Số liệu thống kê của Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) cho thấy năm 2015, tổng doanh thu bán lẻ trực tuyến Việt Nam đạt 4,07 tỷ USD (tăng 37% so với năm 2014), dự đoán đến năm 2020 sẽ đạt 10 tỷ USD (chiếm 5% tổng doanh thu bán lẻ). 62% người dùng internet tại Việt Nam từng mua hàng qua mạng trong năm 2015, và 43% DN đạt doanh thu cao hơn nhờ TMĐT.

Nhiều tiềm năng, cạnh tranh khốc liệt

Ông Nguyễn Thanh Hưng - Chủ tịch VECOM, cho biết: “Với dân số hơn 90 triệu dân, TMĐT Việt Nam (đang trong giai đoạn đầu phát triển) mang rất nhiều thế mạnh và tiềm năng. Với tốc độ phát triển nhanh kể từ năm 2011, TMĐT Việt Nam sẽ còn tăng trưởng mạnh mẽ hơn trong tương lai”.

Theo thống kê của Cục TMĐT&CNTT (Bộ Công Thương), tốc độ phát triển internet và viễn thông Việt Nam rất cao, năm 2015, Việt Nam đứng trong Top 10 châu Á và Top 20 toàn cầu về số lượng truy cập internet. Hơn 41 triệu người Việt Nam (tương đương 45% dân số) truy cập internet và đang có hơn 127 triệu thuê bao di động.

Những con số thống kê cho thấy tiềm năng rất lớn của TMĐT tại Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh những thế mạnh, cuộc chiến TMĐT tại Việt Nam cũng đang ngày càng khốc liệt. Cuộc đổ bộ của hàng loạt các công ty TMĐT nước ngoài gây sức ép lớn lên các công ty TMĐT của Việt Nam.

TMĐT Việt Nam cần giảm thiểu rủi ro để thuyết phục NTD

Đầu tháng 4/2016, hãng TMĐT Trung Quốc Alibaba đã hoàn tất thương vụ trị giá 1 tỷ USD để thâu tóm toàn bộ sàn TMĐT Lazada tại Đông Nam Á. Sau đó vài tuần, Rocket Internet - chủ sở hữu Zalora Việt Nam cũng bán sàn này cho Central Group của Thái Lan.

Không chỉ bị thâu tóm, sân chơi TMĐT tại Việt Nam đang là “cuộc chiến” khốc liệt của hàng trăm công ty trong và ngoài nước và Top 5 hiện tại thuộc về các “đại gia” như Lazada, Tiki, Cdiscount, Caganu và Adayroi. “Gã khổng lồ” Alibaba cũng đang tiến vào thị trường với những kế hoạch dài hạn.

Để “bứt phá” cần xóa rào cản

Cơ hội và tiềm năng rất lớn, nhưng để tồn tại, phát triển và bứt phá, các công ty TMĐT cần phải tự hoàn thiện, xóa bỏ những rào cản đang tồn tại, khẳng định uy tín, từ đó nâng cao niềm tin của NTD.

Bà Lê Thị Hà - Cục TMĐT&CNTT (Bộ Công Thương), cho biết: “Hình thức thanh toán chính là điểm yếu lớn nhất của TMĐT Việt Nam. 91% khách hàng vẫn sử dụng hình thức thanh toán COD - thanh toán khi nhận hàng. Những rủi ro về chất lượng, giao nhận, vận chuyển… khiến niềm tin của NTD chưa cao”.

Để khắc phục điểm yếu về hình thức thanh toán, TMĐT Việt Nam phải nâng cao uy tín, gây dựng niềm tin của NTD. Trong đó, bảo đảm chất lượng sản phẩm là yêu cầu then chốt. Theo khảo sát, trong số 73% NTD quan tâm tới TMĐT, có trên 90% quan ngại về chất lượng (không giống như quảng cáo), 81% quan ngại về giá, 45% quan ngại về dịch vụ vận chuyển và giao nhận.

Tiếp theo là loại bỏ sự cạnh tranh không công bằng, tránh chiêu trò “khuyến mãi ảo” gây mất niềm tin của NTD. Thực tế cho thấy, nhiều sàn TMĐT đang sử dụng nhiều chiêu trò, mập mờ về giá cả, phí vận chuyển, hình thức giao nhận, đổi trả… và đặc biệt là “khuyến mãi ảo”.

Các trang TMĐT cần minh bạch các vấn đề về đổi trả, bảo hành, khiếu nại. Đồng thời, kiểm soát chất lượng, hoạt động rao bán, mua hàng trên sàn TMĐT. Bởi chữ tín quyết định thành công của TMĐT, trong khi chỉ có 38% NTD Việt Nam hài lòng về dịch vụ này. Thực tế đòi hỏi các DN TMĐT tại Việt Nam cần hoàn thiện hơn, giảm thiểu rủi ro để thu hút, thuyết phục khách hàng.

Trong nội dung Kế hoạch đấu thầu qua mạng giai đoạn 2016 – 2025 do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mục tiêu đến 2025, 100% mua sắm thường xuyên thực hiện trên mạng. Điều này cho thấy sự quan tâm của Chính phủ và Nhà nước đến TMĐT.

Văn Hiến