Những ngày này, đi dọc triền đê tả sông Hồng về Khoái Châu (Hưng Yên) sẽ thấy những vườn nhãn lồng xanh tốt, sai trĩu quả, cùng với hàng chục nông dân đang chăm chú cắt, tỉa chuẩn bị gặt hái thành quả của một năm chăm sóc vườn nhãn...

Nhãn sai quả, hứa hẹn bội thu

Chúng tôi có thể tự hào rằng thứ sản vật quý này không chỉ thơm ngon nức tiếng mà còn đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường xuất khẩu. Đó là lời khẳng định của các thành viên HTX nông sản sạch Minh Bảo - “thủ phủ” nhãn lồng nổi tiếng Hưng Yên.

Cầm chùm nhãn lồng quả to tròn, căng bóng với hương thơm đặc trưng trên tay, anh Phạm Đức Long, Giám đốc HTX nông sản sạch Minh Bảo nói, nhãn lồng Hưng Yên chứa đựng hương thơm dịu nhẹ, tinh khiết hòa quyện với vị ngọt đậm đà của mật nhãn và độ giòn dai của thịt nhãn.

Trước đây, anh Long từng có công việc ổn định với nghề ươm cây giống. Nhận thấy nông nghiệp ở địa phương vẫn còn manh mún, “mạnh ai nấy làm” khiến anh luôn đau đáu phát triển nghề trồng nhãn và giữ gìn đặc sản quê hương. Năm 2016, anh Long đảm nhận cương vị Giám đốc HTX nông sản sạch Minh Bảo, liên kết những thành viên có cùng đam mê, sở thích, trao đổi nguồn vốn, kinh nghiệm, tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Đến nay, HTX đã thu hút 21 thành viên mở rộng sản xuất trên 45ha đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Ông Nguyễn Xuân Tuyên – thành viên ở HTX cho biết, từ ngày tham gia vào HTX, gia đình ông chuyển hẳn sang trồng nhãn VietGAP. Quy trình trồng, chăm sóc có phức tạp hơn so với phương thức truyền thống, nhưng bù lại chất lượng quả được nâng cao, bảo đảm an toàn vệ sinh và thương hiệu nhãn lồng Hưng Yên được biết đến rộng rãi.

“Hiện, gia đình tôi trồng hơn 1ha nhãn, 500 cây nhãn Miền Thiết, nhãn T1, T6, nhãn siêu ngọt… dự tính năm nay sản lượng thu được hơn 18 tấn quả, lãi hơn 300 triệu đồng. Hơn nữa, nhờ sản xuất theo quy trình VietGAP, hằng năm 70% nhãn được đưa vào các hệ thống cửa hàng nông sản sạch Tp.Hà Nội, Hưng Yên…”, ông Tuyên nói.

Theo tính toán của Ban giám đốc HTX, năm nay, sản lượng nhãn của HTX ước đạt khoảng hơn 1.000 tấn. Nhãn cho trái to, bán giá cao, cây ít bệnh, trung bình đạt từ 60-85 quả/kg, thu hoạch loại 1 có giá từ 30.000-50.000 đồng/kg, loại nhỏ hơn giá dao động 15.000-20.000 đồng/kg. Ngoài ra, HTX còn chế biến sản phẩm long nhãn làm quà, làm thuốc,... trên thị trường với giá bán từ 300.000-500.000 đồng/kg.

Vươn mình ra thị trường quốc tế

Theo các thành viên HTX, để gặt hái được quả ngọt thì quá trình sản xuất đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác cao. Hơn nữa, nhãn lại phụ thuộc rất lớn vào yếu tố thời tiết nên kỹ thuật chăm sóc phải có những chế độ đặc biệt.

Tiết lộ bí quyết trồng nhãn ghép, chăm sóc nhãn, ông Đặng Văn Phước, Phó Giám đốc HTX cho biết: “Tháng 11 hằng năm, sau khi thu hoạch quả nhãn xong, tôi cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng giảm bớt sâu bệnh, tạo tán, xới đất quanh gốc và bón phân cho từng gốc nhãn. Đến khi cây nhãn ra hoa, đậu quả non, tôi lại bón thêm một lần phân”.

Trung bình một năm, ông Phước bón khoảng 4-5 lần phân cho vườn nhãn. Ông lưu ý, thời kỳ nhãn ra quả non, trên mỗi cành cần cắt bớt đi một lượng quả nhất định. Làm như vậy, quả nhãn khi thu hoạch mẫu mã không những đẹp mà chất lượng cũng tốt hơn.

Đặc biệt, theo quy định của HTX tất cả các thành viên bắt buộc phải có nhật ký ghi chép hàng ngày, từ đó cán bộ kỹ thuật có thể giám sát và theo dõi được quy trình sản xuất.

"Nhìn chung bà con đều tự giác chấp hành tốt các quy định sản xuất nghiêm ngặt của HTX", ông Phước nói.

Không chỉ mở rộng sản xuất an toàn, HTX còn phát triển giống cây chất lượng cao. Đơn cử như gia đình anh Long có 3ha vườn ươm cây giống, trung bình 1 năm sản xuất hơn 10.000 cây giống cung cấp ra các tỉnh Sơn La, vùng Tây Nguyên,… tạo việc làm ổn định 3-5 lao động thường xuyên.

Theo anh Long, một cây giống có chiều cao từ 0,5-1m có giá từ 15.000-20.000 đồng, loại cao 1,5-3m giá 50.000 đồng, sau 18 tháng sau có thể đậu quả, cho năng suất cao.

Không chỉ chú trọng vào mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng cho trái nhãn, những năm gần đây HTX còn tích cực tìm đầu ra cho đặc sản này để tránh tình trạng "được mùa mất giá".

HTX Minh Bảo đã kết nối, quảng bá, tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại quốc tế trong các chương trình truyền thông do các Bộ, ngành Trung ương tổ chức, tìm kiếm thị trường mới, đặc biệt là các thị trường Trung Quốc, ASEAN, Mỹ...

Năm 2021, HTX Minh Bảo đã liên kết với Tổng Công ty cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post) đưa trái nhãn lên sàn giao dịch thương mại điện tử Vỏ Sò, kết nối, giao thương khách hàng trong và ngoài nước, hứa hẹn gặt hái thành công.

“HTX mong muốn có những doanh nghiệp bắt tay liên kết sản xuất từ đầu vào cho đến tiêu thụ, thúc đẩy động lực cho thành viên mở rộng diện tích canh tác theo quy trình VietGAP, đầu tư chế biến sâu, tăng giá trị quả nhãn. Đồng thời, xây dựng nhãn hiệu, bao bì sản phẩm hàng hóa, tiếp tục phát huy hiệu quả đề án ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm nông nghiệp nhằm bảo vệ thương hiệu. Khẳng định chất lượng và uy tín của sản phẩm nông nghiệp Hưng Yên nói chung và HTX Minh Bảo nói riêng”, anh Long nói.

Tô Thương