Nhờ mạnh dạn chuyển đổi từ cà phê hay những cây trồng kém hiệu quả kinh tế sang trồng rau hoa, đồng bào dân tộc thiểu số dưới chân núi LangBiang (huyện Lạc Dương, Lâm Đồng) đã có cuộc sống ấm no. 

Thung lũng rau hoa 

Lạc Dương là một huyện miền núi nằm ở phía Bắc của tỉnh Lâm Đồng, cách trung tâm TP Đà Lạt 12 km. Cư dân sinh sống ở huyện chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số gốc bản địa chiếm trên 71% (Cơ Ho, Chu Ru, Thái, Ê Đê, Nùng, Tày, Hoa, Chăm).

Trước đây, thu nhập của đồng bào Cơ Ho nơi đây gần như phụ thuộc vào cà phê và lúa, mỗi năm một vụ thu hoạch. Nay, nhiều gia đình đồng bào các dân tộc đã thay đổi tư duy làm nông nghiệp, mạnh dạn đột phá ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao.

Những nhà kính nối tiếp nhau, sáng đèn sưởi ấm cho hoa khi đêm xuống. Hoa đã làm thay đổi cuộc sống, thay đổi tư duy, thay đổi “bộ mặt” của vùng đất này, đặc biệt là trong nhận thức của đồng bào dân tộc thiểu số.

Nói đến những người đã tiên phong chuyển đổi cây trồng ở Lạc Dương không thể không nhắc tới anh Păng Ting Sin (dân tộc Cơ Ho). Anh Sin chia sẻ, sau khi được các cấp chính quyền hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, anh quyết tâm chuyển hướng sản xuất. Đến nay, gia đình anh đã có vài ha hoa. Tất cả đều làm nhà kính, quy trình sản xuất hoa khép kín, có hệ thống tưới nước và tưới phân tự động. Doanh thu đạt hàng trăm triệu đồng/ha.

Nếu anh Păng Ting Sin được biết đến là người dân tộc thiểu số đầu tiên ở Lạc Dương mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ rau màu sang trồng hoa hơn chục năm về trước thì nay, có đến 20% hộ đồng bào dân tộc thiểu số của huyện đã sống được với nghề trồng hoa.

Cái đói, cái nghèo lùi xa

Vẫn mải miết trong khu nhà kính 3 sào trồng hoa hồng dù trời đã quá trưa, anh Kra Jãn Sron, thị trấn Lạc Dương chia sẻ: “Trước đây, gia đình mình trồng rau nhưng bấp bênh lắm, nay chuyển sang trồng hoa hồng, mỗi năm thu nhập khoảng 500 - 600 triệu đồng. Hiện, cả 4 anh em trong gia đình đều trồng hoa hồng. Nhiều hộ dân thấy hiệu quả kinh tế từ trồng hoa và được vận động chuyển đổi cơ cấu cây trồng nên cũng mạnh dạn vay tiền ngân hàng đầu tư nhà kính để trồng hoa hồng. Đến nay, có hơn 30 hộ đồng bào dân tộc thiểu số trồng hoa hồng, nhiều hộ xây nhà khang trang, mua sắm đầy đủ phương tiện, trang thiết bị từ thu nhập trồng hoa”.

Thời gian qua, ở Lạc Dương, những mô hình nông nghiệp hiệu quả đã lan tỏa để đồng bào dân tộc thiểu số chuyển đổi sản xuất, đẩy cái đói, cái nghèo lùi xa. Tại xã Đạ Sar, việc chuyển diện tích cà phê kém hiệu quả sang trồng rau hoa đã được đẩy mạnh từ nhiều năm nay. Nhiều hộ trước chỉ thí điểm với diện tích nhỏ, giờ tăng lên vài ba ha, trong đó phần lớn đều là người dân tộc thiểu số, thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Trước đây, gia đình ông Liêng Jrang Ha Than, thôn 4, xã Đạ Sar canh tác cà phê năng suất không cao, từ khi được vận động thay đổi cây trồng, ông đã được hỗ trợ vay vốn đầu tư cải tạo 6.000 m2 cà phê cằn cỗi sang trồng bí, bắp, su su đem lại nguồn thu hơn 200 triệu đồng mỗi năm/ha. "Từ khi chuyển đổi sang trồng rau, gia đình tôi đã nâng cao thu nhập, kiếm được đồng ra đồng vào, xây được nhà, ổn định sản xuất, cũng như nuôi con cái học hành ổn định", ông Ha Than chia sẻ.

Đại diện UBND xã Đạ Sar cho biết, thời gian qua, hiệu quả về công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng được thấy rõ. Tỷ lệ hộ nghèo ở xã giảm từ 15% trước năm 2010 đến nay còn 5%, thu nhập trên 50 triệu đồng mỗi hộ một năm. Đây là con số ấn tượng với địa phương mà có dân tộc thiểu số trên 90%, là minh chứng rõ nét về hiệu quả chuyển đổi diện tích cây trồng kém chất lượng sang sản xuất nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng.

Từ đó, bà con nông dân thay đổi mô hình sản xuất theo hướng nông nghiệp hiện đại. Lãnh đạo xã Đạ Sar cho biết sẽ tiếp tục vận động bà con chuyển đổi sang cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao. Đồng thời, hướng tới thành lập HTX, thu hút doanh nghiệp vào xây dựng chuỗi giá trị sản xuất, giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 1% để đảm bảo xây dựng nông thôn mới nâng cao, hướng tới nông thôn mới kiểu mẫu.

Thống kê của UBND Lạc Dương năm 2020 cho thấy, thu nhập bình quân đầu người ước đạt 45,9 triệu đồng; tổng thu ngân sách nhà nước ước thực hiện 127,67 tỷ đồng, đạt 104% dự toán; tỷ lệ hộ nghèo chung giảm 1,5%, riêng hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số giảm 2,2%...

Thy Lê 

Bài 2: 'Bắt tay' sản xuất để đầu ra vững chắc