc Linh chất lượng cho Tp. Đà Nẵng nên vườn sâm Tắk Ngo luôn được bảo vệ nghiêm ngặt, đội ngũ nhân viên chốt trực 24/24. Vì thế, du khách tham quan cũng được giám sát chặt chẽ, đảm bảo vườn sâm được an toàn tuyệt đối.

Ngoài ra, khi nhắc đến du lịch xanh, du lịch bản địa gắn với vùng trồng sâm Ngọc Linh ở xã Trà Linh không thể không nhắc đến vai trò “dẫn đường” quan trọng của HTX Cộng đồng Ngọc Linh. HTX này đang thu hút 15 hộ dân tại xã Trà Linh tham gia thành viên, cùng 19 nhóm hộ liên kết cung ứng sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu theo hợp đồng. HTX đã tập trung phát triển vùng nguyên liệu với 10ha sâm Ngọc Linh đã được trồng tại địa phương.

Có HTX “dẫn đường”

Nói về việc tham gia làm du lịch xanh gắn với cây sâm Ngọc Linh, chị Hồ Thị Mười, Giám đốc HTX Cộng đồng Ngọc Linh, cho biết người dân địa phương xưa có luật tục bất thành văn là tuyệt đối không để người lạ vào vườn sâm. Nhưng nay, khi cây sâm mang lại giá trị kinh tế cao và chính quyền địa phương cũng tuyên truyền phát triển các hoạt động du lịch trải nghiệm vùng sâm nên người dân đã cởi mở hơn khi đón khách đến thăm vườn.

Theo chị Mười, khi khách đến, HTX sẽ có người hướng dẫn, đưa khách vượt hàng chục cây số đường rừng, tham quan tận vườn và giới thiệu về quy trình trồng, chăm sóc sâm dưới tán rừng. Đồng thời giám sát và yêu cầu du khách không tác động đến thiên nhiên, gìn giữ vệ sinh môi trường.

Nhiều du khách cho biết vùng trồng sâm của HTX Cộng đồng Ngọc Linh là một trong những điểm đến ưu tiên của họ khi đi du lịch trải nghiệm tại xã Ngọc Linh. Những thành viên HTX luôn tận tình hướng dẫn cho họ trong suốt tour tham quan và được truyền tải tri thức dân gian trồng sâm.

Còn theo chia sẻ của các thành viên HTX, giá trị kinh tế lớn của cây sâm Ngọc Linh là sức hút rất lớn đối với người tiêu dùng. Nhu cầu được đến tận vườn, chứng kiến tận mắt những cây sâm trồng dưới tán rừng trở nên phổ biến. Cho nên HTX cũng đang thích ứng với nhu cầu này.

“Mối duyên” giữa du lịch xanh và trồng cây dược liệu của HTX này được xem là hướng đi mới vừa giúp khai thác tiềm năng tài nguyên bản địa vừa giúp nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Điều này đã nhận được sự ủng hộ và hỗ trợ rất lớn từ Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX Tp. Đà Nẵng, cũng như Liên minh HTX tỉnh Quảng Nam trước đây.

Để những HTX dược liệu như HTX Cộng đồng Ngọc Linh ngày càng hoạt động hiệu quả hơn trong hướng đi kết hợp với du lịch xanh, các đơn vị thuộc Liên minh HTX Việt Nam đã phối hợp với địa phương và các đơn vị liên quan tổ chức các chương trình đào tạo nhân lực, tập huấn nghiệp vụ cho thành viên HTX trở nên chuyên nghiệp hơn khi đón các đoàn khách du lịch đến viếng thăm, trải nghiệm theo tour.

Chính điều này giúp cho việc hình thành tour du lịch xanh ở Trà Linh diễn ra một cách bài bản. Trong đó, điều quan trọng là khi du khách đến vùng sâm của HTX sẽ có được chuyến trải nghiệm cuộc sống đại ngàn Ngọc Linh với bao điều ký bí của thiên nhiên, văn hóa và con người. Họ sẽ không còn nhàm chán bởi những chuyến leo núi, xem sâm, mà trong hành trang trở về sẽ là một “ba lô” kiến thức, trải nghiệm quý báu và không ít cảm xúc luyến lưu…

Hướng đi bền vững cải thiện sinh kế

Cùng với đó là việc đẩy mạnh hỗ trợ, liên kết, có chiến lược kinh doanh giữa HTX với đơn vị lữ hành, các công ty du lịch để quảng bá đến đông đảo khách du lịch về hành trình du lịch xanh ở Trà Linh.

Đặc biệt là hỗ trợ HTX xây dựng sản phẩm OCOP, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá và kết nối thị trường, quảng bá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, giới thiệu tour du lịch cộng đồng online…với trọng tâm là phát triển du lịch xanh, gắn với bảo tồn văn hóa và nâng cao giá trị kinh tế dược liệu như cây sâm Ngọc Linh.

Theo giới chuyên gia, Trà Linh rất có tiềm năng về phát triển lĩnh vực du lịch xanh bởi mọi thứ còn khá hoang sơ, ý thức giữ rừng của người dân tốt, mà du khách, đặc biệt là khách phương Tây sẽ rất thích môi trường này.

Hơn nữa, nơi này có lợi thế về vùng nguyên liệu sâm Ngọc Linh và nhiều loại cây dược liệu quý, vùng đất mà các loại dược liệu này sinh trưởng có khí hậu trong lành, trường năng lượng tốt nên được nhiều du khách quan tâm, tìm đến.

Do đó, việc tận dụng lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, sản vật địa phương, nhất là “quốc bảo” sâm Ngọc Linh được thiên nhiên ban tặng để xây dựng tour du lịch trải nghiệm, du lịch xanh chính là hướng đi bền vững cho xã Trà Linh, vừa góp phần cải thiện sinh kế cho người dân và vừa góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị bản địa của địa phương.

Và để định hướng du lịch xanh, du lịch sinh thái trở một trong những ngành kinh tế mũi nhọn cùng với cây sâm Ngọc Linh, trong thời gian tới rất cần chính quyền xã Trà Linh tập trung nguồn lực đầu tư du lịch xanh gắn với bảo vệ môi trường với mục tiêu mang lại nguồn lợi kép cho người dân. Đặc biệt, để tạo ra điểm nhấn cho du lịch thì địa phương cần tiếp tục đầu tư, xây dựng nhiều điểm điểm đến du lịch trải nghiệm để phục vụ nhu cầu của du khách.

Thanh Loan