Với động thái mới đây của lãnh đạo các công ty XSKT các tỉnh, thành khu vực miền Nam khi biểu quyết thống nhất đề nghị Bộ Tài chính nâng mức giải thưởng đặc biệt lên 2 tỷ đồng, đã cho thấy lĩnh vực kinh doanh truyền thống này không thể đứng yên tại chỗ, trước sự lan tỏa của công ty Xổ số điện toán Việt Nam - Vietlott.

Đã thấm đòn

Nhất là khi một công ty XSKT có số lượng tiêu thụ cao ở khu vực ĐBSCL vừa tiết lộ kỳ phát hành vé đầu tháng 11/2016 đã giảm doanh thu tới 4 tỷ đồng, mà nguyên nhân được cho là đến từ sự cạnh tranh của xổ số điện toán.

Rõ ràng, chỉ chưa đầy 4 tháng, kể từ ngày 20/7/2016 - ngày đầu tiên Vietlot ra đời, với 3 người chơi vượt qua vô số người mua vé số kiểu Mỹ để trúng số tiền thưởng tổng cộng hơn 200 tỷ đồng, cũng đủ để vé số truyền thống thấm đòn và đứng trước nguy cơ sụt giảm doanh thu thê thảm.

Sốt ruột hơn, như một lời “tuyên chiến” trước đối thủ cạnh tranh đáng gờm, Hội đồng XSKT khu vực miền Nam cũng vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính, nêu ra hàng loạt sai phạm của việc kinh doanh vé số điện toán Vietlott hiện nay.

Trên thực tế, không phải là Vietlott không có sai sót. Nhưng có ý kiến cho rằng ngành xổ số truyền thống nên “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. Bởi lẽ cơ chế bao cấp đã ăn sâu vào xổ số truyền thống, lợi nhuận siêu đẳng, thu nhập của cán bộ, nhân viên, đại lý trong ngành khủng, nên rõ ràng có chuyện lo sợ mất “nồi cơm”.

Sự cạnh tranh của xổ số kiểu Mỹ đang đặt các công ty xổ số truyền thống vào thế khó

Trong khi đó, cơ chế thị trường cần tiếp tục mở để người mua vé số có lợi hơn. Vì thế, thay vì đi thưa với kiện. thì ngành xổ số truyền thống hãy nghĩ đến việc thay đổi tư duy kinh doanh.

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh về tình hình cạnh tranh hiện nay giữa XSKT và xổ số kiểu Mỹ, chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng (Viện Quản lý và kinh tế Tp.HCM) cho rằng có 3 lý do khiến cho Vietlott thắng thế trước xổ số kiểu truyền thống. Đó là sức hấp dẫn của giải thưởng; chiến lược kinh doanh năng động, minh bạch, thủ tục nhanh gọn, tạo niềm tin cho người chơi, bảo vệ quyền lợi của người trúng thưởng; có đội ngũ tích cực kinh doanh, quảng bá rầm rộ, tính chuyên nghiệp cao.

Cần thay đổi?

Tuy nhiên, như lưu ý của ông Dũng, người chơi loại hình xổ số mới này cần hết sức tỉnh táo, tránh sa đà. Bởi lẽ mặt trái của chuyện ham mê mua vé số kiểu Mỹ vì thấy giải thưởng quá cao so với thông thường, nhưng xác suất trúng lại rất ít, nói chung là “may ít rủi nhiều”, chẳng khác gì trò đỏ đen.

Cho nên người mua vé số cần biết chủ động kiềm chế, hãy xác định đó chỉ là trò giải trí đơn thuần để không phải sa đà, xao nhãng công việc làm ăn, để dồn quá nhiều tiền bạc, tâm trí vào chuyện mua vé số kiểu mới.

Như phân tích của giới chuyên gia, sức ép cạnh tranh từ Vietlott buộc các công ty xổ số truyền thống phải năng động hơn, phải có nhiều hình thức xổ số phù hợp với nhu cầu của người chơi. Còn nếu như xổ số truyền thống tiếp tục đường mòn, lối cũ, thì họ phải chấp nhận thua cuộc, phá sản như một lẽ tất yếu của cơ chế thị trường.

Theo thống kê mới đây, doanh số phát hành của các thành viên thuộc Hội đồng XSKT khu vực miền Nam trong 9 tháng 2016 đã đạt trên 63.000 tỷ đồng, đạt 104,85% kế hoạch; doanh thu tiêu thụ đạt hơn 50.600 tỷ đồng, tăng 9,78% so với cùng kỳ năm 2015.

Các công ty XSKT khu vực miền Nam đã nộp ngân sách nhà nước hơn 17.200 tỷ đồng, tăng 4,49% so với cùng kỳ năm 2015 và đạt 93,99% kế hoạch năm 2016.

Riêng công ty TNHH một thành viên XSKT Tp.HCM mới vừa công bố báo cáo tài chính cũng cho thấy lợi nhuận sau thuế trong 9 tháng 2016 đạt 622 tỷ đồng, riêng 3 tháng quý III đã gần 200 tỷ. Kết quả kinh doanh khả quan là thế, nhưng tại sao các công ty XSKT vẫn kêu, trước sức “công phá” thị trường vé số của Vietlott?

Dư luận cho rằng khi nhìn vào tình hình cạnh tranh như hiện nay mới thấy xổ số truyền thống đã “ăn quá no, ăn trong thời gian quá lâu, nên quá mập và chậm chạp” khi có đối thủ mới cạnh tranh. Điều này rất dễ dẫn đến chuyện người mua xổ số bỏ rơi xổ số truyền thống. Và khi đó, nguy cơ xổ số truyền thống thua thiệt là điều khó tránh khỏi.

Các công ty XSKT ở các tỉnh đã quá quen với chuyện độc quyền, một mình một chợ trong khi thị trường thì luôn thay đổi, nhất là trong bối cảnh hội nhập sâu rộng như hiện nay.

Theo chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng, có 4 vấn đề tồn tại mà ngành xổ số truyền thống cần giải quyết, để vượt qua áp lực cạnh tranh hiện nay. Trước hết, phải sớm có chính sách tuyên truyền tốt hơn để người mua “đả thông tư tưởng” ích nước lợi nhà nhằm ủng hộ XSKT đóng góp ngân sách cho nhà nước.

Vấn đề thứ 2 là những tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm trong ngành XSKT ở các tỉnh, thành cần chấm dứt hẳn, tránh để người dân mất niềm tin.

Vấn đề thứ 3 là các công ty XSKT phải cải tiến thủ tục nhanh gọn hơn, công khai minh bạch hơn, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người trúng số tốt hơn.

Vấn đề thứ 4 là ngành XSKT phải học hỏi thành công từ các công ty xổ số nước ngoài để có thể đề ra các chiến lược kinh doanh chuyên nghiệp hơn.

Thanh Loan