Có thể nói, công tác kiểm tra phòng chống cháy nổ tàu cá hiện còn lỏng lẻo, bởi hạng mục phòng, chống cháy nổ được thực hiện mỗi năm chỉ một lần (kèm với công tác đăng kiểm tàu cá) và cũng chỉ căn cứ vào hạn sử dụng của dụng cụ và trang thiết bị.

Làm chỉ để... đối phó

Theo số liệu báo cáo về công tác an toàn lao động của tỉnh Quảng Ngãi, hằng năm, trên địa bàn tỉnh đều xảy ra các vụ cháy nổ tàu cá, gây thiệt hại nặng về tài sản của ngư dân (rất may chưa có thiệt hại về người).

Thời điểm cuối tháng 1/2020, khi đang neo tại khu vực cửa biển Sa Cần, xã Bình Đông (Bình Sơn), tàu cá công suất 600CV của ngư dân Đoàn Ngọc Nhi bốc cháy, gây thiệt hại trên 2 tỷ đồng.

Trước đó, cuối tháng 8/2019, tàu cá của ngư dân Nguyễn Đình Hiệp, ở xã Bình Chánh (Bình Sơn) bốc cháy tại khu vực cầu Trà Bồng (Bình Sơn). Vụ cháy không chỉ gây thiệt hại về tài sản của ông Hiệp (trên 3 tỷ đồng), mà còn làm hư hỏng hệ thống điện, nước, khiến hơn 10.000 nhân khẩu ở các xã Bình Chánh, Bình Thạnh (Bình Sơn) và cán bộ, công nhân ở khu công nghiệp phía tây Dung Quất bị mất nước sinh hoạt...

Theo các đơn vị chức năng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến các vụ cháy nổ tàu cá, nhưng cốt lõi vẫn là do ngư dân bất cẩn, chủ quan trong quá trình vận hành các trang thiết bị trên tàu. Mặc dù các tàu cá đều có nhiều nhiên liệu, nguyên liệu, ngư cụ và vật dụng dễ cháy như: dầu diesel, bình gas, ván gỗ, thùng xốp... nhưng hệ thống điện rất sơ sài, thậm chí dây điện bị bong tróc, không đảm bảo an toàn; bình gas, bình ắc quy để lộ thiên...

Trong khi đó, các loại thiết bị và dụng cụ phục vụ công tác phòng chống cháy nổ như: Hệ thống bơm, bình chữa cháy, thùng cát... được trang bị chỉ để đối phó với cơ quan chức năng, chứ không đảm bảo an toàn, thậm chí hư hỏng.

“Tôi thường nhắc nhở bạn tàu cẩn thận trong quá trình nấu nướng và cũng dự phòng mấy bình chữa cháy. Nhưng tàu chứa nhiều dầu, nếu rủi ro xảy ra cháy nổ thì chấp nhận thiệt hại, chứ dụng cụ và bình chữa cháy trên tàu cũng chẳng có tác dụng gì”, ngư dân Trần U, ở xã Nghĩa An (TP.Quảng Ngãi) cho biết.

Đặt vấn đề an toàn lên hàng đầu

HTX Nghĩa Phú (Quảng Ngãi) là một trong những HTX đóng tàu đánh bắt xa bờ đầu tiên trên cả nước. Bên cạnh đóng tàu, HTX còn phát triển các ngành nghề khác như đánh bắt, chế biến hải sản, cung cấp xăng dầu, đá lạnh bảo quản…

Sửa chữa, đóng tàu, đi biển là nghề ẩn chứa rất nhiều rủi ro, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn lao động. Do đó, HTX luôn chú trọng công tác an toàn lao động, đặc biệt vấn đề phòng chống cháy nổ luôn được đặt lên hàng đầu.

Nhằm bảo đảm an toàn cho người và tàu thuyền, HTX đã triển khai công tác tuyên truyền đảm bảo an toàn phòng chữa cháy; tăng cường kiểm tra, nhắc nhở để mỗi thuyền viên phải tự ý thức hơn trách nhiệm trong phòng cháy chữa cháy, bảo vệ tài sản và tính mạng của mình.

Bên cạnh đó, HTX trang bị phương tiện chữa cháy và tập huấn sử dụng phương tiện chữa cháy để chủ động trước các tình huống xảy ra khi hành nghề trên biển. Đồng thời, hướng dẫn cho các thuyền viên đảm bảo an toàn khi sử dụng bình gas để đun nấu trên tàu thuyền.

"Là thuyền trưởng, tôi luôn quán xuyến đầu tiên các loại bình gas. Bình chống cháy lúc nào cũng phải để chỗ dễ nhìn nhất để mình xử lý khi cần", anh Trần Long, thành viên của HTX Nghĩa Phú cho hay.

Lãnh đạo UBND tỉnh nhận xét, HTX Nghĩa Phú luôn quan tâm bố trí đầu tư dụng cụ, trang thiết bị phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cảng cá và tăng cường công tác tuyên truyền cho các thuyền viên hiểu rõ lợi ích, tầm quan trọng của việc trang bị đầy đủ các thiết bị bảo đảm an toàn cho người và tàu cá...

Thơì gian tới, tỉnh sẽ tạo điều kiện cho các đơn vị chuyên môn tổ chức các lớp tập huấn, diễn tập phòng, chống cháy nổ cho ngư dân; cũng như tăng cường công tác kiểm tra, kiên quyết không cho tàu xuất bến khi chưa bảo đảm đủ điều kiện an toàn về phòng chống cháy nổ.

Đồng thời, yêu cầu các chủ tàu trang bị, sử dụng thiết bị giám sát hành trình theo quy định, cam kết không vi phạm các quy định về khai thác hải sản trên biển.

Nhật Nam